Kanser Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Tahmini okuma süresi: 6 dakika 58 saniye

Pek çok farklı türü bulunan kanser, genel olarak, hücrelerden oluşan dokularda normalin dışında değişikliklerin ortaya çıkması ve bu değişikliklerin kontrolsüz bir şekilde diğer dokuları da tahrip etmesiyle tarif edilen bir hastalıktır. Ülkemizde ve tüm dünyada ölüm nedenleri arasında üst sıralarda yer alan kanser bu nedenle en fazla araştırılan hastalıklardan biri olmayı da sürdürmektedir.

Bu yazımızda, kanserle ilgili en fazla merak edilen sorulara sade ve anlaşılır bir dille cevap vereceğiz. Yazımızda kanserin ne olduğundan, ciltteki lekelerin ne anlama gelebileceğine kadar merak edilen pek çok sorunun cevabını bulacaksınız.

Kanser Nedir?

Sağlıklı bir vücutta hücreler belirli bir düzen içinde büyür, bölünür ve ölür. Kanserde ise vücuttaki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalması söz konusudur. Kanserli hücrelerdeki hızlı çoğalma diğer dokulara da ulaşarak vücut dokusunu tahrip etmeye başlar. Bu hücreler zamanla tümör adı verilen kitleleri oluşturabilir ve vücudun farklı bölgelerine yayılabilir.

Dünya üzerinde pek çok kişinin bu hastalıkla mücade ettiği düşünülürse, hastalığın erken teşhisinin ne kadar hayati bir öneme sahip olduğu da anlaşılır. Oldukça ciddi bir hastalık olan kanserin erken belirtilerini tanımak, farklı türlerini bilmek ve bazı bedensel değişimlerin nasıl seyrettiğini öğrenmek hayati önem taşır. 

Kanser türlerini yayılma davranışına göre ikiye ayırabiliriz.Yayılmayan veya nadiren yayılan iyi huylu tümörler genellikle çok büyük bir tehlike oluşturmaz. Ancak hızla büyüyüp çevre dokulara yayılarak zarar veren kötü huylu kanser oldukça tehlikelidir. Kanserin bu şekilde yayılma gösterdiği durumlar metastaz olarak ifade edilir.

Kanser Türleri Nelerdir?

Genetik miras, tütün mamüllerinin tüketimi, kötü beslenme, çevresel faktörler, hareketsiz yaşam tarzı ve benzeri pek çok farklı nedenle ortaya çıkabilen kanserin ortaya çıktığı doku veya organa göre farklılaşan yüzlerce farklı türü vardır. 

Kanser türleri ayrıca evrelerine göre de sınıflandırılabilir. Ancak kanserin hangi evrede olduğunun anlaşılması için çeşitli görütüleme teknikleri, biyopsi veya genetik testler gerekebilir. Kanserin nerede ortaya çıktığına ve hangi evrede olduğuna bağlı olarak ise kemoterapi, radyoterapi ve immünoterapi tedavisi gibi tedavi seçenekleri arasından uygun olan tercih edilir.

En yaygın kanser türlerinden bazılarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

• Meme Kanseri: Kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biridir.
  
• Akciğer Kanseri: Hem erkeklerde hem kadınlarda yaygın olup, sigara en önemli risk faktörüdür.
  
• Kolon ve Rektum Kanseri (Kolorektal Kanser): Sindirim sisteminde görülür.
  
• Prostat Kanseri: Erkeklerde en sık teşhis edilen kanser türlerinden biridir.
  
• Cilt Kanseri: Melanom ve melanom dışı olmak üzere iki ana gruba ayrılır.
  
• Lösemi: Kan hücrelerini etkileyen ve kemik iliğinde başlayan bir kanser türüdür.
  
• Lenfoma: Bağışıklık sisteminin bir parçası olan lenf bezlerini hedef alır.
  

Yukarıda sıraladıklarımız kanser türlerinden sadece bazılarıdır. Ancak unutmayın ki her kanser türünün belirtileri, tedavi yöntemleri ve seyri farklılık gösterebilir. Kanser hastalığın tanı ve tedavisinde erken teşhis oldukça önemlidir.

Kanser Kaşıntısı Nasıl Olur?

Kaşıntı genellikle ciddi bir sağlık sorununa işaret etmez. Egzama, alerji, böcek ısırması ya da bazen belli bir süre kullanılan ilaçlar kaşıntı yapabilir. Ancak bazen kaşıntı ciddi bir sağlık sorununun habercisi de olabilir.

Görünürde bir neden yokken ortaya çıkan ve bir türlü geçmeyen kaşıntı bazı kanser türlerinde söz konusu olabilmektedir. Örneğin karaciğer, safra yolları ve lenf bezi kanserlerinde, vücutta safra tuzlarının birikmesine bağlı olarak yoğun kaşıntı görülebilir. Bu kaşıntı genellikle gece artar, cildi tahriş edecek kadar yoğundur ve ciltte gözle görülür bir belirti olmadan da hissedilebilir.

Kanser Habercisi Lekeler Nasıl Olur?

