ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.28- YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi / Hemşirelik Hizmetleri

GÖREV ADI: Yenidoğan Yoğun Bakım Hemşiresi

AMİR ve ÜST AMİRLER: Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlu Hemşiresi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve İdari Hemşirelere dikey olarak bağlıdır.

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlu Hemşiresi tarafından belirlenen ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü tarafından onaylanan, yenidoğan yoğun bakım deneyimine ve NRP eğitimine sahip bir diğer yenidoğan yoğun bakım hemşiresi tarafından yürütülür.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital bünyesindeki Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi’nde yatan prematüre, düşük doğum ağırlıklı ve hasta yenidoğanların; dış ortama uyumu, anne sütü ile beslenerek sağlıklı büyüme ve gelişimi, hastalıklardan korunması ve sağlığının en üst düzeye çıkarılması amacıyla hekim istemine ve yenidoğan hemşireliği standartlarına uygun, bilimsel temelli, güvenli, aile merkezli ve kesintisiz hemşirelik bakımı sunmak; bebek güvenliği hedeflerinin (bebek kimliğinin doğrulanması, etkili iletişim, ağırlığa dayalı ilaç güvenliği, anne sütü yönetimi, enfeksiyon ve hipotermi risklerinin yönetimi) eksiksiz uygulanmasını ve tüm hemşirelik süreçlerinin TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları (SAS v3: Yoğun Bakım, Hasta Bakımı, İlaç Yönetimi, Enfeksiyonların Önlenmesi ve Kontrolü, Hasta Güvenliği boyutları), Yoğun Bakım Hizmetleri Yönergesi, Hemşirelik Yönetmeliği, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde gerçekleştirilmesini sağlamaktır.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Bakımından sorumlu olduğu bebeği hemşirelik süreci doğrultusunda kapsamlı olarak değerlendirir; klinik belirti ve bulguları yorumlayarak bakım gereksinimlerini belirler, kanıta dayalı bilgiler doğrultusunda hemşirelik tanısı koyar, bakımı planlar, uygular, değerlendirir ve kayıt altına alır.
• Üniteye kabul edilen bebeği teslim alır; bebek kimliğini en az iki tanımlayıcı (anne adı-soyadı ve bebek protokol numarası, doğum tarihi ve saati, cinsiyet) ve kimlik bilekliği ile doğrular, tüm tanı, tedavi, beslenme ve bakım işlemlerinden önce kimlik doğrulamasını tekrar eder, bilekliği düşen veya okunmaz hale gelen bebeğe derhal yeni bileklik takar.
• Bebeği küvöz veya radyant ısıtıcıya alır; gestasyon haftası ve ağırlığına uygun ısı ve nem ayarını yapar, vücut ısısını izleyerek hipotermi ve hipertermiyi önler, ünite ortamındaki ışık ve gürültüyü gelişimsel bakım ilkelerine göre düzenler.
• