GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI
BİRİM: Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Ünitesi / Hemşirelik Hizmetleri
GÖREV ADI: Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Hemşiresi
AMİR ve ÜST AMİRLER: Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve İdari Hemşirelere dikey; GETAT Ünitesi Sorumlu Hekimi’ne ve Başhekimliğe bağlıdır.
YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; GETAT Ünitesi Sorumlu Hekimi’nin bilgisi ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’nün onayı ile görevlendirilen, GETAT ünitesi işleyişi konusunda oryantasyonu tamamlanmış bir diğer poliklinik hemşiresi tarafından yürütülür. Sertifika gerektiren uygulama yardımcılığı görevleri yalnızca ilgili Sağlık Bakanlığı sertifikasına sahip sağlık meslek mensubuna devredilebilir.
ARANAN NİTELİKLER;
| Nitelik Kriteri | Asgari Şart | Kurumsal Hedef |
| Eğitim Düzeyi | Üniversitelerin Hemşirelik Lisans Bölümü veya Sağlık Meslek Lisesi Hemşirelik Bölümü mezunu olmak; Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamında yardımcı olunacak uygulamalar için Sağlık Bakanlığı onaylı uygulama sertifikasına sahip olmak veya sertifika eğitimine başvurmuş olmak | Hemşirelik Lisans mezunu olmak; ünitede sunulan GETAT uygulamalarına ilişkin Sağlık Bakanlığı onaylı sertifikaların tamamı ve tamamlayıcı tıp hemşireliği alanında yüksek lisans |
| Mesleki Deneyim | En az 1 yıl poliklinik, servis veya ameliyathane hemşireliği deneyimi; aseptik teknik ve enjeksiyon uygulamaları tecrübesi | 3 – 5 yıl klinik deneyim ve en az 1 yıl GETAT ünitesi hemşireliği tecrübesi |
| Teknik Bilgi | Aseptik teknik, tek kullanımlık malzeme ve sterilizasyon ilkeleri, anafilaksi ve vazovagal senkop yönetimi, Temel Yaşam Desteği,vital bulgu izlemi, GETAT uygulama kayıt ve bildirim formları, KVKK | GETAT Uygulamaları Yönetmeliği ve uygulama standartlarına hakimiyet, hasta eğitimi ve danışmanlık, İleri Yaşam Desteği kalite/gösterge süreçleri |
| Yabancı Dil | Yabancı uyruklu hastalara uygulama öncesi hazırlık ve sonrası bakımı açıklayabilecek düzeyde İngilizce | Mesleki ve tıbbi İngilizce |
| Kişisel Yetkinlikler | Hasta ile güven veren ve sakinleştirici iletişim, titizlik, hijyen bilinci, gözlem yeteneği, sabır, ekip çalışması, etik duyarlılık | Hasta eğitimi becerisi, kriz anında soğukkanlılık, problem çözme, mesleki sınırları koruma konusunda kararlılık |
GÖREV AMACI;
Özel Aktif International Hospital Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Ünitesi’nde; Sağlık Bakanlığı sertifikalı hekim tarafından uygulanan geleneksel ve tamamlayıcı tıp yöntemlerine (akupunktur, kupa, hirudoterapi, apiterapi, ozon, mezoterapi, proloterapi, fitoterapi vb.) başvuran hastaların kabulünün, değerlendirmesinin, uygulama öncesi hazırlığının, hekim gözetiminde uygulama yardımcılığının, uygulama sonrası izlem ve eğitiminin güvenli, aseptik, hasta mahremiyetine saygılı ve kesintisiz biçimde yürütülmesini sağlamak; alerjik reaksiyon, senkop ve kanama gibi komplikasyonlara anında müdahale edilmesine katkı sunmak; tüm bu süreçleri Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği Hemşirelik Yönetmeliği, TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları,Hasta Hakları Yönetmeliği, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde gerçekleştirmektir.
KURUMSAL SORUMLULUKLAR;
- Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
- Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
- Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
- Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
- Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
- Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
- Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
- Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
- Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
- Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
- Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.
TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;
- GETAT ünitesine başvuran hastanın kabulünü ve üniteye uyumunu sağlar; randevu ve seans planını takip eder, hastayı ünite işleyişi, uygulama süreci ve bekleme süresi hakkında bilgilendirir, engelli, yaşlı, gebe ve çocuk hastalara öncelik tanır.
- Her uygulamadan önce hastanın kimliğini en az iki tanımlayıcı (ad-soyad ve doğum tarihi/protokol numarası) ile doğrular; hekimin muayene kaydını, uygulama istemini ve Yönetmelik gereği her GETAT uygulaması için zorunlu olan bilgilendirilmiş onam formunun hekim tarafından alınmış ve hasta tarafından imzalanmış olduğunu kontrol eder, onamı bulunmayan hastada hazırlığa başlamaz.
- Hastanın yaşam bulgularını uygulama öncesi ve sonrasında ölçer, kaydeder ve normalden sapmaları hekime bildirir.
- Hastanın alerji öyküsünü,kanama diyatezi ve antikoagülan kullanımını, gebelik durumunu, kalp pili varlığını, diyabet ve epilepsi gibi kronik hastalıklarını ve daha önceki uygulamalara verdiği yanıtı sorgular, kayıt eder ve uygulama için risk oluşturabilecek bulguları hekime iletir.
- Hekimin yazılı ve imzalı istemini alır, kaydeder ve uygular; hastada beklenmeyen veya ani gelişen durumlar ile acil uygulanması gereken tanı ve tedavi planlarında hekimin sözel istemini kurum sözel order prosedürüne uygun olarak alır, tekrar ederek doğrular, kaydeder ve en geç 24 saat içinde hekime imzalatır.
- Uygulama odasını, uygulama masasını ve hekimin istediği malzemeleri işlem öncesinde hazırlar; tüm iğne ve delici malzemenin tek kullanımlık ve steril olduğunu, ambalaj bütünlüğünü ve son kullanma tarihini kontrol eder.
- Hastayı uygulamaya hazırlar: uygulama bölgesinin açılması, cilt temizliği ve antisepsisi, uygun pozisyon verilmesi, mahremiyet örtüsü ve düşme önlemleri konularında hemşirelik girişimlerini aseptik tekniğe uygun olarak gerçekleştirir.
- GETAT uygulamalarını yalnızca sertifikalı hekim yapar; hemşire, Yönetmelik ve Sağlık Bakanlığı sertifikasının kendisine tanıdığı sınırlar içinde ve hekimin gözetiminde uygulamaya yardımcı olur, uygulamayı hiçbir koşulda kendi başına başlatmaz, hekim bulunmadan uygulama odasında hastaya girişimde bulunmaz.
- Uygulama sırasında hastanın bilincini, cilt rengini, solunumunu, ağrı düzeyini ve kanama durumunu sürekli gözler; vazovagal senkop, hipotansiyon, bayılma, aşırı kanama, lokal reaksiyon veya anafilaksi belirtilerinde hekimi derhal uyarır ve hekim istemiyle gerekli müdahaleyi uygular.
- Kardiyak veya solunum arresti ya da anafilaktik şok gelişmesi halinde Mavi Kod çağrısı yapar; Temel Yaşam Desteği uygulamalarına katılır, ünitedeki acil müdahale çantası/arabasının, oksijen kaynağının ve acil ilaçların her gün kontrolünü yapar ve kayıt altına alır.
- Uygulama sonrasında giriş noktalarının, kupa izlerinin, sülük ısırık yerlerinin veya enjeksiyon bölgelerinin pansumanını hekim istemine göre yapar; kanama kontrolü ve izlem süresi tamamlanmadan hastanın üniteyi terk etmesine izin vermez.
- Hastaya ve yakınlarına uygulama sonrası bakım konusunda eğitim verir ve eğitimi kayıt altına alır.
