Diş Taşı Nedir ve Nasıl Oluşur?

Sağlıklı ve güzel bir gülüş için beyaz ve temiz dişler olmazsa olmaz. Ancak ağız ve diş sağlığımızla yeterince ilgilenmezsek çok geçmeden dişlerimizin sararmaya başladığını ve hatta daha ileri aşamalarda diş taşlarımızın oluştuğunu görebiliriz. Peki bu konuda neler yapabiliriz? Öncelikle diş taşının ne olduğu ile başlayalım.

Bir şeyler yiyip içtikten sonra dişlerimizin üzerinde yumuşak bir bakteri tabakası oluşur. Renksiz ve yapışkan olan bu tabakaya plak denir. Diş plakları düzenli fırçalama ve diş ipi kullanımıyla giderilebilen bir yapıya sahiptir. Ancak bu tabaka 1-3 gün boyunca fırçalanmazsa, bu süre içerisinde tükürükte bulunan minerallerle birleşerek kireçlenmeye ve zamanla da sertleşerek diş taşı oluşumuna neden olur. Bu kireçlenmiş sert maddenin temizlenmesi ise plaktan çok daha zordur.

Tartar yani diş taşı, diş yüzeyinde biriken plakların zaman içinde sertleşerek ortaya çıkardığı bir durumdur. Diş eti çizgisi boyunca ve aralarında da birikebilen diş taşları ağız içinde bakteri birikimi için de uygun ortamı sağlar. Sarı veya kahverengi görünümde olabilen tartarlar estetik açıdan hoş görünmediği gibi ağız ve diş sağlığı açısından da oldukça zararlı olabilmektedir.

Diş Taşı Ağız Sağlığını Nasıl Etkiler?

Diş taşı sorunu gülüşünüze gölge düşüren sadece estetik bir sorun değildir. İhmal edilmesi halinde ağız sağlığınız açısından da önemli sorunlar yaratabilir. Plaklar ihmal edilip tartar oluşumunun önü bir defa açılınca artık oluşan diş taşları diş fırçası ile temizlenemez. Ayrıca oluşan tartar daha fazla plağın oluşumunu kolaylaştırır. Böylece ağız içinde sürekli bir bakteri birikimi döngüsü ortaya çıkar. Oluşan diş taşı üzerinde biriken yeni plaklar ile yeni diş taşı katmanları oluşmaya devam eder.

Diş eti çizgisi boyunca oluşan bu tartar zaman içinde diş etlerini de tahriş etmeye başlar. Temizlenmeden diş eti boyunca biriken tartarlar zamanla diş eti iltihaplanmasına, şiddetli diş eti hastalığına (periodontitis), çürüklere ve hatta diş kaybına yol açabilir. Yani uzun vadede diş taşı hem dişleriniz hem de diş eti sağlığınız için oldukça zararlıdır.

Diş Taşı Evde Temizlenebilir mi?

Diş plağının diş yüzeyinde tutunan ilk bakteri tabakası olduğundan ve temizlenmemesi halinde birkaç gün içerisinde ağız içindeki minerallerle de birleşerek katılaşarak diş taşına dönüştüğünden bahsetmiştik. Dolayısıyla diş plağı diş taşı oluşumu sürecinin ilk aşamasıdır demek yanlış değildir. İşte evde, diş fırçası ve diş ipi benzeri ürünlerle müdahale edilip temizlenebilecek kısım bu plak kısmıdır. Plaklar düzenli fırçalama, diş ipi ile temizleme ve ağız gargarası gibi ürünlerle yapılacak müdahalelerle temizlenip yumuşatılabilir.

Ancak plak sertleşip diş taşına dönüştüğünde bu sert katmanın uzaklaştırılması diş hekimlerince yapılacak profesyonel diş temizliği ile mümkündür. Düzenli diş temizliği yapılarak, oluşan tartarın üzerinde yeni plaklar yoluyla daha fazla diş taşının oluşmasının önüne geçilebilir. Ancak bu bakımın oluşmuş olan tartarın giderilmesine herhangi bir etkisi olmaz.

Uygun olmayan alet ve ürünlerle evde diş taşının temizlenmeye çalışılmasının diş minesine veya diş etine zarar verebileceğini unutmayın. Diş taşlarınızdan kurtulmak için yapılabilecek en doğru şey profesyonel diş temizliği için bir diş hekimi ile görüşmektir.

Diş Taşı Nasıl Temizlenir?

Diş taşı temizliği diş eti çizgisinin üst ve altında birikmiş olan diş taşının hem iç hem dış yüzeyden özel aletler kullanılarak nazikçe kazınmasını içerir. Genellikle tek seans yeterli olur. Ancak yoğun diş taşı birikimi olan kişilerdeki diş taşı temizliği için birden fazla seans gerekli olabilir.

Tartar birikimin çok şiddetli olduğu durumlarda diş taşları diş etlerinin altına uzanabilir. Böyle durumlarda kök planyalama olarak bilinen farklı bir temizleme prosedürünün izlenmesi gerekebilir.

Diş taşlarının aletlerle kazınarak temizlenmesi dışında, ultrasonik cihazlar yardımıyla ve ses titreşimleri kullanılarak parçalanması da mümkündür. Bu aletlerle işlem daha rahat ve hızlı yapılabilir. Düzenli diş temizliği yapan kişiler için genellikle 6 ayda bir profesyonel temizlik yaptırmak yeterli olmaktadır.

Diş Taşı Temizletmenin Zararı Var mı?

Diş temizliği sonrası dişlerde bir hassasiyet oluşması normaldir. Bu hassasiyet duygusu nedeniyle kişiler yaptırdıkları işlemin dişlerine zarar verip vermediği konusunda endişeye kapılabilirler. Ancak bu endişe yersizdir. Bilakis, belirli aralıklarla yapılan diş taşı temizliği ağız sağlığının korunması açısından oldukça gerekli bir işlemdir. Zaten işlem sonrası dişlerde ortaya çıkan hassasiyet de genellikle çok kısa bir süre içinde düzelir.

Diş Taşı Temizliğinden Sonra Nelere Dikkat Edilmesi Gerekir?

Profesyonel bir diş taşı temizliğinden sonra, düzgün iyileşmeyi sağlamak ve ağız hijyeninizi korumak için aşağıda sıraladığımız konulara özen göstermeniz yararlı olacaktır.

Sert, çok sıcak veya çok soğuk yiyeceklerden bir süreliğine uzak durun.
Yumuşak kıllı bir diş fırçası ile günde iki kez fırçalayın.
Her gün diş ipi kullanın.
Diş hekiminiz tarafından öneriliyorsa antibakteriyel bir gargara kullanın.
Susuz kalmayın ve yeni plak oluşumunu hızlandırmamak için çok fazla şekerli atıştırmalık tüketmekten kaçının.
Her 6 ayda bir diş kontrolünüzü yaptırın.

Bu bakım sonrası ipuçlarını takip ederek, daha sağlıklı bir gülüşün keyfini çıkarabilir ve gelecekteki tartar birikimi oluşumunu en aza indirgeyebilirsiniz.

Ağız ve diş temizliğine dikkat etmeyen, sigara kullanan, ağız kuruluğu bulunan kişilerde veya bazı özel ilaçların kullanılması halinde diş taşı oluşumu diğer kişilere göre daha hızlı ortaya çıkabilir. Bu kişilerin ağız ve diş sağlığı için daha fazla özen göstermesi ve rutin diş hekimi kontrollerini daha sık yaptırması gerekebilir.

Diş Taşı Hakkında Merak Ettikleriniz