ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.55- ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ UZMAN HEKİMİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ UZMAN HEKİMİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji / Hekimlik Hizmetleri

GÖREV ADI: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzman Hekimi

AMİR ve ÜST AMİRLER: Başhekim, Başhekim Yardımcısı ve Hastane Müdürü’ne dikey, Medikal Direktöre bağlıdır; Enfeksiyon Kontrol Komitesi ve Enfeksiyon Kontrol Ekibi’nin başkanı olarak enfeksiyon kontrol hemşirelerinin mesleki amiridir.

ASTLAR: Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi/Hemşireleri

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda tıbbi ve idari görev ve yetkileri; Başhekimlik tarafından onaylanan, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlık tesciline sahip bir diğer uzman hekim tarafından yürütülür. Kurumda ikinci bir uzmanın bulunmadığı durumlarda Enfeksiyon Kontrol Komitesi başkanlığı ve antibiyotik onay yetkisi Başhekimliğin görevlendirdiği, kurumla sözleşmeli Enfeksiyon Hastalıkları uzmanı tarafından; acil enfeksiyon konsültasyonlarının ilk değerlendirmesi ise İç Hastalıkları Uzmanı tarafından yürütülür ve sürveyans işleyişi Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi tarafından onaylı program çerçevesinde kesintisiz sürdürülür.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital bünyesinde ayaktan ve yatan hastaların toplum kökenli ve sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyon hastalıklarının güncel tıp bilimi ve ulusal/uluslararası kılavuzlar doğrultusunda muayene, tanı, tedavi ve konsültasyon süreçlerini yürütmek; Enfeksiyon Kontrol Komitesi başkanı olarak hastane enfeksiyonları sürveyansını, salgın yönetimini, izolasyon ve el hijyeni programlarını, antibiyotik yönetim programını, sterilizasyon-dezenfeksiyon politikalarını ve çalışan enfeksiyon güvenliğini kurum genelinde yönetmek; bildirimi zorunlu hastalık bildirimlerini sağlamak ve tüm süreçleri TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları  Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yönetmeliği, Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliği, 1219 Sayılı Tababet Kanunu, Özel Hastaneler Yönetmeliği, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde yürütmektir.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Enfeksiyon Hastalıkları polikliniğine başvuran hastaların anamnezini alır, muayenesini yapar; gerekli mikrobiyolojik, serolojik, laboratuvar ve görüntüleme tetkiklerini akılcı tetkik ilkesine göre ister, tanı ve tedavi planını oluşturur ve tüm bulguları Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi üzerine ICD-10 tanı kodu ile eksiksiz kaydeder.
• Her muayene, girişim ve tedavi uygulaması öncesinde hasta kimliğini en az iki tanımlayıcı (ad-soyad ve doğum tarihi/protokol numarası) ile doğrular; yatan hastalarda kimlik bilekliği kontrolünü yapar.
• Acil servis, servisler, ameliyathane ve yoğun bakımlardan istenen enfeksiyon konsültasyonlarını kurum konsültasyon prosedüründe tanımlanan sürelerde hasta başında değerlendirir; konsültasyon notunu, antimikrobiyal tedavi önerisini ve izlem planını kayıt altına alır.
• Sepsis ve septik şok hastalarının erken tanınması ve kurum sepsis protokolüne göre ilk bir saat içinde kültür alınması ve uygun ampirik antimikrobiyal tedaviye başlanması süreçlerini yönetir; yoğun bakım enfeksiyonlarının tedavisini Yoğun Bakım Sorumlu Hekimi ile birlikte planlar.
• Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yönetmeliği gereği Enfeksiyon Kontrol Komitesi ve Enfeksiyon Kontrol Ekibi başkanlığını yürütür; komite toplantılarını planlar, yıllık enfeksiyon kontrol programını ve hedeflerini hazırlar, komite kararlarının uygulanmasını takip eder ve yıllık faaliyet raporunu Başhekimliğe sunar.
• Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ile en az haftada bir kez bir araya gelerek sürveyans, izolasyon, el hijyeni ve eğitim çalışmalarını değerlendirir; gerekli görülen her durumda tıbbi direktif ve tavsiye verir, enfeksiyon kontrol hemşirelerinin çalışmalarını ve hizmet içi eğitim programını denetler.
• Hastane enfeksiyonları sürveyansını ulusal sürveyans standartlarına göre planlar; sürveyans verilerini düzenli gözden geçirip yorumlar, enfeksiyon hızlarını ve direnç eğilimlerini Enfeksiyon Kontrol Komitesi’nde sunar ve Ulusal Sağlık Hizmeti İlişkili Enfeksiyonlar Sürveyans Ağı’na veri girişinin eksiksiz ve zamanında yapılmasını sağlar.
• Hastane enfeksiyonu salgını şüphesinde salgın araştırmasını başlatır ve yürütür; vaka tanımı, kaynak araştırması, ortam ve personel taraması, Tıbbi Mikrobiyoloji Uzmanı ile izolat tiplendirmesi, kontrol önlemlerinin uygulanması ve salgın raporunun hazırlanmasını yönetir, gerektiğinde İl Sağlık Müdürlüğü’ne bildirim yapılmasını sağlar.
• Antibiyotik Yönetim Programı’nın başkanlığını yürütür; Sağlık Uygulama Tebliği’ne göre Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı onayı gereken antibiyotiklerin onay sürecini işletir, kısıtlı antibiyogram bildirim kurallarını Tıbbi Mikrobiyoloji Uzmanı ile birlikte belirler, kümülatif antibiyogram verilerine dayalı ampirik tedavi rehberlerini ve cerrahi profilaksi protokollerini hazırlar, antibiyotik tüketim  ve uygunluk verilerini izler.
• Hastaların izolasyon gereksinimini (temas, damlacık, solunum izolasyonu) belirler; izolasyon kararını, oda düzenlemesini, izolasyon tanımlayıcılarının kullanımını ve izolasyonun sonlandırılmasını yönetir, çoklu ilaca dirençli mikroorganizma taşıyıcılarının takibini ve bilgilendirilmesini sağlar.
• El hijyeni programını yönetir: Dünya Sağlık Örgütü beş endikasyon modeline göre el hijyeni gözlemlerinin yapılmasını, uyum oranlarının birim ve meslek grubu bazında raporlanmasını, geri bildirim verilmesini ve el antiseptiği ile lavabo altyapısının yeterliliğini sağlar; kendisi de el hijyeni ve kişisel koruyucu donanım kurallarına örnek olacak şekilde uyar.
• Sterilizasyon, dezenfeksiyon, temizlik, çamaşır, mutfak ve su güvenliği politikalarını enfeksiyon kontrol açısından belirler; Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, endoskopi reprosessing, ameliyathane ve yoğun bakım havalandırma kontrollerini denetler, inşaat ve tadilat çalışmalarında enfeksiyon kontrol risk değerlendirmesi
• Bulaşıcı Hastalıklar Sürveyans ve Kontrol Esasları Yönetmeliği kapsamında bildirimi zorunlu hastalıkların kurum genelinde bildirim formu ile Başhekimlik aracılığıyla İl Sağlık Müdürlüğü’ne zamanında bildirilmesini sağlar; hekimlere bildirim listesi ve süreleri konusunda eğitim verir ve bildirim eksikliklerini takip eder.
• Çalışan enfeksiyon güvenliğini İş Yeri Hekimi ile birlikte yönetir: personel aşılama programı bağışıklık taraması, kesici-delici alet yaralanması ve kan-vücut sıvısı maruziyeti sonrası profilaksi ve takip, tüberküloz ve diğer bulaşıcı hastalıklara maruz kalan personelin yönetimi, bulaşıcı hastalığı olan personelin işe uygunluk değerlendirmesi süreçlerini yürütür.
