Meme Kanseri Belirtileri Nelerdir? Farkındalık Neden Önemli?

Tahmini okuma süresi: 9 dakika 52 saniye

Meme Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Meme kanseri günümüzde en sık karşılaşılan kanser türlerinden biri olup erken tanı ile yönetimi büyük ölçüde mümkün olan bir hastalıktır. Bu nedenle olası bir meme kanseri riski karşısında erken teşhisi kolaylaştırmak adına hastalığın nasıl ortaya çıktığını, hangi risk faktörleriyle ilişkili olduğunu ve erken dönemde fark edilmesini sağlayan meme kanseri belirtileri gibi konular hakkında farkındalık kazanmak oldukça önemlidir.

Bu yazımızda meme kanserinin oluşum sürecinden belirtilerine, tanı yöntemlerinden tedavi seçeneklerine kadar merak edilen başlıkları ele alıyoruz.

Meme kanseri nedir?

Meme kanseri, memedeki hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalmasıyla ortaya çıkan bir kanser türüdür ve genellikle süt kanalları ya da süt bezleri gibi yapıları oluşturan hücrelerde gelişir. Normalde vücuttaki hücreler belirli bir düzen içinde büyür, çoğalır ve zamanı geldiğinde ölür. Ancak bu dengede bir bozulma olduğunda hücreler kontrolsüz şekilde çoğalmaya başlar ve zamanla tümör oluşturabilir.

Bu tümörler iyi huylu ya da kötü huylu olabilir. Ancak meme kanseri denildiğinde genellikle kötü huylu tümörler kastedilir. Çünkü bu hücreler çevre dokulara yayılabilir ve kan veya lenf yoluyla vücudun farklı bölgelerine sıçrayabilir. Kötü huylu tümörün vücuttaki bu yayılma süreciyse metastaz olarak adlandırılır.

Meme kanseri neden olur?

Meme kanseri memedeki hücrelerin genetik yapısında meydana gelen değişiklikler sonucunda ortaya çıkar. Bu değişiklikler hücrelerin büyüme ve çoğalma kontrolünü kaybetmesine neden olur. Ancak bu süreç genellikle tek bir nedene bağlı değildir ve birden fazla risk faktörünün zaman içinde bir araya gelmesiyle gelişir.

Meme kanserinin ortaya çıkmasında en önemli etkenlerden biri genetik yatkınlıktır. Ailede özellikle anne, kız kardeş gibi birinci derece akrabalarda meme kanseri öyküsü bulunması bu kanserin ortaya çıkma riskini artırabilir.

Hormonal faktörler de önemli bir rol oynar. Özellikle östrojen hormonuna uzun süre maruz kalmak meme hücrelerinin daha fazla uyarılmasına neden olabilir. Erken yaşta adet görmeye başlamak, geç menopoza girmek, hiç doğum yapmamak ya da ilk doğumu ileri yaşta gerçekleştirmek gibi durumlar bu maruziyeti artırabilir.

Yaş ilerledikçe risk de artar. Meme kanseri her yaşta görülebilse de en sık orta yaş ve sonrasında ortaya çıkar. Bunun yanında yaşam tarzı da belirleyici olabilir. Aşağıdaki faktörler riski artırabilen unsurlar arasında sayılabilir:

• Fazla kilo ve obezite
• Düzenli fiziksel aktivite eksikliği
• Alkol tüketimi
• Sigara kullanımı
• Sağlıksız ve dengesiz beslenme alışkanlıkları

Bu faktörlere sahip olmak mutlaka meme kanseri gelişeceği anlamına gelmediği gibi hiçbir risk faktörü olmadan da hastalık ortaya çıkabilir. Bu nedenle bireysel risk değerlendirmesi ve uygun tarama planı için bir uzmana danışmanız önemlidir.

Meme kanseri belirtileri nelerdir?

Meme kanseri belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve hastalığın erken dönemlerinde çoğu zaman belirgin bir şikayet olmayabilir. Bu nedenle yalnızca ağrı gibi bir belirtiyi beklemek yanıltıcı olabilir.

