ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.59- RADYOLOJİ UZMAN HEKİMİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

RADYOLOJİ UZMAN HEKİMİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Radyoloji / Hekimlik Hizmetleri

GÖREV ADI: Radyoloji Uzman Hekimi

AMİR ve ÜST AMİRLER: Başhekim, Başhekim Yardımcısı ve Hastane Müdürü’ne dikey, Medikal Direktöre bağlıdır; Radyoloji  Birimi’nin tıbbi sorumlusudur.

ASTLAR: Radyoloji Sorumlu Teknikeri, radyoloji tekniker ve teknisyenleri, radyoloji hemşiresi ve radyoloji sekreteri

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, kongre/eğitim, kurum dışı görev vb.) tıbbi ve idari görev ve yetkileri; Başhekimlik tarafından onaylanan, Radyoloji uzmanlık tesciline sahip bir diğer uzman hekim tarafından yürütülür. Kurumda ikinci bir Radyoloji uzmanının bulunmadığı durumlarda raporlama hizmeti Başhekimliğin görevlendirdiği, kurumla sözleşmeli Radyoloji uzmanı veya mevzuata uygun teleradyoloji hizmeti üzerinden sağlanır; görüntüleme biriminin günlük işleyişi Radyoloji Sorumlu Teknikeri tarafından onaylı talimatlar çerçevesinde sürdürülür ve radyasyon güvenliği sorumluluğu lisansta tanımlı Radyasyondan Korunma Sorumlusu ile koordineli yürütülür.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital Radyoloji Birimi bünyesinde; ayaktan, yatan, acil ve yoğun bakım hastalarının direkt grafi, ultrasonografi, Doppler, mamografi, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans ve görüntü eşliğinde girişimsel işlemlerini tıbbi endikasyona uygunluk ve en düşük doz ilkeleri doğrultusunda planlamak, uygulamak, yorumlamak ve belirlenen sürelerde raporlamak; kritik bulguların klinisyene gecikmeksizin iletilmesini, kontrast madde ve MR güvenliğini, hasta ve çalışan radyasyon güvenliğini ve görüntüleme cihazlarının kalite kontrolünü yönetmek; radyoloji teknik ekibinin mesleki gözetimini yürütmek ve tüm görüntüleme hizmetlerini TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları, 3153 Sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun ve ilgili tüzük, Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği, Nükleer Düzenleme Kurumu lisans koşulları, 1219 Sayılı Tababet Kanunu, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde yürütmektir.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Klinisyen hekimlerden gelen görüntüleme istemlerini tıbbi endikasyon, uygunluk hastanın önceki tetkikleri ve radyasyon dozu açısından değerlendirir; uygun olmayan, tekrarlayan veya daha düşük riskli alternatifi bulunan istemlerde istemi yapan hekimle görüşerek en uygun görüntüleme yöntemini belirler ve akılcı tetkik kullanımını yaygınlaştırır.
• Her tetkik ve girişim öncesinde hasta kimliğinin en az iki tanımlayıcı (ad-soyad ve doğum tarihi/protokol numarası) ile doğrulanmasını, doğru hasta, doğru tetkik, doğru bölge ve doğru taraf kontrolünün yapılmasını ve görüntülerin doğru hasta kaydına eşleştirilmesini sağlar.
• Ultrasonografi ve Doppler incelemelerini bizzat yapar; direkt grafi, mamografi, BT ve MR görüntülerini değerlendirir, raporlarını yazar ve elektronik imza ile onaylar; şüpheli bulgularda ek sekans, ek kesit veya tamamlayıcı tetkik kararını verir.
• Rapor sürelerini hasta grubuna göre belirler ve rapor sürelerinin kurum kalite göstergesi olarak izlenmesini sağlar; nöbet ve icap dönemlerinde acil tetkiklerin raporlanmasını kesintisiz sürdürür.