• HIV, viral hepatit, tüberküloz, bruselloz, zoonotik ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar gibi kronik ve toplum sağlığı açısından önemli enfeksiyonların tanı, tedavi, izlem ve temaslı yönetimini yürütür; kuduz riskli temas ve tetanoz profilaksisi, seyahat öncesi danışmanlık ve erişkin aşılama hizmetlerini verir.
• Yatış kararı verdiği hastaların servis veya yoğun bakım yatış işlemlerini başlatır; tedavi istemlerini elektronik ortamda okunaklı, tarih-saat ve imzalı olarak yazar; yalnızca acil durumlarda verdiği sözel istemleri kurum sözel order prosedürüne uygun olarak en geç 24 saat içinde onaylar; hastanın ilaç alerjilerini sorgular ve order ekranında görünür şekilde kaydeder.
• Lomber ponksiyon, parasentez, apse drenajı gibi invaziv tanısal işlemler ve HIV testi dahil özel onam gerektiren tetkikler öncesinde hastaya veya yasal temsilcisine anlaşılır bilgi verir ve yazılı aydınlatılmış onam alır; acil hayati tehlike dışında onamsız işlem yapmaz.
• Laboratuvardan bildirilen kritik değerleri gecikmeksizin değerlendirir, gerekli tedavi ve izolasyon kararlarını verir ve bildirimin alındığını saat belirterek kayıt altına alır.
• Taburculuk kararını klinik kriterlere göre verir; epikrizi başvuru nedeni, önemli bulgular, kültür ve duyarlılık sonuçları, konulan tanı, uygulanan antimikrobiyal tedavi ve süresi, çıkış durumu, evde kullanılacak ilaçlar, izolasyon ve temaslı uyarıları, kontrol randevusu ve tekrar başvuru kriterlerini içerecek şekilde düzenler, hasta ve yakınlarını bilgilendirir; ileri merkez gerektiren hastaları sevk eder.
• Hastane Afet ve Acil Durum Planı’nın salgın ve pandemi ekinin hazırlanmasında ve güncellenmesinde görev alır; pandemi durumunda vaka yönetimi algoritmaları, triyaj, izolasyon alanları, KKD stok planlaması ve personel eğitimini yönetir, renkli kod uygulamalarında kurum düzenlemelerine uygun görev alır.
• Tıbbi atıkların kaynağında ayrıştırılması, geçici depolanması ve bertarafına ilişkin uygulamaları Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve enfeksiyon kontrol ilkeleri açısından denetler; tıbbi atık ve temizlik personelinin enfeksiyon kontrol eğitimlerini planlar.
• Kurum personeline Enfeksiyon Kontrol Komitesi programı çerçevesinde hastane enfeksiyonları, el hijyeni, izolasyon, KKD kullanımı, kesici-delici alet güvenliği, sterilizasyon-dezenfeksiyon ve akılcı antibiyotik kullanımı konularında uyum ve yıllık zorunlu eğitimleri verir; eğitim kayıtlarını ve etkinlik değerlendirmelerini Eğitim Hemşiresi ile birlikte takip eder.
• Hasta güvenliğini etkileyen veya etkileyebilecek bir istenmeyen olay, ramak kala olay veya hatalı uygulama ile karşılaştığında İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne bildirim yapar; kök neden analizi ve Düzeltici ve İyileştirici Faaliyet çalışmalarını yönetir.
• Enfeksiyon kontrol kalite göstergelerini belirler, izler, analiz eder ve Kalite Yönetimi ile birlikte raporlar; öz değerlendirme, iç tetkik ve TÜSKA SAS akreditasyon denetimlerine katılır.
• Görevlendirildiği kurul ve komitelerde aktif görev alır; Tıbbi Mikrobiyoloji Uzmanı ile laboratuvar-klinik iş birliğini yürütür.
• Başhekim Yardımcısı’nın onayı ile yürürlüğe giren nöbet, icap ve poliklinik çalışma çizelgesine uyar; icap nöbetinde kurumun çağrılarına belirlenen sürede yanıt verir ve acil vakalarda hastaneye gelerek gerekli muayene ve müdahaleyi yapar.
