Cinsel isteksizlik sebepleri

Tahmini okuma süresi: 9 dakika 20 saniye

Cinsel isteksizlik nedir?

Cinsel isteksizlik ya da cinsel istek bozukluğu dediğimizde kastettiğimiz durum zaman zaman ortaya çıkabilen ve geçici olan libido düşüşünden farklı bir durumdur. Cinsel isteksizlikte tekrar eden ve/veya uzun süreler devam eden bir cinsel isteksizlik söz konusudur. Zaman içinde kişinin ilişki memnuniyetini ve yaşam kalitesini de etkileyen bu durum kadınlarda daha yaygın olmakla birlikte, erkeklerde de sık karşılaşılan bir sorun halini almıştır.

Kadınlarda ve erkeklerde bu durumun farklı nedenleri olmakla birlikte, genel olarak insanların çeşitli biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörlerden etkilenerek böyle sorunlar yaşayabildiğini ifade edebiliriz. Çözülmemesi halinde önemli sorunlara neden olabilecek cinsel istek bozukluğunun tedavisinde altta yatan nedenin bulunması ve buna göre bir tedavi planlaması yapılması oldukça önemlidir.

Kadınlarda cinsel isteksizliğin nedenleri nelerdir?

Kadınlarda cinsel istek konusunda ara ara yükseliş ve düşüşlerin görülmesi olağan karşılanır. Özellikle büyük değişiklikler, sağlık sorunları, hamilelik dönemini takiben ve menopoz dönemi gibi süreçlerde böyle cinsel istekte bu türden geri çekilmeler yaşanabilir. Ancak bu durumun süreklilik arz etmesi halinde bir cinsel istek bozukluğundan bahsedilebilir.

Bu sorun kimi zaman kişinin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik koşullardan kaynaklanabileceği gibi kimi zamansa psikolojik nedenlerle, fiziksel nedenlerle ya da kişinin partneriyle olan sorunlarından kaynaklanabilir.

Kadınlarda cinsel istek bozukluğunun bazı yaygın nedenlerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

• Hormonal değişiklikler: Özellikle menopoz, hamilelik veya doğum sonrası dönemde östrojen ve testosteron seviyelerindeki dalgalanmalar cinsel isteksizliğe neden olabilir.
• Hastalıklar: Diyabet, hipotiroidizm, eklem iltihabı veya kronik ağrı gibi hastalıklar yorgunluğa ve cinsel ilginin azalmasına neden olabilir.
• Psikolojik faktörler: Depresyon, anksiyete ve özellikle cinsel deneyimlerle ilgili geçmiş travmalar, cinsel isteksizliğin önemli bir nedeni olabilir.
• İlaçlar: Bazı antidepresanlar, doğum kontrol hapları ve diğer reçeteli ilaçlar, yan etki olarak cinsel isteği bastırabilir.
• Özgüven sorunları: Kişinin vücudundan rahatsız olması veya utanması düşük özgüvene neden olarak, cinsel yakınlık kurma isteğini azaltabilir.
• Cinsel deneyimdeki sorunlar: Cinsel birleşme öncesinde uyarılmama, birleşme sırasında ağrı, acı veya orgazm olamama gibi faktörler de kadınlarda cinsel isteksizliğe neden olabilmektedir.

Uzun süreler devam eden cinsel isteksizlik sorunu zaman içinde partnerinizle olan duygusal ilişkinizi de etkileyebilir. Bu nedenle sorunun temelinde ne olduğunun bulunması ve o doğrultuda bir tedavi planlamasının yapılması oldukça önemlidir.

Erkeklerde cinsel isteksizliğin nedenleri nelerdir?

Erkeklerde cinsel istek bozukluğu kadınlardaki kadar yaygın değildir. Ancak kadınlardaki kadar yaygın olmaması bu sorunun erkeklerde nadir karşılaşılan bir sorun olduğu anlamına gelmez. Özellikle son dönemlerde bu şikayet erkeklerde de önemli oranlarda gözlenmeye başlamıştır. 

Erkeklerde cinsel isteksizliğin en yaygın nedenlerinden biri erektil disfonksiyon dediğimiz sertleşme sorunudur. Ayrıca erken boşalma (prematür ejekülasyon) ya da boşalma güçlüğü gibi sorunlar da erkeklerde cinsel isteksizliğe neden olabilmektedir.

Erkeklerde cinsel istek bozukluğunun başlıca nedenleri şunlardır:

• Düşük testosteron seviyeleri: Testosteron, erkek libidosunda merkezi bir rol oynar ve bu hormon seviyesindeki düşüş, erkeklerde cinsel ilginin azalmasına yol açabilir.
• Stres ve yorgunluk: İşle ilgili veya kişisel stresin yüksek seviyeleri ve kronik yorgunluk, cinsel motivasyonu baskılayabilir. Ayrıca yoğun cinsel performans kaygısı da kişinin cinsellikten soğuması veya erken boşalma gibi sorunlara yol açabilmektedir.
• Ruh sağlığı bozuklukları: Depresyon, anksiyete ve çözülmemiş psikolojik travmalar cinsel isteği azaltabilir.
• İlişki memnuniyetsizliği: Bir ilişkide duygusal kopukluk veya süregelen çatışmalar, cinsel yakınlığı daha az çekici ve hatta külfetli hale getirebilir.
• Tıbbi durumlar ve ilaçlar: Obezite, kardiyovasküler hastalıklar ve diyabet gibi durumlar ve bunların tedavisinde kullanılan ilaçlar cinsel işlev ve ilgiyi olumsuz etkileyebilir.

