Tahmini okuma süresi: 12 dakika 6 saniye

Havaların soğumasıyla birlikte öksürük şikayetleri de baş göstermeye başlar. Öksürük çoğu zaman, vücudun solunum yollarını temizleme refleksi olsa da şiddetli ve uzun süre devam eden öksürük günlük hayatı olumsuz etkileyebilir. Bu yazıda, öksürük nedenine göre öksürüğü hafifletmek için evde yapılabilecekleri ve hangi durumlarda doktora danışmanız gerektiğini ele alacağız.

İçindekiler

Öksürüğe Ne İyi Gelir?

Öksürük solunum yollarındaki balgam, duman ve benzeri rahatsız edici etkenlerden temizlemeye çalışırken vücudumuzun verdiği son derece normal ve sağlıklı bir reflekstir. Ancak uzun süreler devam eden bir öksürük son derece rahatsız edici olabilir. Devam eden öksürük gece uykunuzu bölebilir, iş veya okul hayatınızı olumsuz etkileyebilir ve sizi halsiz bırakabilir. Böyle bir durumda elbette gündemimizdeki tek soru öksürüğe ne iyi gelir sorusu olur.

Öksürük sebebine bağlı olarak evde uygulanabilecek doğal yöntemlerden ilaçlara kadar çeşitli tedavi yöntemlerine başvurulabilir. Öksürüğü hafifletmek için evde uygulanabilecek etkili yöntemlerden başlıcalarını aşağıda sıraladık:

Bol sıvı tüketimi: Sıcak bitki çayları, ballı ılık su ve tavuk suyu çorba gibi sıvılar öksürüğü hafifletebilir.
Bal ve limon: Bal öksürüğün evde tedavisinde en çok başvurulan yöntemlerden biridir. Ilık su veya çay ile karıştırarak tüketilebilir. Limon da bir C vitamini kaynağı olduğu için bağışıklık sisteminizi destekleyerek öksürüğünüzün azalmasında yardımcı olabilir.
Buhar terapisi: Bir kabın üzerine sıcak su koyup yükselen buharı solumak solunum yollarını nemlendirerek öksürüğü hafifletebilir. Suyun kolay soğumaması ve buharı daha fazla kullanabilmek için kafanızı eğerek buhar soluduğunuz sırada başınızı ve su kabını kaplayacak şekilde bir havlu örtebilirsiniz.
Nemli hava sağlamak: Özellikle kuru havalı ortamlarda nemlendirici cihazlar kullanmak, boğaz kuruluğunu önleyerek öksürüğü azaltabilir.
Bitkisel çaylar: Zencefil, adaçayı ve ıhlamur gibi bitki çayları öksürüğün hafiflemesine yardımcı olabilir.
İlaç kullanımı: Doktor önerisiyle kullanılabilecek öksürük şurupları veya pastiller, tahrişi azaltarak rahatlama sağlayabilir.

Ancak uzun süreli ve şiddetli öksürükler altta yatan ciddi bir sağlık sorununun belirtisi olabilir. Öksürüğün 1 haftadan uzun sürdüğü veya şiddetlendiği durumlarda bir doktora danışmak gerekir.

Kuru Öksürüğe Ne İyi Gelir?

Kuru öksürük, solunum yolları veya akciğerde enfeksiyon olan durumlarda ortaya çıkan ve genellikle balgam üretimi olmayan öksürük türüdür. Alerji veya solunum yollarını tahriş edici maddelere maruz kalmak da benzer şekilde kuru öksürüğe neden olabilir. Kuru öksürük özellikle gece saatlerinde şiddetlenebilir. Kuru öksürüğü hafifletmek için uygulanabilecek yöntemlerden başlıcaları aşağıdaki gibidir:

Bal ve sıcak içecekler
Tuzlu su gargarası
Buhar soluma
Ortamdaki nem seviyesini artırmak
Bitkisel destekler

Çocuklarda Kuru Öksürüğe Ne İyi Gelir?