• Muayene ve girişimler sırasında hastanın beden ve bilgi mahremiyetini korur; HIV, hepatit ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyon tanılı hastaların damgalanmasını önler, hasta ve yakınlarını her aşamada anlaşılır biçimde bilgilendirir, şiddet riski taşıyan durumlarda Beyaz Kod çağrısı yapar.
• 6698 sayılı KVKK kapsamında hastalara ait HIV, hepatit ve diğer enfeksiyon tanılarını, sürveyans verilerini ve kimlik bilgilerini kişisel cihazlarla kaydetmez, sosyal medya veya mesajlaşma uygulamalarında paylaşmaz; sürveyans ve salgın raporlarında veri minimizasyonu ilkesine uyar, kullanıcı şifresini kimseyle paylaşmaz.
• Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesini, diploma, uzmanlık belgesi ve personel çalışma belgesini güncel tutar ve belgelerin birer örneğini İnsan Kaynakları Müdürlüğü’ne teslim eder.
• Enfeksiyon kontrol programının ve enfeksiyon hastalıkları klinik hizmetlerinin düzenli yürütülmesinden Başhekim’e karşı sorumludur; amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: 1219 Sayılı Tababet Kanunu, Yataklı Tedavi Kurumları Enfeksiyon Kontrol Yönetmeliği, Özel Hastaneler Yönetmeliği, uzmanlık tescili ve kurum prosedürleri sınırları dahilinde; enfeksiyon hastalıklarında tanı koyma, tetkik ve konsültasyon isteme, reçete düzenleme, kısıtlı antibiyotik onayı verme veya reddetme, izolasyon başlatma ve sonlandırma, salgın ilan etme ve kontrol önlemlerini Başhekimlik ile birlikte uygulatma, enfeksiyon kontrol politikalarını belirleme, yatış, taburculuk ve sevk kararı verme yetkisine sahiptir. Uzmanlık alanı dışındaki branşlarda tanı ve tedavi kararı verme, acil hayati tehlike dışında aydınlatılmış onam alınmamış girişim yapma, Enfeksiyon Kontrol Komitesi kararı olmaksızın kurum genelini bağlayan yapısal yatırım kararı verme ve çalışanlar üzerinde idari yaptırım uygulama yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi’ne görev verme ve çalışmalarını denetleme; tüm klinik ve destek birimlerinde el hijyeni, izolasyon, KKD, sterilizasyon-dezenfeksiyon, temizlik ve atık yönetimi uygulamalarını enfeksiyon kontrol açısından denetleme ve uygunsuzlukların giderilmesini birim sorumlularından isteme; hekimlerin antibiyotik kullanımını Antibiyotik Yönetim Programı çerçevesinde değerlendirme ve geri bildirim verme yetkisine sahiptir. Diğer birimlerin personeli üzerinde idari görevlendirme ve disiplin yaptırımı yetkisi yoktur; uygunsuzlukları ilgili birim sorumlusu, Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü ve Başhekimliğe bildirir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: İnsan hayatını, hasta sağlığını, toplum sağlığını ve tıp ahlakının evrensel ilkelerini tüm maddi, idari ve kişisel çıkarların üzerinde tutar; hastaların ve çalışanların enfeksiyondan korunmasını birinci önceliği sayar.
• Zarar Vermeme ve Toplum Sağlığı Sorumluluğu: Gereksiz veya uygunsuz antibiyotik kullanımının hastaya ve topluma direnç yoluyla zarar vereceği bilinciyle akılcı antibiyotik kullanımını savunur; bireysel hasta yararı ile toplum sağlığını dengeleyen kanıta dayalı kararlar verir.
• Aydınlatılmış Onam ve Hasta Özerkliği: Tanı ve tedavi seçenekleri ile izolasyonun gerekçesini hastaya açık ve anlaşılır biçimde aktarır; HIV testi gibi özel onam gerektiren tetkiklerde hastanın bilgilendirilmiş rızasını alır ve tedavi seçimine saygı gösterir.
