Geniz Akıntısı Nedir?

Vücudumuz toz ve alerjenleri tutmak ve enfeksiyonlarla savaşmak için mukus üretir. Ancak bazı durumlarda bu mukus üretimi vücudun ihtiyaç hissettiğinden fazla olabilir. Böyle durumlarda geniz akıntısı dediğimiz durum gerçekleşir yani genizde toplanan fazla mukus boğazın arkasına damlamaya başlar.

Geniz akıntısının ortaya çıkmasında farklı nedenler rol oynasa da, bu sorun genellikle alerji ve enfeksiyonlarla ilişkilendirilir. Mukus birikiminin yoğun olduğu durumlarda boğazın tahriş olması ve boğazın temizlenmesi dürtüsüyle sürekli öksürme isteği ortaya çıkabilir.

Vücudun kendisini savunma yöntemlerinden biri olan geniz akıntısı genellikle zararsız olmakla birlikte kimi zaman oldukça rahatsız edici olabilir. Bazı durumlarda yutma güçlüğü veya ağız kokusuna da neden olabilen geniz akıntısı, bu probleme neyin yol açtığının bulunmasıyla birlikte iyileştirilebilen bir sağlık sorudur.

Geniz Akıntısına Ne Sebep Olur?

Vücudun kendisini savunma yöntemlerinden biri olan mukus üretimi genellikle enfeksiyon, tahriş edici maddelerle karşılaşılma veya burun yapısından kaynaklanan nedenlerle artabilir. Bunun bir sonucu olarak ortaya çıkan geniz akıntısının tetikleyicisi de çevresel koşullardaki değişiklikten özel sağlık sorunlarına kadar çeşitlilik gösterebilir.

En yaygın geniz akıntısı nedenlerinden bazılarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

Mevsimsel veya yıl boyu süren alerjiler (saman nezlesi veya evcil hayvan alerjileri gibi)
Viral ve bakteriyel enfeksiyonlar
Kuru hava ve tahriş ediciler (sigara dumanı, kirlilik, güçlü kokular gibi)
Asit Reflüsü (GÖRH)
Hormonal değişiklikler (hamilelik, doğum kontrol hapları ve diğer hormonal değişimler)
Septum deviasyonu yani burun kıkırdağının yer değiştirerek eğildiği durumlar

Doğru ve etkili tedavi için öncelikle geniz akıntısına neyin neden olduğunun bilinmesi gerekir. Basit nedenlerden kaynaklanan geniz akıntısı genellikle alınacak basit tedbirlerle iyileştirilebilir. Ancak septum deviasyonu benzeri bazı durumlarda bir KBB doktoru ile görüşmek doğru olacaktır.

Alerjiler Geniz Akıntısına Neden Olabilir mi?

Alerjenler geniz akıntısının en yaygın nedenlerindendir. Polen, toz, evcil hayvan tüyü ve benzeri dış etkenler bazı insanlarda alerjiye neden olabilir. Böyle durumlarda hapşırma, kaşıntı, vücutta kızarma ve aşırı mukus üretimi benzeri semptomlar ortaya çıkabilir. Aşırı mukus şeklinde ortaya çıkan belirtiler ise geniz akıntısına neden olur.

Mevsimsel alerjiler senenin belli bir döneminde ortaya çıkarken, toz veya evcil hayvan tüyü gibi diğer bazı alerjiler ise yılın herhangi bir döneminde ortaya çıkabilmektedir. Alerjen kaynaklı geniz akıntılarının semptomlarının hafifletilmesi için doktorunuzun tavsiye ettiği antihistaminikleri ve spreyleri kullanabilirsiniz. Bu ilaçlar kalıcı bir tedavi sunmasa da semptomları hafifleterek yaşam konforunuzu artırmakta oldukça etkili olacaktır.

Geniz Akıntısının Belirtileri Nelerdir?