En sık fark edilen belirti memede ya da koltuk altında ele gelen yeni bir kitle olsa da, bunun dışında da dikkat edilmesi gereken çeşitli değişiklikler bulunur. Meme kanserinde görülebilecek başlıca belirtiler aşağıdaki gibidir:

• Memede ya da koltuk altında ele gelen sertlik veya kitle
• Meme boyutunda veya şeklinde belirgin değişiklik
• Meme derisinde kızarıklık, kalınlaşma ya da portakal kabuğu görünümü
• Meme başında içe doğru çekilme
• Meme başından kendiliğinden gelen akıntı
• Meme başı veya çevresinde kabuklanma, yara ya da tahriş
• Koltuk altında şişlik veya lenf bezlerinde büyüme

Bu belirtilerden biri ya da birkaçı fark edildiğinde zaman kaybetmeden bir uzmana başvurmak önemlidir. Erken dönemde yapılan değerlendirmeler ve tarama yöntemleri hastalığın daha kolay yönetilmesine katkı sağlayabilir.

İnflamatuar meme kanseri nedir?

İnflamatuar meme kanseri nadir görülen ancak diğer meme kanseri türlerine göre daha hızlı ilerleme eğiliminde olan özel bir meme kanseri alt tipidir. Bu hastalıkta kanser hücreleri memedeki lenf damarlarını tıkayarak bölgede sıvı birikimine ve iltihap benzeri bir görünüme yol açar.

Bu kanser türü klasik meme kanserlerinden farklı olarak çoğu zaman belirgin bir kitle oluşturmaz. Bunun yerine, daha yaygın ve dikkat çekici cilt değişiklikleri ile kendini gösterebilir. Bu yönüyle daha önce değinilen tipik kitle bulgusundan ayrılır ve bazen mastit (meme iltihabı) gibi durumlarla karıştırılabilir.

İnflamatuar meme kanserinde görülebilecek belirtiler genellikle kısa sürede gelişir ve aşağıdaki gibi sıralanabilir:

• Memede ani başlayan kızarıklık ve ısı artışı
• Meme derisinde kalınlaşma ve portakal kabuğu görünümü
• Memede şişlik, dolgunluk ve hassasiyet
• Meme boyutunda hızlı artış veya şekil değişikliği
• Meme başında düzleşme veya içe çekilme
• Koltuk altı lenf bezlerinde büyüme

İnflamatuar meme kanseri hızlı ilerleyebileceğinden erken fark edilmesi kritik öneme sahiptir. Bu nedenle memede alışılmadık ve kısa sürede gelişen değişiklikler söz konusu olduğunda zaman kaybetmeden doktorunuza danışmanız gerekir.

Meme kanseri evreleri nelerdir?

Meme kanseri evreleri hastalığın ne kadar yayıldığını ve vücutta hangi bölgeleri etkilediğini tanımlamak için kullanılan bir sınıflandırmadır. Bu evreleme tümörün boyutu, lenf bezlerine yayılım durumu ve vücudun diğer bölgelerine sıçrayıp sıçramadığı gibi kriterlere göre belirlenir.

Evreleme tedavi planının belirlenmesi ve hastalığın nasıl seyredeceğinin öngörülmesi açısından oldukça önemlidir. Meme kanseri genel olarak 0’dan 4’e kadar evrelendirilir:

• Evre 0: Kanser hücreleri henüz bulundukları süt kanalı ya da lobülün dışına çıkmamıştır. Yayılım yoktur ve genellikle erken evre olarak kabul edilir.
• Evre 1: Tümör küçük boyutludur ve sınırlı bir alandadır. Lenf bezlerine yayılım ya yoktur ya da çok sınırlıdır. Erken evre meme kanseri olarak değerlendirilir.
• Evre 2: Tümör biraz daha büyümüş olabilir veya koltuk altı lenf bezlerine sınırlı yayılım başlamış olabilir. Hala tedaviye yanıtın genellikle iyi olduğu evrelerden biridir.
• Evre 3: Tümör daha büyük boyutlara ulaşmıştır ve çevre dokulara ya da daha fazla sayıda lenf bezine yayılmıştır. Bu evrede hastalık uzak organlara henüz sıçramamıştır.
• Evre 4: Kanser hücreleri meme ve çevresinin dışına çıkarak kemik, akciğer, karaciğer ya da beyin gibi uzak organlara yayılmıştır. Bu evre, hastalığın en ileri aşamasıdır.