• Damgalamama ve Mahremiyet: Bulaşıcı hastalığı olan hastalara önyargısız, damgalamadan uzak, şefkatli ve saygılı yaklaşır; izolasyon uygulamalarını hastanın onurunu zedelemeden yürütür ve tanısının yalnızca bilmesi gereken sağlık çalışanlarıyla paylaşılmasını sağlar.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastanın ırkı, dili, dini, politik görüşü, cinsiyeti, cinsel yönelimi, yaşı, engel durumu, sosyal statüsü veya ekonomik gücü ne olursa olsun tüm hastalara aynı özen, adalet ve titizlikle hizmet sunar.
• Bilimsel Dürüstlük ve Bağımsızlık: Sürveyans verilerini ve enfeksiyon hızlarını eksiksiz ve doğru raporlar, kurumsal imaj kaygısıyla veri gizlemez; antibiyotik ve dezenfektan tercihlerinde ticari firmaların yönlendirmesinden bağımsız kalır, hediye veya menfaat kabul etmez.
• KVKK ve Tıbbi Sır Saklama Yükümlülüğü: Hastaların enfeksiyon tanılarını, özellikle HIV ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyon verilerini, sürveyans ve personel sağlık kayıtlarını 6698 sayılı Kanun ve mesleki sır kapsamında, hastanın vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle korur.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; kısıtlı antibiyotik onayının reddedilmesi veya tedavi değişikliği önerilerinde klinisyen hekimlerle yaşanabilecek görüş ayrılıkları, izolasyon kararlarının yatak kapasitesi ve hasta yatış-çıkış birimiyle çatışması, el hijyeni ve KKD denetim geri bildirimlerine birimlerin direnci, salgın dönemlerinde birim kapatma veya yatış kısıtlama kararlarının idari ve mali kaygılarla çelişmesi, sürveyans verilerinin raporlanmasına yönelik kurumsal hassasiyet ve pandemi dönemlerinin getirdiği yoğun iş yükünün çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, olası çatışma tepkilerini öngörebilmesi ve yapıcı, kanıta dayalı kılavuzlara, hasta ve çalışan güvenliği kurallarına ve mesleki nezakete dayalı profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde enfeksiyon kontrol ve antibiyotik yönetim süreçlerindeki görev dağılımı ve yetki çatışmaları sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Antibiyotik onay, izolasyon ve salgın yönetimi kurallarının Enfeksiyon Kontrol Komitesi kararıyla yazılı prosedürlere dönüştürülmesi ve üst yönetim tarafından sahiplenilmesi, denetim bulgularının kişisel değil sistem odaklı geri bildirimle paylaşılması, komite toplantılarında birim sorumlularının katılımının sağlanması, iletişim ve stres yönetimi eğitimleri çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, nöbet çizelgesi, antibiyotik onayı veya izolasyon kararı konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda acil enfeksiyon konsültasyonunun geciktirilmesi, izolasyon önlemlerinin askıya alınması, salgın araştırmasının durdurulması veya görevin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Enfeksiyon kontrol programı ve klinik hizmetler mevcut protokoller doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Klinisyenlerle yaşanan antibiyotik ve izolasyon uyuşmazlıkları öncelikle Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı ile ilgili hekim arasında güncel kılavuzlar ve kurum rehberleri temelinde görüşülerek; çözülemeyen durumlar Başhekim Yardımcısı tarafından hasta güvenliği ilkeleri, mevzuat ve tıbbi deontoloji kuralları referans alınarak taraflar dinlenerek değerlendirilir.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde veya branşlar arasında çözülemeyen durumlarda konu Başhekim ve Medikal Direktöre, gerektiğinde Enfeksiyon Kontrol Komitesi gündemine iletilir. Başhekimin başkanlığında ilgili kurul ve uzmanların katılımıyla alınacak karar nihai ve bağlayıcıdır.