Geniz akıntısı başlı başına rahatsız edici bir durum olsa da genellikle beraberinde diğer bir takım semptomlarla ortaya çıkar. Bu semptomlardan en yaygın olanlarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

Sürekli boğaz temizleme ihtiyacı
Özellikle geceleri artan kuru öksürük
Boğaz ağrısı veya kaşıntısı
Boğazdaki tahriş ve iltihaplanmaya bağlı olarak ses kısıklığı veya ses değişiklikleri
Mukusta biriken bakteriler nedeniyle ağız kokusu (halitozis)
Burun tıkanıklığı veya burun akıntısı

Geniz akıntısı semptomlarının şiddeti akıntıya neden olan etkene göre değişebilir. Bazı durumlarda çok uzun süre etkili olan geniz akıntısının reçetesiz kullanılabilen antihistaminiklerle iyileşmediği durumlarda tıbbi yardım almak gerekebilir.

Geniz Akıntısı Bulaşıcı mıdır?

Geniz akıntısının bulaşıcı değildir. Ancak geniz akıntısını tetikleyen neden bulaşıcı olabilir. Asit reflü, alerji veya çevresel tahriş edicilerden kaynaklanan geniz akıntısı kişiden kişiye geçmez. Ancak geniz akıntısına neden olan etkenin viral veya bakteriyel bir enfeksiyon olması halinde bu enfeksiyon bulaşıcı olabilir.

Geniz akıntısının enfeksiyondan kaynaklandığı durumlarda hijyen kurallarına dikkat ederek, gereksiz temastan kaçınarak ve öksürme-hapşırma benzeri durumlarda ağzın kapanması gibi kurallara dikkat ederek bulaşma riski önlenebilir.

Geniz Akıntısına Ne İyi Gelir?

Geniz akıntısı konusunda neler yapılabileceği akıntının hangi nedenden kaynaklandığına göre değişiklik gösterebilir. Hayatınızda yapabileceğiniz küçük bazı değişiklikler, evde uygulanabilecek tedaviler ve reçetesiz alınabilen bazı ilaçlarla semptomları azaltarak bu süreci daha rahat idare edebilirsiniz. Aşağıda bu konuda yapabileceklerinizi sıraladık.

Susuz Kalmayın: Bol su içmek mukusu incelterek boğazdan temizlenmesini kolaylaştırabilir.
Tuzlu Burun Spreyleri: Tuzlu suyla durulama fazla mukus ve tahriş edici maddelerin temizlenmesine yardımcı olabilir.
Buhar Soluyun: Bir kaba doldurduğunuz sıcak sudan yükselen buharı solumak mukusu gevşeterek tıkanıklığı hafifletebilir.
Antihistaminik veya Dekonjestan: Geniz akıntısının sebebi alerji ise antihistaminikler burun kanallarının açılmasına yardımcı olabilir.
Tahriş Edici Maddelerden Kaçının: Sigara dumanı ve benzeri güçlü kokuların bulunduğu ortamlardan uzak durun.
Uyurken Başınızı Yükseltin: Baş hafifçe yüksekte olacak şekilde uyumak mukusun boğazda birikmesini önleyerek gece semptomlarını azaltabilir.

Tüm bunları yaptınız ancak yine de sorun devam ediyor ya da kötüleşiyorsa bir KBB uzmanına görünmeniz gerekebilir. Böyle durumlarda doktorunuz kortikosteroid spreyleri gibi daha güçlü ilaçlar reçete edebilir veya farklı testler yapmak isteyebilir.

Geniz Akıntısı İçin Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

Geniz akıntısı şikayetinin birkaç hafta devam ettiği veya şiddetlendiği durumlarda bir doktora görünmeniz doğru olur. Aşağıdaki şikayetlerin söz konusu olduğu durumlarda en doğru olan bir doktorla görüşmektir:

Geniz akıntınız 10 günden fazla zamandır devam ediyorsa
Geniz akıntısı sık sık tekrar ediyorsa
Kalın, yeşil veya kötü kokulu mukus varsa
Geniz akıntısı ile birlikte ateş, yüz ağrısı veya basınç hissi varsa
Hırıltılı solunum, nefes darlığı veya göğüste sıkışma hissi varsa
Reçetesiz tedaviler etkisiz kalıyor ve semptomlar günlük yaşamı aksatıyorsa

Böyle durumlarda bir KBB uzmanı geniz akıntısı nedeninin belirlenmesine yardımcı olabilir ve uygun tedaviyi önererek inatçı geniz akıntısından ve buna bağlı rahatsızlıktan kurtulmanızı sağlayabilir.