Bu sınıflandırma hastalığın genel seyrine dair fikir vermesi açısından önemlidir. Diğer taraftan, her hastanın durumunun kendine özgü olduğu ve aynı evredeki hastalarda bile hastalığın seyrinin farklı olabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle evreleme tek başına yeterli olmadığı gibi tümörün biyolojik özellikleri ve hastanın genel durumu da tedavi planında belirleyici olur.

Meme kanseri tedavisi için hangi yöntemler kullanılır?

Meme kanseri tedavisinde kullanılan yöntemler hastalığın evresine, tümörün biyolojik özelliklerine ve kişinin genel sağlık durumuna göre belirlenir. Bu nedenle tedavi planı her hasta için farklıdır ve genellikle birden fazla yöntemin birlikte kullanılmasıyla oluşturulur.

Meme kanseri tedavisi için kullanılan temel yöntemler ise aşağıdaki gibidir:

• Cerrahi tedavi: Meme kanserinde en sık başvurulan yöntemlerden biridir. Tümörlü dokunun çıkarılması amaçlanır.
• Kemoterapi: Kanser hücrelerini yok etmeye yönelik ilaçların kullanıldığı tedavidir. Ameliyat öncesinde tümörü küçültmek veya ameliyat sonrasında kalan hücreleri ortadan kaldırmak amacıyla uygulanabilir. Bazı durumlarda tek başına da tercih edilebilir.
• Radyoterapi (ışın tedavisi): Yüksek enerjili ışınlar kullanılarak kanser hücrelerinin hedef alınmasıdır. Genellikle cerrahi sonrası bölgede kalabilecek mikroskobik hastalığı yok etmek için uygulanır.
• Hormon tedavisi: Bazı meme kanseri türleri hormonlara duyarlıdır. Bu durumda östrojen gibi hormonların etkisini azaltan ilaçlar kullanılarak hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir.

Yukarıda sıraladığımız tedaviler arasından hangi tedavinin ne zaman ve nasıl uygulanacağı kişiye özel olarak belirlenir. Bu nedenle tanı alındığında tedavi seçeneklerini ayrıntılı şekilde değerlendirmek için bir uzmana başvurmak gerekir.

Meme kanseri tedavisinde meme kaybı yaşanması halinde kaybedilen memenin onarımı mümkündür. Bu konu ile ilgili olarak şu makalemize de bakabilirsiniz: Meme Kanseri Sonrası Meme Onarımının Önemi

Meme kanseri öldürür mü?

Meme kanseri tedavi edilmediğinde ya da ileri evrede yakalandığında yaşamı tehdit edebilen bir hastalıktır. Bu nedenle “meme kanseri öldürür mü?” sorusunun yanıtı hastalığın evresine, türüne ve tedaviye verilen yanıta bağlı olarak değişir. Ancak günümüzde erken tanı ve gelişmiş tedavi yöntemleri sayesinde birçok hasta uzun yıllar sağlıklı bir şekilde yaşamını sürdürebilmektedir.

Hastalığın erken evrede tespit edilmesi tedavi başarısını belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Meme dokusuyla sınırlı olan ve henüz yayılım göstermemiş kanserlerde tedaviye yanıt genellikle oldukça iyidir.

Öte yandan hastalık ilerleyip vücudun farklı bölgelerine yayıldığında tedavi süreci daha karmaşık hale gelir. Böyle durumlarda amaç tamamen iyileştirmekten ziyade hastalığı kontrol altına almak ve yaşam süresini uzatmak olabilir.

Erkekler meme kanseri olur mu?