• Kritik ve beklenmeyen bulguları kurum kritik bulgu listesine göre tanımlar; bu bulguları istemi yapan hekime gecikmeksizin telefonla bildirir, geri okuma ile doğrular ve bildirim saati, bildiren ve bildirilen kişiyi rapor ve kritik bulgu kayıt formuna işler.
• İyotlu ve gadolinyumlu kontrast madde uygulamaları için kontrast güvenliği prosedürünü yönetir: alerji ve önceki reaksiyon öyküsü, böbrek fonksiyonu, metformin kullanımı, gebelik ve tiroid hastalığı sorgulaması, risk gruplarında premedikasyon veya alternatif yöntem kararı ve yazılı aydınlatılmış onam alınmasını sağlar.
• Kontrast madde reaksiyonu ve ekstravazasyonu durumunda acil müdahaleyi bizzat yönetir; radyoloji biriminde acil müdahale arabası, oksijen ve acil ilaçların her gün kontrol edilmesini, ciddi reaksiyonlarda Mavi Kod çağrısı yapılmasını ve reaksiyonun kayıt altına alınarak hastanın alerji kaydına işlenmesini sağlar.
• Manyetik rezonans güvenliği programını yönetir: MR bölge kontrolleri, hasta ve refakatçi için ferromanyetik tarama ve MR güvenlik sorgulama formu, kalp pili, implant, cerrahi klips ve yabancı cisim uygunluğunun değerlendirilmesi, MR uyumlu cihaz ve ekipman kullanımı, anestezi altında MR gerektiren hastalarda Anestezi ve Reanimasyon Uzmanı ile koordinasyon ve acil durumda mıknatıs söndürme prosedürünün bilinmesini sağlar.
• Görüntü eşliğinde girişimsel işlemleri aydınlatılmış onam, koagülasyon parametrelerinin kontrolü, invaziv işlem güvenlik kontrol listesi ve aseptik teknik ile gerçekleştirir; işlem notunu yazar, alınan örneklerin doğru kimlikle patoloji laboratuvarına gönderilmesini ve işlem sonrası izlem talimatlarını sağlar.
• Hasta radyasyon güvenliğini yönetir: ALARA ilkesine göre doz optimizasyonu, çocuk hastalar için düşük doz protokolleri, gonad ve tiroid koruyucuların kullanımı, doğurganlık çağındaki kadınlarda gebelik sorgulaması, gebe veya gebelik şüphesi olan hastalarda ışınlama zorunlu ise bilgilendirme, fetal doz değerlendirmesi ve koruyucu tedbirlerin alınmasını sağlar; refakatçilerin gereksiz ışınlanmasını önler.
• Çalışan radyasyon güvenliğini Radyasyondan Korunma Sorumlusu ile birlikte yönetir: personel dozimetrelerinin düzenli takılması ve okutulması, doz limitlerinin izlenmesi, kurşun koruyucu ekipmanın bütünlük kontrolü, radyasyon alanı uyarı işaretleri ve kapı kilitleri, radyasyon çalışanlarının sağlık kontrolleri ve izinlerinin ilgili mevzuata uygun uygulanmasını sağlar; Radyasyon Güvenliği Komitesi’nde görev alır.
• Görüntüleme cihazlarının Nükleer Düzenleme Kurumu lisanslarının güncel tutulmasını, günlük ve periyodik kalite kontrol testlerinin yapılmasını, yıllık kalibrasyon ve bakımların gerçekleştirilerek etiketlenmesini ve kayıt altına alınmasını sağlar; arızaları Biyomedikal Birimi’ne bildirir, kalite kontrolü uygunsuz cihazla tetkik yapılmasını durdurur.
• Görüntü ve raporların PACS/RIS sistemine eksiksiz kaydedilmesini, yedeklenmesini, mevzuatta öngörülen süre boyunca saklanmasını ve yetkili hekimlerce tekrar erişilebilir olmasını sağlar; PACS/RIS ve cihaz entegrasyonu arızalarını Bilgi İşlem Müdürlüğü’ne bildirir ve sistem kesintisinde yedek raporlama planını işletir.
