Varis Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Son zamanlarda bacaklarınızdaki damarların belirginleşmeye başladığını mı fark ediyorsunuz? Her ne kadar bu aşamada muhtemelen bir ağrınız olmasa da, bu görünümü vücudunuzun size yaptığı bir uyarı olarak düşünmenizde fayda var.

Bacaklarınızdaki bu görünüm büyük bir ihtimalle varis başlangıcı görünümüdür. Tedavi edilmemesi halinde, başlangıçta çok ince görünen damarlar zaman içinde belirginlik kazanıp şişerek kendini gösterir. İleri aşamalarda koyu renkli bir görünüm kazanan damarlar, ayrıca ağrı ve yorgunluk gibi ek sağlık sorunlarını da beraberinde getirir.

Peki, varis nasıl oluşur ve neden bazı kişilerde daha sık görülür? Bu yazımızda, varisle ilgili en çok merak edilen konulara yakından bakmayı hedefliyoruz. Eğer sizin de varisle ilgili sorularınız varsa, okumaya devam edin!

Varis Nedir?

Varis, toplardamarların genişlemesi ve bükülmesi ile ortaya çıkan bir durumdur. Varis oluşumu genellikle bacaklarda oluşur ve oluşan varisler deri yüzeyinden de görülebilir. Kanın kalpten vücuda ve sonra vücuttan tekrar kalbe geri dönmesini sağlamakla görevli olan damarlar, kimi zaman damar kapakçıklarının düzgün çalışmaması nedeniyle, görevlerini kısmen yerine getiremeyebilirler. Böyle durumlarda kan bacaklarda birikir ve varis oluşur. Varisler deri yüzeyinden görülebildiği için estetik açıdan rahatsız edici olabilirler. Ancak varislerin neden olabileceği sorun sadece görsel estetikle sınırlı olmayıp, zamanla daha ciddi sağlık sorunlarına da yol açabilir.

Varis, ilk başta sadece görünüm bozukluğu gibi algılansa da ilerleyen dönemlerde bacaklarda ağrı, şişlik ve yorgunluk hissi gibi şikayetlere neden olabilir. Bu nedenle varis oluşumunun erken teşhisi ve tedavi edilmesi önemlidir.

Varis Neden Olur?

Varisin oluşum nedenleri, genetik faktörlerden yaşam tarzına kadar uzanan geniş bir yelpazeye sahiptir. Varis oluşumunun nedenini basit bir şekilde anlatmak gerekirse şöyle ifade edebiliriz: toplardamar kapakçıkları, kanın geri kaçmasını önlemekle görevlidir. Bu kapakçıkların hasar görmesi ya da zayıflaması, kanın bacaklarda birikmesine ve damarların genişlemesine neden olur. Damarlardaki genişleme ve kan birikimi ise varis oluşumuna neden olur.

Varisin oluşumuna yol açan başlıca faktörler şunlardır:

Genetik yatkınlık: Ailesinde varis problemi olan kişilerde varis problemi görülme riski daha yüksektir.
Hareketsizlik: İşi gereği uzun saatler ayakta duran kişilerde ya da uzun saatler hareketsiz oturan kişilerde damar sağlığını olumsuz etkilenerek varis oluşumuna neden olabilir.
Gebelik: Gebelik sırasında artan hormon seviyeleri ve rahim basıncı, damarların genişlemesine neden olabilir.
Yaşlanma: Yaşın ilerlemesiyle birlikte damarların elastikiyeti zaman içinde azalır ve kanı kalbe yönlendirmesi gereken toplardamar kapakçıkları zayıflayarak görevini yapamazlar.
Obezite: Fazla kilo nedeniyle bacaklardaki damarlar üzerinde oluşan ekstra baskı da varis oluşumunun nedenleri arasındadır.

Bu faktörlere dikkat ederek varis oluşum riskini azaltmak mümkündür.

Varis Belirtileri Nelerdir?

Varisin belirtileri, hastalığın evresine ve ciddiyetine göre değişebilir. Bazı kişilerde varisler sadece deri yüzeyinden göründüğü için estetik bir sorun olarak ortaya çıkarken, bazı durumlarda ise kişilerin yaşam kalitesini düşürecek türden şikayetlere neden olabilir.

Varisin en sık görülen belirtileri şunlardır:

Bacaklarda belirgin damarlar: Mavi veya mor renkli, bükülmüş ve şişkin damarlar gözle görülür hale gelir.
Ağrı ve ağırlık hissi: Özellikle uzun süre ayakta durulması halinde bacaklarda ağrı ve yorgunluk hissi oluşabilir.
Şişlik: Ayak bileklerinde ve bacaklarda şişlik meydana gelebilir.
Kaşıntı ve cilt değişiklikleri: Varisli bölgede kaşıntı, ciltte kuruma ve renk değişiklikleri görülebilir.
Gece krampları: Bacaklarda kramp tarzı ağrılar özellikle gece saatlerinde ortaya çıkabilir.