Erkeklerde meme kanseri nadir görülse de mümkündür. Erkeklerin de az miktarda meme dokusu bulunduğu için bu bölgede gelişen hücresel değişiklikler zamanla kansere dönüşebilir. Toplumda daha çok kadınlara özgü bir hastalık olarak bilinse de, erkeklerde de ortaya çıkabileceğinin bilinmesi erken fark edilmesi açısından önemlidir.

Erkeklerde meme kanseri genellikle daha ileri yaşlarda görülür ve çoğu zaman erkeklerde meme kanseri olasılığına dair farkındalık düşük olduğu için teşhisin konulması gecikebilir. Bu gecikme ise hastalığın daha ileri evrede saptanmasına yol açabilir. Bu nedenle meme bölgesinde oluşan değişikliklerin ciddiye alınması gerekir.

Erkeklerde meme kanseri belirtileri nelerdir?

Bir önceki bölümde erkeklerin de bu hastalıkla karşılaşabileceğinden bahsetmiştik. Erkeklerde meme kanseri belirtileri hastalık nadir görüldüğü için başlangıçta göz ardı edilebilir ya da farklı durumlarla karıştırılabilir. Bu türden karışıklıklarla teşhisin gecikmesinin önüne geçilebilmesi için belirtilere dair bir farkındalığın oluşması önemlidir. Erkeklerde meme kanserinde görülebilecek belirtiler, aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

• Meme bölgesinde sertlik ya da ele gelen kitle
• Meme başında içe çekilme, şekil bozukluğu veya yer değiştirme
• Meme başından akıntı
• Meme derisinde kızarıklık, kalınlaşma, yara veya kabuklanma
• Meme çevresinde hassasiyet veya nadiren ağrı
• Koltuk altında şişlik ya da lenf bezlerinde büyüme

Belirtiler fark edildiğinde zaman kaybetmeden durumun bir uzman tarafından değerlendirilmesi, hastalığın erken evrede teşhisi ve tedavisi açısından önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Meme kanseri kaç yaşında olur?

Meme kanseri her yaşta görülebilse de, yaş ilerledikçe ortaya çıkma olasılığı artar. Yani hastalığın genç yaşlarda da gelişmesi mümkündür. Ancak en sık orta yaş ve sonrasında tanı konur. Özellikle 40 yaşından sonra risk belirgin şekilde yükselmeye başlar ve ilerleyen yaşla birlikte risk olasılığındaki bu artış devam eder.

Meme kanseri ağrı yapar mı?

Meme kanseri her zaman ağrıya neden olmaz. Hatta çoğu vakada hastalığın erken dönemlerinde ağrı görülmez ve bu durum yalnızca ağrıya odaklanmanın yanıltıcı olabileceğini gösterir. Daha önce belirtileri sıralarken bahsettiğimiz kitle gibi bulgular genellikle ağrısız şekilde fark edilir.

Meme bölgesinde hissedilen ağrının her zaman kanser anlamına gelmediğini de vurgulamak gerekir. Kadınlarda sık görülen hormonal değişiklikler, adet döngüsü, kistler veya kas-iskelet sistemi kaynaklı durumlar da meme ağrısına neden olabilir.

Meme kanseri için hangi doktora gidilir?

Meme ile ilgili bir şüphe olduğunda ilk başvurulacak doktor genellikle genel cerrahi uzmanıdır. Meme hastalıklarının tanı ve tedavi sürecinde merkezde yer alan branş bu olduğu için kitle, ağrı ya da farklı bir değişiklik fark edildiğinde değerlendirme çoğunlukla buradan başlar. Süreç ilerledikçe ihtiyaç duyulursa farklı uzmanlık alanları da devreye girer.

Meme kanseri tekrar eder mi?

Meme kanseri tedavi sonrasında tekrar edebilir. Ancak bu durum her hasta için geçerli değildir. Hastalığın yeniden ortaya çıkma ihtimali kanserin ilk tanı anındaki evresine, tümörün biyolojik özelliklerine ve uygulanan tedaviye verilen yanıta bağlı olarak değişir. Bu nedenle bazı kişilerde hastalık hiç tekrar etmezken, bazı durumlarda yıllar sonra yeniden nüksebilir.