Çocuklar yetişkinlere nazaran mikroplardan korunmak konusunda daha dikkatsiz olabilmektedir. Bu nedenle özellikle viral enfeksiyonlar, alerjiler veya soğuk algınlığı gibi nedenlerle çocuklarda kuru öksürük sıkça rastlanan bir durumdur. Küçük yaşlardaki çocukların bağışıklık sistemi hassas olduğu için, kuru öksürüğün tedavisinde doğal ve güvenli yöntemlere öncelik vermek önemlidir. Aşağıda çocuklarda kuru öksürüğe iyi gelen yöntemlerden başlıcalarını sıraladık:

Bol sıvı tüketimi: Çocukların ılık su, bitki çayları ve taze sıkılmış meyve suları içmeleri sağlanmalı.
Bal kullanımı: 1 yaşından büyük çocuklara, yatmadan önce 1 çay kaşığı bal verilebilir.
Odanın nem seviyesini artırmak: Çocukların bulunduğu ortamlarda nemlendirici cihazlar kullanılarak veya kalorifer üzerine su koyarak hava nemlendirilebilir.
Tuzlu su gargarası: Yaşça büyük çocukların tuzlu suyla gargara yapmaları boğazlarında oluşabilecek tahrişi hafifletebilir.
Buhar banyosu: Duşta sıcak suyu açarak buhar dolu banyoda çocuğun birkaç dakika kalması sağlanabilir.
Burun tıkanıklığını gidermek: Eğer çocukta burun tıkanıklığı varsa burun damlaları kullanarak solunum yolları açılabilir ve böylece öksürük azaltılabilir.

Ancak eğer çocukta yüksek ateş, nefes almada zorluk, hırıltılı solunum veya uzun süren öksürük gibi belirtiler söz konusuysa, mutlaka bir hastaneye gidilmelidir.

Alerjik Öksürüğe Ne İyi Gelir?

Alerjik insanların alerjik oldukları içeriğe göre çeşitli zamanlarda maruz kaldıkları bu öksürük türü gündelik hayatta en basit işlerin yapılmasını bile zorlaştırabilir. Genellikle bahar aylarında yoğunlaşan polenler, toz veya hayvan tüyleri alerjinin tetiklenmesinde etkili olabilir. Alerjik öksürüğü tamamen tedavi etmek her zaman mümkün değilse de bu durumu kontrol altına almak için uygulanabilecek bazı yöntemler vardır. Bu yöntemlerden başlıcalarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

Alerjenlerden uzak durmak: Alerjik olunan maddelerden uzak durmak, içinde bulunulan ortamın sık sık havalandırılması, toz tutan eşyaların mümkün olduğunca kullanılmaması yardımcı olabilir.
Bol sıvı tüketmek: Ilık su, bitki çayları ve tuzlu su gargarası öksürük nedeniyle tahriş olmuş boğazı yatıştırarak süreci daha rahat atlatma konusunda yardımcı olabilir.
Burun temizliği: Tuzlu su veya serum fizyolojik ile burun temizliği yapmak, alerjenlerin solunum yollarına ulaşmasını engelleyebilir.
Buhar solumak: Bir kaba doldurulan sıcak suyun buharının solunması solunum yollarını nemlendirerek öksürüğün şiddetini azaltabilir.
Antihistaminik kullanımı: Eğer öksürük mevsimsel alerjilere bağlıysa, doktor önerisiyle antihistaminik ilaçlar kullanılabilir.

Alerjik öksürüğün sürekli hale gelmesi veya nefes darlığı gibi ciddi belirtiler göstermesi durumunda, alerji uzmanına danışmak gerekebilir. Doktorunuzun yapacağı muayene ve testler sonrasında ilaç tedavisi kullanılması gerekebilir.

Ciğerden Gelen Öksürüğe Ne İyi Gelir?

Ciğerden gelen öksürük, genellikle balgam üreten ve göğüsten gelen bir hırıltı ya da nefes darlığı gibi diğer belirtilerin eşlik edebildiği bir öksürük türüdür. Solunum yolu enfeksiyonları, hava kirliliği ve sigara kullanımı gibi nedenlerle ortaya çıkabilen bu öksürük türü bronşit, zatürre veya KOAH gibi hastalıklarla da ilişkili olabilir.