İlişki sorunları cinsel isteksizliğe nasıl etki yapabilir?

Cinsel ilişkide isteksiz olma durumu her zaman taraflardan sadece bir tanesiyle ilişkili olmayabilir. Kimi durumlarda çiftin ilişki dinamiği de bu durumun ortaya çıkmasında etki yapabilir. Üstesinden gelinemeyen ve artık kronik bir hal almış sorunlar, güven eksikliği ve özellikle zayıf iletişim çiftler arasındaki duygusal mesafenin açılmasına neden olur. Çiftlerin aralarındaki bağ silikleştikçe fiziksel yakınlık kurma isteği de bu durumdan etkilenir.

Kişilerin birbirlerine ve dolayısıyla ilişkilerine olan güvenin sarsılması, ilişkinin içinde kendisini rahat ifade edememesi, ihmal edilme hissi, sürekli tartışma ya da soğuk savaş denilebilecek iletişimsizlik belli bir süre sonra cinsellik alanındaki paylaşıma da zarar vererek cinsel istekte azalmaya neden olabilir.

Cinsel isteksizliğe neden olabilecek bir diğer faktör ise özellikle uzun süreler devam eden beraberliklerde ilişkilerin rutinleşmesidir. Böyle uzun süreli ilişkilerde belli bir süre sonunda taraflardan birinde ya da her ikisinde birden ilişkide yenilik eksikliğinden kaynaklı bir uzaklaşma görülebilmektedir. 

Yukarıda sıraladığımız tüm sorunlar hem mutlu bir ilişki hem de sağlıklı bir cinsel hayat için özenle ele alınıp çözülmesi gereken önemli sorunlardır. Kişilerin bu sorunları konuşarak ya da bir uzman desteğiyle çözmeye çalışmaları hem ilişkilerinde hem de cinsel hayatlarında mutlu olmaları açısından oldukça önemlidir.

Cinsel isteksizlik için ne zaman bir doktora veya terapiste başvurulmalıdır?

Cinsel ilişkiler de hem dış faktörlerden hem psikolojik faktörlerden etkilenebildikleri için zaman içinde cinsel istekte dalgalanmaların olması oldukça normaldir. Belli bir dönem gözlenen cinsel istekteki düşüşler sonrasında yeniden normale dönüyorsa, böyle durumlarda genellikle endişelenmeye gerek yoktur. Ancak kimi zaman cinsel isteksizlik kalıcı hale gelir. Bu durumun birkaç ayı bulduğu, duygusal sağlığı ve ilişkileri etkilemeye başladığı durumlarda profesyonel destek almak gerekebilir.

Aşağıdaki durumlarda bir uzmanla görüşmek doğru olur:

• Cinsel isteksizlik birkaç aydır devam ediyor ve iyileşme belirtisi göstermiyorsa
• Duygusal iyilik hali veya özgüven üzerinde olumsuz etkisi yapıyorsa
• Sorun, ilişkide çatışma veya uzaklaşmaya neden oluyorsa
• Altta yatan tıbbi veya psikolojik sorunların katkıda bulunabileceğinden endişe duyuluyorsa.

Erken müdahale, sorunun temel nedenini belirlemeye ve kişinin özel durumuna uygun rehberlik sunmaya yardımcı olabilir.

Cinsel isteksizlik tedavisi nasıl yapılır?

Cinsel istek bozukluğunun tedavisi her kişi veya çift için özelleştirilmesi gereken bir tedavi olmalıdır. Kişilerin fiziksel ve psikolojik sorunlarına özel olarak eğilerek, o doğrultuda bir planlama yapılması sorunun çözümü için oldukça önemlidir. Bu tedavi cinsel isteksizliğe dair altta yatan nedenin doğru teşhis edilmesi ve bunun devamında bir veya birden fazla yöntemin bir arada uygulanmasıyla daha etkili olabilmektedir.

Cinsel isteksizliğin tedavisinde yaygın olarak kullanılan seçenekleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

• Psikoterapi veya danışmanlık: Duygusal sorunlar, geçmiş travmalar veya ilişki çatışmalarına katkıda bulunan faktörler olduğunda özellikle yararlıdır. Bilişsel davranışçı terapi (CBT), seks terapisi veya çift danışmanlığı önerilebilir.
• Tıbbi müdahaleler: Hormonal dengesizlikler veya kronik durumlarla ilgili vakalarda hormon tedavisi veya ilaçların ayarlanması gerekebilir. Bazı durumlarda düşük libidoyu tedavi etmek için özel olarak onaylanmış reçeteli ilaçlar da vardır.
• Yaşam tarzı değişiklikleri: Uykuyu iyileştirmek, stresi yönetmek, düzenli fiziksel aktivite ve alkol alımını azaltmak cinsel sağlık üzerinde olumlu bir etkiye sahip olabilir.
• İletişim ve yakınlık kurma: Duygusal bağları güçlendirmek ve partnerler arasında açık iletişim kurmak genellikle daha tatmin edici cinsel deneyimlere yol açar.

Sağlık profesyonellerinin sağladığı ve partnerler tarafından da desteklenen, yargılayıcı olmayan bir ortam, pek çok benzer sorunda olduğu gibi cinsel isteksizlik sorununun giderilmesinde de önemli ölçüde katkı sağlayabilir.