• Teleradyoloji hizmeti alınması veya verilmesi durumunda görüntü aktarımının, raporlayan hekimin yetkinliğinin ve kritik bulgu bildirim akışının mevzuata ve kurum dış kaynak yönetimi prosedürüne uygunluğunu denetler.
• Görüntüleme tetkiklerinin çekim protokollerini belirler ve yazılı hale getirir; radyoloji tekniker ve teknisyenlerinin çekim kalitesini, tekrar çekim oranlarını ve protokol uyumunu mesleki yönden gözetir, görüntü kalitesi yetersiz tetkiklerde tekrar kararını verir.
• Radyoloji personelinin görev dağılımını, çalışma ve nöbet listelerini Radyoloji Sorumlu Teknikeri ile birlikte hazırlar ve Başhekimliğe onaya sunar; personelin uyum eğitimini, yıllık yetkinlik değerlendirmesini ve hizmet içi eğitim programını planlar, uygular ve kayıt altına alır.
• Mesai saatleri dışında görüntüleme alanlarının hizmet bütünlüğünü bozmayacak şekilde çalışmasını, nöbetçi teknikerin acil tetkikleri gerçekleştirmesini ve icap nöbetinde raporlama desteğinin sağlanmasını düzenler; Başhekim Yardımcısı’nın onayı ile yürürlüğe giren nöbet ve icap çizelgesine uyar.
• Görüntüleme hizmetleri ile ilgili dokümanları en az yılda bir kez gözden geçirir, süreçte değişiklik olduğunda revize eder ve birimin yalnızca güncel onaylı dokümanlarla çalışmasını sağlar.
• Tetkik sırasında hastanın beden ve bilgi mahremiyetini korur; mamografi, pelvik ultrasonografi ve benzeri tetkiklerde hastanın tercihine göre aynı cinsiyetten personel veya refakatçi bulunmasını sağlar, soyunma kabinleri ve örtünme malzemelerinin yeterliliğini denetler, hasta ve yakınlarını tetkik süreci hakkında anlaşılır biçimde bilgilendirir.
• Radyolojik görüntü ve raporların 6698 sayılı KVKK kapsamında yalnızca yetkili hekim ve hastaya verilmesini sağlar; görüntülerin kişisel cihazlarla kaydedilmesini, sosyal medya veya mesajlaşma uygulamalarında paylaşılmasını engeller, PACS kullanıcı şifrelerinin paylaşılmamasını ve ekranların gözetimsiz bırakılmamasını denetler.
• Radyoloji biriminde el hijyeni, ultrasonografi probu ve cihaz yüzeylerinin dezenfeksiyonu, izolasyonlu hastaların tetkik planlaması, kişisel koruyucu donanım kullanımı ve tıbbi atık yönetimi kurallarının uygulanmasını denetler; kesici-delici yaralanma veya kontrast dökülmesi gibi olayların bildirilmesini sağlar.
• Hasta güvenliğini etkileyen veya etkileyebilecek bir istenmeyen olay, ramak kala olay veya hatalı uygulama ile karşılaştığında İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne bildirim yapar; kök neden analizi ve Düzeltici ve İyileştirici Faaliyet çalışmalarını yönetir.
• Radyoloji kalite göstergelerini belirler, izler, analiz eder ve Kalite Yönetimi ile birlikte raporlar; öz değerlendirme, iç tetkik, TÜSKA SAS akreditasyon denetimleri ile Sağlık Bakanlığı ve Nükleer Düzenleme Kurumu denetimlerine birimi hazırlar ve katılır.
• Görevlendirildiği kurul ve komitelerde aktif görev alır; klinisyenlerle vaka toplantılarına katılır ve görüntüleme konsültasyonu verir.