Ciğerleri temizlemek ve öksürüğü hafifletmek için bol sıvı tüketmek, zencefil-bal karışımı bitki çayları içmek ve sigara dumanı ve benzeri tetikleyicilerden uzak durmak gibi tedbirler yardımcı olabilir. Ancak bu öksürük türünün uzun süre devam etmesi ya da göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi semptomlarla görülmesi halinde mutlaka bir doktorla görüşmek gerekir.

Geçmeyen Öksürük İçin Ne Yapılır?

Geçmeyen öksürüğün etkili bir tedavisi için öncelikle öksürüğün neden kaynaklandığının bulunması gerekir. Bazı durumlarda geçmeyen öksürüğün nedeni birden fazla altta yatan sağlık sorunundan kaynaklanabilir. Alerjiler, astım, reflü, sigara kullanımı ve solunum yolu enfeksiyonları geçmeyen öksürüğün en yaygın nedenleri arasındadır. Geçmeyen öksürüğe karşı alınabilecek önlemleri aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:

Öncelikle nedenini belirlemek: Doğru tedaviyi uygulayabilmek için öncelikle öksürüğün nedeninin belirlenmesi gerekir.
Bol sıvı tüketmek: Sıcak bitki çayları ve ballı ılık su boğazı nemlendirerek tahrişi azaltabilir.
Ortamdaki havayı nemlendirmek: Nemlendirici cihazlar veya buhar banyoları, solunum yollarını rahatlatabilir.
Alerjenlerden ve tahriş edici maddelerden kaçınmak: Toz, polen, sigara dumanı gibi öksürüğü tetikleyebilecek maddelerden uzak durmak gerekir.
Reflü kaynaklı öksürüğe karşı önlemler almak: Reflü ilişkili öksürüklerde asitli ve baharatlı gıdalardan kaçınmak yardımcı olabilir.
Doktora başvurmak: Geçmeyen öksürük altta yatan başka bir sağlık probleminin işareti olabilir. Özellikle geçmeyen öksürüğe eşlik eden nefes darlığı, öksürürken kan gelmesi veya göğüs ağrısı gibi şikayetler varsa vakit kaybetmeden bir doktora danışılmalıdır.

Öksürük Krizini Durdurmak İçin Ne Yapılır?

Öksürük krizleri, aniden başlayan ve kontrol edilemeyen yoğun öksürük nöbetleri şeklinde ortaya çıkabilir. Özellikle gece ortaya çıkması halinde uyutmayan öksürük krizleri solunum yolu enfeksiyonlarından veya alerjik reaksiyonlardan kaynaklanabilir. Öksürük krizini durdurmak için başvurulabilecek yöntemlerden başlıcalarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

Hemen bir bardak ılık su içmek: Özellikle bal veya limon eklenmiş bir bardak ılık su boğazın nemlenmesini sağlayarak tahrişi azaltabilir.
Buhar solumak: Kaynar suyun içine birkaç damla okaliptüs yağı damlatarak bu sıcak su buharını solumak, hava yollarını açarak rahatlama sağlayabilir.
Boğaz pastili veya ballı çay tüketmek: Boğaz pastilleri veya ballı çay, tahrişi azaltarak öksürük krizini hafifletebilir.
Vücut pozisyonunu değiştirmek: Gece etkili olan öksürük krizlerinde, yastığı yükseltmek veya yan yatmak solunum yollarının açılmasına yardımcı olabilir.
Alerjenlerden kaçınmak: Öksürük krizinin alerjik bir reaksiyondan kaynaklandığı durumlarda alerjenlerden uzak durmak önemlidir.

Sık tekrar eden ve uzun süre etkili olan öksürük krizleri için mutlaka bir doktora görüşmeniz gerektiğini unutmayın.

Öksürürken Kan Gelmesi Ne Demektir?

Öksürük sırasında kan gelmesi, birçok kişiyi endişelendiren bir durumdur. Böyle bir durumda öncelikle gelen kanın miktarı önemlidir. Balgam içerisinde, çizgiler halinde görülen az miktardaki kan, uzun süredir devam eden öksürüğün boğazı tahriş etmesine bağlı olarak ortaya çıkmış olabilir. Ancak kanın sürekli geldiği ve miktarının fazla olduğu durumlar ciddi bir sağlık sorununun habercisi olabilir.