- Hastanın tedavi kartını ve seans kayıtlarını kontrol eder, uygulama sonuçlarını, hasta yanıtını ve gelişen komplikasyonları hekime bildirir; her uygulamayı GETAT uygulama kayıt formuna, bölge, kullanılan malzeme ve hekim bilgisiyle eksiksiz işler.
- GETAT Ünitesi Sorumlu Hekimi’nin Yönetmelik gereği Sağlık Bakanlığı’na yapmakla yükümlü olduğu uygulama bildirimleri ve istatistikler için gerekli verileri doğru ve zamanında hazırlar; ünite kayıtlarının izlenebilir ve denetime hazır tutulmasını sağlar.
- Hirudoterapi uygulamalarında sülüklerin ruhsatlı tedarikçiden temin edilmesi, uygun koşullarda saklanması, her sülüğün yalnızca tek hastada kullanılması ve kullanım sonrası Yönetmelik ve tıbbi atık mevzuatına uygun biçimde imha edilmesi süreçlerinde hekime yardımcı olur ve kayıtlarını tutar.
- Kupa, akupunktur ve enjeksiyon uygulamalarında kullanılan tüm kesici-delici malzemeyi kullanım sonrası doğrudan kesici-delici atık kutusuna atar; kan ile kontamine kupa setleri ve örtüleri tıbbi atık olarak ayrıştırır, yeniden kullanılabilir malzemelerin Merkezi Sterilizasyon Ünitesi’ne gönderilmesini ve indikatör kontrollü teslim alınmasını sağlar.
- El hijyeninin 5 endikasyonuna uyar, her uygulamada eldiven ve gerektiğinde maske/önlük kullanır; uygulama masası ve yüzeylerin her hastadan sonra dezenfeksiyonunu yapar veya yaptırır, ünitede ortaya çıkan tıbbi, evsel, geri dönüşüm ve kesici-delici atıkların kaynağında doğru ayrıştırılmasını sağlar.
- Kesici-delici alet yaralanması, kan veya vücut sıvısı ile temas durumunda derhal Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve İş Yeri Hekimi’ne bildirimde bulunur; bulaşıcı hastalık şüphesi olan hastayı hekime ve Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi’ne bildirir.
- Ünitede kullanılan ilaçların, bitkisel ve apiterapötik ürünlerin, ozon jeneratörü gibi cihazların ve sarf malzemelerin stok, son kullanma tarihi, saklama koşulu ve lot takibini yapar; eczaneden ve depodan istemleri yapar, gelen malzemeleri kontrol ederek teslim alır, Sağlık Bakanlığı ruhsatı/izni bulunmayan ürünlerin ünitede kullanılmasına izin vermez ve durumu hekime bildirir.
- Kullanılan araç ve gereçlerde oluşan arızaları Biyomedikal Birimi ve Teknik Servis’e bildirir; kalibrasyon ve bakım etiketlerini takip eder, arızalı cihazla uygulama yapılmasına izin vermez.
- Mahremiyet, teşhis ve tetkik konularında gizliliğe önem verir; uygulama sırasında bedenin yalnızca gerekli bölgesini açar, kapı kilidi, perde ve örtü kullanır, hastanın isteğine göre refakatçi bulunmasına olanak tanır ve hastanın kültürel değerlerine saygı gösterir.
- Hastaya GETAT uygulamalarının konvansiyonel tıbbi tedavinin yerine geçmediğini, hekimin önerdiği tedavi ve ilaçların kesilmemesi gerektiğini hatırlatır; kesin iyileşme vaadinde bulunmaz, Yönetmelik’in reklam ve yönlendirme yasağına uyar, hastayı belirli ürün veya merkezlere yönlendirmez.
- Hasta güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek bir olay yaşandığında veya şahit olduğunda İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne bildirim yapar; kök neden analizi ve Düzeltici/İyileştirici Faaliyet çalışmalarına katılır.