• İhtiyaç duyulan kontrast madde, film, sarf malzeme ve cihazlar için istek belgesi düzenler; demirbaşın korunmasından ve tüketim maddelerinin ekonomik kullanımından sorumludur, cihaz alım, bakım ve onarım süreçlerinde teknik şartname ve kabul aşamalarında teknik görüş verir.
• Hastane Afet ve Acil Durum Planı kapsamında kitlesel yaralanma durumunda görüntüleme kapasitesinin önceliklendirilmesini planlar; yangın, radyasyon kazası ve MR acil durumlarında uygulanacak talimatları hazırlar, renkli kod uygulamalarında kurum düzenlemelerine uygun görev alır.
• Uyum eğitimi ve zorunlu eğitimlere katılır; mesleki gelişimini sürdürür ve güncel görüntüleme tekniklerini birim uygulamalarına yansıtır.
• Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesini, diploma, uzmanlık belgesi, radyasyondan korunma eğitimi belgesi ve personel çalışma belgesini güncel tutar ve belgelerin birer örneğini İnsan Kaynakları Müdürlüğü’ne teslim eder.
• Görüntüleme hizmetlerinin güvenilir, doğru ve zamanında yürütülmesinden ve radyasyon güvenliğinden Başhekim’e karşı sorumludur; amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: 1219 Sayılı Tababet Kanunu, 3153 Sayılı Kanun ve ilgili tüzük, Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği, uzmanlık tescili ve kurum prosedürleri sınırları dahilinde; görüntüleme istemlerinin uygunluğunu değerlendirme ve uygun olmayan tetkiki istemi yapan hekimle görüşerek değiştirme veya reddetme, çekim protokollerini belirleme, tetkikleri yorumlama ve raporu onaylama, ek tetkik ve tekrar çekim kararı verme, kontrast madde uygulama veya kontrendikasyonda uygulamama kararı verme, MR güvenlik uygunluğuna karar verme, görüntü eşliğinde girişimsel işlem endikasyonu koyma ve uygulama, kalite kontrolü uygunsuz cihazı hizmet dışı bırakma ve radyoloji personelinin görev dağılımını belirleme yetkisine sahiptir. Hastaya primer tedavi başlatma veya klinisyenin tedavi kararını değiştirme, uzmanlık alanı dışındaki branşlarda tanı ve tedavi kararı verme, acil hayati tehlike dışında aydınlatılmış onam alınmamış girişimsel işlem yapma ve çalışanlar üzerinde idari yaptırım uygulama yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Radyoloji Sorumlu Teknikeri, radyoloji tekniker ve teknisyenleri, radyoloji hemşiresi ve radyoloji sekreterine görev verme; çekim protokollerine uyumu, görüntü kalitesini, radyasyon ve MR güvenliği uygulamalarını, kontrast hazırlığını, cihaz kalite kontrol ve bakım kayıtlarını, hasta mahremiyeti ve kayıt süreçlerini, mesai ve nöbet disiplinini denetleme; ameliyathane ve diğer birimlerde skopi kullanımını radyasyon güvenliği açısından denetleme yetkisine sahiptir. Personel üzerinde disiplin yaptırımı uygulama yetkisi yoktur; uygunsuzlukları Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü ve Başhekimliğe bildirir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: İnsan hayatını, hasta sağlığını, can güvenliğini ve tıp ahlakının evrensel ilkelerini tüm maddi, idari ve kişisel çıkarların üzerinde tutar; kritik bulgunun klinisyene zamanında ulaşmasını birinci önceliği sayar.
• Radyasyon Güvenliği ve Zarar Vermeme: Her ışınlamanın bir risk taşıdığı bilinciyle yalnızca tıbbi olarak gerekçelendirilmiş tetkikleri en düşük dozla uygular; gebe, çocuk ve tekrarlayan tetkik gereken hastalarda radyasyon yükünü azaltmayı mesleki sorumluluk sayar.