Öksürürken kan gelmesine neden olabilecek bazı durumlar şunlardır:

Geçmeyen yoğun öksürük, boğaz veya bronşlarda tahrişe neden olarak öksürürken kan gelmesi sonucunu doğurabilir.
Balgamla birlikte kan görülmesi, bronşit, zatürre veya akciğer enfeksiyonlarına bağlı olabilir. Yüksek ateş ve nefes darlığının ortaya çıktığı durumlarda vakit kaybetmeden bir doktora başvurulmalıdır.
Geçmeyen öksürük ve balgamla birlikte kan gelmesi, tüberkülozun belirtileri arasında yer alabilir.
Sigara kullanan kişilerde görülen uzun süreli ve kanlı balgamlı öksürük, akciğer ilişkili ciddi hastalıkların belirtisi olabilir.
Reflü hastalığında mide asidinin boğaza zarar vermesi, tahrişe bağlı kanamalara yol açabilir.

Sık tekrar eden ve gelen kan miktarının fazla olduğu durumlarda acilen bir doktora görünmeniz gerektiğini unutmayın.

En Hızlı Öksürük Kesici İlaç Nedir?

Öksürük tek bir nedene bağlı olarak ortaya çıkan bir rahatsızlık olmadığı için, öksürüğü kesmek için kullanılan ilaçlar da öksürüğün nedenine bağlı olarak farklı etkiler yapabilir. Genel olarak en hızlı etki eden öksürük ilaçlarının şuruplar, pastiller ve antihistaminikler olduğunu söyleyebiliriz. Öksürük nedenine göre doktor kontrolünde kullanılabilecek ilaçları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

Öksürük baskılayıcı ilaçlar: Kuru ve rahatsız edici öksürüğü hafifletmek için dekstrometorfan içeren şuruplar veya pastiller kullanılabilir.
Balgam söktürücü ilaçlar: Öksürük nedeninin balgam olduğu durumlarda, balgamı inceltici etki yaparak atılmasını kolaylaştıran asetilsistein veya guaifenesin içeren şuruplar kullanılabilir.
Antihistaminikler: Alerjik öksürüklerde kullanılan antihistaminik ilaçlar, alerji kaynaklı tahrişi azaltarak öksürüğü hafifletebilir.
Steroid veya bronkodilatör ilaçlar: Astım veya KOAH gibi solunum yolu hastalıkları ilişkili öksürüklerde, doktorun önerdiği inhaler ilaçlar hızlı bir etki gösterebilir.

Hızlı etki eden ilaçlar semptomları hafifletse de öksürüğün altında yatan nedeni tedavi etmeyecektir. Bu nedenle, uzun süren veya şiddetli öksürüklerde mutlaka bir doktora danışılmalıdır.

Pekmez Öksürüğe İyi Gelir Mi?

Pekmez doğrudan tedavici özelliği olmasa da öksürük şiddetinin hafifletilmesi konusunda yardımcı olabilecek, sağlıklı ve doğal bir besindir. İçeriğindeki vitaminler ve mineraller sayesinde bağışıklık sistemini güçlendirerek vücudun hastalıklarla mücadelesine destek olabilir. Pekmezin öksürük şikayetinin hafifletilmesinde sağlayabileceği faydaları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

Boğazı yumuşatır: Ilık su veya süt ile karıştırılarak içildiğinde, boğaz tahrişini azaltarak öksürüğü hafifletebilir.
Balgam söktürücü etkiye sahiptir: Özellikle keçiboynuzu pekmezi, bronşları açarak balgamın daha kolay atılmasını sağlayabilir.
Bağışıklık sistemini destekler: İçeriğindeki demir, kalsiyum ve potasyum gibi mineraller, vücudu hastalıklara karşı daha dirençli hale getirebilir.
Doğal enerji kaynağıdır: Hastalık dönemlerinde vücudun direncini artırarak iyileşme sürecini hızlandırabilir.

Ancak pekmezin doğru miktarlarda tüketilmesine dikkat etmek gerekir. Yeterli miktarlarda tüketildiğinde faydalı olan pekmez, aşırı miktarda tüketilmesi halinde mide rahatsızlıklarına neden olabilir. Özellikle diyabet hastalarının dikkatli tüketmesi önerilir.