- Bölüm kalite göstergelerine veri sağlar; bölüm kalite çalışmalarına, öz değerlendirmelere ve TÜSKA SAS denetimlerine GETAT Ünitesi Sorumlu Hekimi ve bağlı bulunduğu İdari Hemşire ile birlikte katılır, hizmet kalitesinin sürekliliği için öneriler geliştirir.
- Tüm hemşirelik kayıtlarını, uygulama formlarını, stok ve cihaz kontrol çizelgelerini güncel formlar üzerinde tarih, saat, ad-soyad ve imza/elektronik imza ile eksiksiz, zamanında ve okunaklı tutar.
- 6698 sayılı KVKK kapsamında hastaların tanı, uygulama ve sağlık verilerini korur, şifresini paylaşmaz, uygulama fotoğraflarını yalnızca hekim istemi ve hasta onamı ile kurum cihazlarıyla çeker, hasta bilgi ve görüntülerini kişisel cihazlarla kaydetmez ve sosyal medyada paylaşmaz.
- Hasta ve yakınlarını her süreçte anlaşılır biçimde bilgilendirir, hasta haklarına saygı gösterir, şikayet ve önerileri Hasta Hakları Birimi’ne yönlendirir; şiddet riski taşıyan durumlarda Beyaz Kod çağrısı yapar.
- Afet, yangın, salgın ve olağanüstü durumlarda Hastane Afet ve Acil Durum Planı doğrultusunda görev alır; renkli kod uygulamalarını bilir ve tahliye tatbikatlarına katılır.
- Kurum uyum eğitimine, bölüm oryantasyonuna ve zorunlu eğitimlere katılır; GETAT mevzuatı ve uygulama standartlarındaki güncellemeleri takip eder, sertifika yenileme sürelerine uyar, yetkinlik değerlendirmelerine girer ve işe yeni başlayan hemşirelere rehberlik eder.
- Teslim aldığı demirbaş ve malzemelerin kasten veya dikkatsizlik nedeniyle hasar görmesinden ve kaybolmasından sorumludur; Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’nün çalışma planı doğrultusunda çalışır ve amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.
YETKİLER;
- Karar Verme Yetkisi: Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği, Hemşirelik Yönetmeliği, görev tanımı, kurum GETAT ünitesi işleyiş prosedürü ve SAS standartları sınırları dahilinde; hastanın hemşirelik gereksinimlerini belirleyerek uygulama öncesi hazırlığı planlama ve uygulama, onamı veya hekim istemi bulunmayan hastada hazırlığa başlamayı reddetme, hasta güvenliğini tehdit eden durumlarda uygulamayı hekime danışarak bekletme, komplikasyon belirtilerinde hekimi derhal uyarma ve kurum protokolüne göre ilk müdahaleyi başlatma, Mavi Kod ve Beyaz Kod çağrısı yapma yetkisine sahiptir. GETAT uygulamasını kendi başına yapma veya başlatma, uygulama endikasyonu koyma, seans sayısı ve yöntem belirleme, hekim istemi olmaksızın ilaç veya ürün başlatma, değiştirme veya sonlandırma ve hastaya tanı bildirme yetkisi yoktur.
- Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: GETAT ünitesinde görevli hasta bakım personeli, sekreter ve temizlik personeline hasta yönlendirme, alan hazırlığı, dezenfeksiyon ve atık yönetimi ile ilgili iş paylaşımı yapma, uygulamalarını hasta güvenliği ve enfeksiyon kontrolü açısından izleme ve uygunsuzlukları GETAT Ünitesi Sorumlu Hekimi ile bağlı bulunduğu İdari Hemşire’ye bildirme yetkisine sahiptir. Personel üzerinde idari yaptırım yetkisi yoktur; bu yetki GETAT Ünitesi Sorumlu Hekimi ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’ne aittir.
ETİK İLKELER;
- Öncelik: İnsan hayatının korunması gereken en yüce değer olduğu bilinciyle; tamamlayıcı tıp uygulaması için başvuran hastanın yaşam hakkını, güvenliğini ve konvansiyonel tedavisinin aksamamasını daima birinci önceliği sayar.