Ciltte görülen bazı lekeler kanserin erken belirtisi olabilir. Özellikle cilt kanseri türü olan melanom, başlangıçta zararsız görünen bir ben şeklinde başlayabilir. Dikkat edilmesi gereken bazı işaretler şunlardır:

• Asimetrik şekilli benler
• Rengi düzensiz ve birden fazla ton içeren lekeler
• Kenarları düzensiz veya girintili çıkıntılı olan benler
• Çapı 6 mm’den büyük olan cilt lekeleri
• Zamanla büyüyen, kabuklanan veya kanayan benler

Vücudunuzda bu türden değişiklikler fark ettiğinizde, en doğrusu bir dermatoloğa giderek değişikliklerin ciddi bir sağlık sorununa işaret edip etmediğinden emin olmaktır. Unutmayın ki erken tanı kanser tedavisi açısından büyük önem taşır.

Kanser Belirtileri Nelerdir?

Kanserin belirtileri, kanserin hangi doku veya organda ortaya çıktığına ve yayılma hızına göre değişiklik gösterir. Ancak yine de bazı genel belirtilerden bahsetmek mümkündür.

Başlıca kanser belirtilerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

• Nedeni açıklanamayan kilo kaybı
• Sürekli yorgunluk hali
• Uzun süre geçmeyen ağrılar
• Ciltte renk değişiklikleri veya lekeler
• Şişlikler ya da kitleler
• Yutma güçlüğü
• İştah kaybı
• Uzun süren ateş veya enfeksiyonlar
• Anormal kanamalar (idrar, dışkı, öksürükle kan gelmesi gibi)

Bu belirtiler her zaman mutlaka kanserin habercisi olmayıp, başka hastalıklarla da ilişkili olabilir. Ancak belirtilerden birkaç tanesi aynı anda görülüyorsa, vakit kaybetmeden doğru teşhis ve tedavi ile ilerleyebilmek için, detaylı tıbbi inceleme yapılması gerekir. 

Kanserli Yağ Bezesi Nedir?

Yağ bezeleri genellikle zararsız, iyi huylu kitlelerdir. Ancak bazı durumlarda liposarkom adı verilen ve nadir karşılaşılan kötü huylu yumuşak yağ bezeleri ile karıştırılabilirler. Bu yağ bezeleri genellikle hızla büyür ve sert bir yapıya sahip olur. Kanserli yağ bezeleri vücutta yağ dokusunun fazla olduğu bacak, kol, karın ve sırt gibi bölgelerde görülseler de vücudun diğer bölgelerinde ortaya çıktığı da olur. 

Kanserli yağ bezeleri aşağıdaki belirtileri gösterirler:

• Hızla büyürler
• Sert yapıdadır
• Ağrıya neden olabilir
• Hareket ettirildiğinde yerinde sabit kalır

Bu özelliklere sahip bir yağ bezesi fark edildiğinde, biyopsi gibi yöntemlerle kanser olup olmadığı araştırılmalıdır.

Beyaz Kan Düşüklüğü Kanser Belirtisi mi?

Beyaz kan hücreleri, bağışıklık sisteminin temel taşıdır. Bu hücrelerin düşüklüğü, yani lökopeni, vücudun enfeksiyonlara karşı savunmasız kalmasına neden olur. Beyaz kan hücrelerinde azalma;

• Lösemi gibi bazı kan kanserlerinde,
• Kemoterapi tedavisi sonrası,
• Kemik iliği hastalıklarında

görülebilir. Bu nedenle lökopeni durumunda doktor değerlendirmesi yapılmalı, altında yatan neden detaylı biçimde araştırılmalıdır.

Vücutta Kırmızı Noktalar Kanser Belirtisi mi?

Ciltte görülen küçük, kırmızı noktalar birçok nedene bağlı olabilir. Peteşi veya purpura olarak adlandırılan bu kırmızı noktalar genellikle kanama bozukluklarıyla ilişkilidir. 

Ancak bazı durumlarda bu kırmızı noktalar lösemi, lenfoma veya kemik iliği hastalıkları gibi kanser türlerinin belirtisi de  olabilir. Vücuttaki kırmızı noktalara kolay morarma, burun kanaması ve sürekli yorgunluk gibi ek belirtiler eşlik ediyorsa, hematolojik bir değerlendirme yapılması gerekir.

Kanserde Sedimantasyon Kaç Olur?

Sedimantasyon (eritrosit sedimantasyon hızı – ESR), vücutta iltihap veya enfeksiyon olup olmadığını gösteren bir testtir. Sedimantasyon değeri belli kanser vakalarında özellikle lenfoma, miyelom ve kan kanseri türlerinde normal değerin oldukça üstüne çıkabilir.

Ancak bu değerin yüksek olması tek başına kanser tanısı koymak için yeterli değildir. Sedimantasyon değerinin yüksek çıktığı durumlarda doktorunuz diiğer testler ve klinik belirtilerle birlikte bir değerlendirilme yapacaktır.

Bu yazımızda kanser hastalığına, belirtilerine, türlerine ve kanserle ilgili merak edilen sorulardan başlıcalarına değinmek istedik. Kanser ihmal edilmeyecek kadar ciddi bir hastalıktır. Ancak bu hastalığın özellikle erken teşhis edilmesi hayat kurtarabilir. Bu nedenle benzer belirtileri kendinizde veya bir yakınınızda görmeniz halinde mutlaka bir sağlık kuruluşuna gitmeyi unutmayın.