• Bilimsel Dürüstlük ve Rapor Güvenilirliği: Hiçbir idari, ticari veya zamansal baskı altında yetersiz kalitede görüntüyü yorumlamaz, emin olmadığı bulguyu kesin gibi raporlamaz; rapor hatası fark ettiğinde düzeltilmiş rapor düzenler ve klinisyeni bilgilendirir.
• Akılcı Görüntüleme Yaklaşımı: Hastaya veya kuruma gereksiz radyasyon, maliyet ve zaman yükü getiren tetkiklerden kaçınır; tetkik önerilerinde cihaz doluluk oranı veya ticari kaygıları değil yalnızca hastanın klinik yararını gözetir.
• Mahremiyet ve Hasta Onuru: Görüntüleme sırasında hastanın beden mahremiyetine azami özen gösterir; hastanın görüntülerini ve raporlarını yalnızca bilmesi gereken sağlık çalışanlarıyla paylaşır ve hastanın onurunu zedeleyecek hiçbir yoruma izin vermez.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastanın ırkı, dili, dini, politik görüşü, cinsiyeti, yaşı, engel durumu, sosyal statüsü veya ekonomik gücü ne olursa olsun tüm tetkikleri yalnızca tıbbi öncelik ve aciliyet sırasına göre, aynı özen ve titizlikle değerlendirir.
• KVKK ve Tıbbi Sır Saklama Yükümlülüğü: Hastaya ait görüntüleri, raporları ve kişisel verileri 6698 sayılı Kanun ve Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi kapsamında, hastanın vefatından sonra dahi mutlak bir mesleki gizlilikle korur.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; acil ve yoğun bakım tetkiklerinin elektif randevularla cihaz zamanı için çakışması, uygun olmayan veya tekrarlayan tetkik istemlerinin sorgulanmasında klinisyen hekimlerle yaşanabilecek görüş ayrılıkları, rapor sürelerine yönelik beklenti baskısı, cihaz arızalarında randevu iptallerinin hasta hizmetleri ve hastalarla yarattığı gerilim, MR ve kontrast güvenlik kurallarının hasta yakınlarınca anlaşılmaması, teknik ekibin nöbet ve iş yükü dengesi ile icap nöbetlerinin getirdiği yorgunluğun çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, olası çatışma tepkilerini öngörebilmesi ve yapıcı, kanıta dayalı görüntüleme kılavuzlarına, radyasyon güvenliği ve hasta güvenliği kurallarına ve mesleki nezakete dayalı profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde radyoloji birimi süreçlerindeki görev dağılımı ve yetki çatışmaları sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Tetkik önceliklendirme, acil slot ayrımı, rapor süreleri ve kritik bulgu bildirim kurallarının yazılı prosedürlerle tüm birimlere duyurulması, klinisyenlerle düzenli vaka ve koordinasyon toplantıları yapılması, cihaz arızası durumunda yedek çalışma planının önceden tanımlanması, teknik ekip nöbet listelerinin yetkinlik ve adalet ilkesiyle hazırlanması, iletişim ve stres yönetimi eğitimleri çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, nöbet çizelgesi veya tetkik önceliklendirmesi konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda acil tetkikin bekletilmesi, kritik bulgu bildiriminin geciktirilmesi, radyasyon veya MR güvenlik kurallarının esnetilmesi, birimin veya görevin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Görüntüleme hizmeti mevcut prosedürler doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Birim içi uyuşmazlıklar öncelikle Radyoloji Uzman Hekimi tarafından yetkinlik matrisi, nöbet dengesi, iş yükü ve yasal görev sınırları gözetilerek değerlendirilir; klinisyenlerle yaşanan tetkik uygunluğu ve öncelik uyuşmazlıkları Başhekim Yardımcısı tarafından güncel kılavuzlar ve hasta güvenliği ilkeleri referans alınarak taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde veya branşlar arasında çözülemeyen durumlarda konu Başhekim ve Medikal Direktöre; radyoloji personelinin idari konularında ise Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü ve Hastane Müdürü’ne iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.