- Zarar Vermeme ve Faydalılık: Tek kullanımlık ve steril malzeme ilkesinden, alerji ve kanama riski sorgusundan ve hekim gözetimi zorunluluğundan hiçbir koşulda ödün vermez; bilimsel kanıtı bulunmayan veya mevzuat dışı uygulamalara aracılık etmez.
- Hasta Özerkliği ve Bilgilendirme: Hastanın uygulama hakkında doğru, dengeli ve abartısız bilgilendirilme ve karar verme hakkına saygı duyar; kesin iyileşme vaat etmez, hastanın umut ve beklentilerini istismar etmez ve bilgilendirilmiş onam sürecinin gerçek bir bilgilendirmeye dayanmasına katkı sağlar.
- Kişisel Haklar ve Mahremiyet: Uygulama sırasında hastanın beden ve bilgi mahremiyetine en üst düzeyde özen gösterir; yalnızca uygulama bölgesini açar, odaya giriş-çıkışı sınırlar ve hastanın onurunu korur.
- Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastanın ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, cinsiyeti, yaşı, engel durumu, sosyal veya ekonomik konumu temelinde ayrımcılık yapmaz; hizmeti hakkaniyet ve tarafsızlık ilkeleriyle sunar.
- Mesleki Dürüstlük: Mesleğini meşruiyet ve dürüstlük çerçevesinde uygular; belirli ürün, firma veya merkezleri ticari çıkar amacıyla yönlendirmez, Yönetmelik’in reklam yasağına uyar, hastadan veya tedarikçilerden hediye ve menfaat kabul etmez, yetkisini aşan uygulama taleplerini reddeder.
- KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Hastanın tanısı, uygulama kayıtları, görüntüleri ve tedavisi hakkındaki tüm tanımlanabilir kişisel sağlık verilerini 6698 sayılı Kanun kapsamında ve hastanın vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar.
GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;
Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; hastaların hemşireden yetkisini aşan uygulama talepleri ve hızlı sonuç beklentileri, hekim ile uygulama yardımcılığının sınırları konusundaki görüş ayrılıkları, seans yoğunluğu ile aseptik hazırlık ve izlem sürelerinin gerektirdiği zaman arasındaki gerilim, tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik diğer klinik ekiplerin farklı tutumları ve malzeme temininde yaşanan aksaklıklar ile biyolojik, psikolojik ve sosyal dinamiklerin çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, olası çatışma tepkilerini öngörebilmesi ve yapıcı, empatik, kanıta dayalı ve GETAT mevzuatına uygun profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.
Hastanemizde GETAT ünitesi görev dağılımında çatışmanın sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Hekim ve hemşire görev sınırlarının Yönetmelik’e uygun yazılı talimatlarla netleştirilmesi, randevu ve seans planlamasının gerçekçi yapılması, hasta bilgilendirme içeriklerinin standartlaştırılması, kişisel iletişim, stres ve öfke yönetimi eğitimleri, hizmet içi eğitimlerin artırılması ve ekip içi sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.
Operasyonel Uygulama Esasları:
- Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, seans planı veya çalışma saatleri konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda uygulama sırasındaki hastanın gözetimsiz bırakılması, uygulama sonrası izlemin kısaltılması, aseptik hazırlığın atlanması veya ünitenin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Hizmet mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
- Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle GETAT Ünitesi Sorumlu Hekimi ve bağlı bulunulan İdari Hemşire tarafından GETAT Uygulamaları Yönetmeliği, kurum işleyiş prosedürü, iş yükü dengesi ve yasal görev sınırları gözetilerek değerlendirilir; taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur.
- Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen durumlarda konu Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne; hekimlerle yaşanan tıbbi uygulama uyuşmazlıklarında ise Başhekimliğe iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.
| TESLİM EDEN | TESLİM ALAN |
| TARİH: ADI-SOYADI: İMZA: | TARİH: ADI-SOYADI: İMZA: |