Bu belirtilerden bazılarını yaşıyorsanız, erken dönemde bir uzmana başvurmak önemlidir.

Varisin Çeşitleri Nelerdir?

Varisler, belirginlik kazanan damarların boyutuna, derinliğine ve neden olduğu şikayetlere göre farklı türlere ayrılır. Kişinin varisinin hangi türde varis olduğuna bağlı olarak, hem estetik hem de tıbbi açıdan farklı tedaviler tercih edilebilir.

Başlıca varis çeşitlerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

Yüzeyel (Spider) Varisler: Çok belirgin olmayan, ince ve örümcek ağı şeklindeki damarlardır. Bu varisler herhangi bir ağrıya neden olmaz, genellikle sadece estetik bir sorun olarak görülürler.
Büyük Damar Varisleri: Daha geniş ve belirgin damarlardır. Bu varisler ağrı, şişlik ve dolaşım sorunlarına yol açabilir.
Derin Damar Varisleri: Derin toplardamarlarda oluşan bu varisler ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Derin ven trombozu gibi tehlikeli durumlara yol açabilir.

Farklı varis türleri farklı tedavi yöntemleri gerektirir. O nedenle benzer belirtiler sizde de mevcutsa teşhis ve tedavi için mutlaka bir uzman doktorun görüşünü almalısınız.

Varis Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Varis tedavisi kişinin şikayetlerinin derecesine, varisin türüne ve kişinin sağlık durumuna göre farklılaşabilir. Günümüzde hem cerrahi hem de cerrahi olmayan farklı varis tedavi yöntemleri bulunmaktadır.

Başlıca varis tedavi yöntemlerini aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:

Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Erken evredeki varis belirtilerini hafifletmek için düzenli egzersiz, bacakları yukarı kaldırma ve destek çorapları kullanmak faydalıdır.
Skleroterapi: Küçük ve orta boy varisler için tercih edilen bir yöntemdir. Damar içine özel bir madde enjekte edilerek varisin küçülmesi sağlanır.
Lazer Tedavisi: Yüzeyel varisler için uygulanan bir yöntemdir. Lazer ışınları damarları küçültür ve görünürlüğünü azaltır.
Radyofrekans ve Endovenöz Lazer Tedavisi (EVLT): Bu yöntem daha büyük damar varislerinin tedavisi için kullanılan minimal invaziv bir tedavi yöntemidir. Damar içine yerleştirilen kateter aracılığıyla hasarlı damar ısıtılarak kapatılır ve kan akışı sağlıklı damarlara yönlendirilir.
Cerrahi Müdahale: İleri derecede varislerde damarların cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir. Bu işlem genellikle diğer yöntemlerin kullanılamadığı durumlarda son çare olarak uygulanır.

Varis Ağrısına Ne İyi Gelir?

Varis ağrısını hafifletmek için evde uygulayabileceğiniz bazı basit yöntemler mevcuttur. Ancak bu yöntemlerin kalıcı çözümler olmadığını ve varislerin ilerlemesini durdurmak için mutlaka tıbbi destek almanız gerektiğini unutmayın.

Varislerden kaynaklanan ağrıyı hafifletmek için yapabileceklerinizi aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

Bacaklarınızı yukarı kaldırın: Kan dolaşımını desteklemek için gün içinde bacaklarınızı kalp seviyesinin üzerinde tutmak faydalı olacaktır.
Destek çorapları kullanın: Bu çoraplar damarları sıkıştırarak kanın daha iyi dolaşmasını sağlar ve ağrınızı hafifletir.
Soğuk uygulama: Şişliği ve ağrıyı azaltmak için varislerin etkili olduğu bölgelere soğuk kompres uygulayabilirsiniz.
Düzenli egzersiz: Özellikle yürüyüş gibi düşük yoğunluklu egzersizler kan dolaşımınızı artırır ve ağrıyı hafifletir.

Varis İçin Hangi Doktora Gidilmeli?

Varis tedavisi için Kalp ve Damar Cerrahisi bölümü doktorlarından randevu alabilirsiniz. Bu bölümdeki uzman doktorlar, varislerinizi değerlendirerek sizin için en uygun tedavi yöntemini belirler.

Varisleriniz derin ve çok belirgin olmayan yüzeyel varisler ise bu varislerin tedavisi konusunda dermatologlardan da destek alabilirsiniz. İleri derece varislerde ise mutlaka damar ultrasonu çekimi gerekecektir. Bu ve benzeri tetkikler için mutlaka bir kalp ve damar cerrahına başvurmak gerekir.

Unutmayın, tedavinin başarı şansı, erken teşhis ve doğru uzman seçimiyle doğrudan ilişkilidir.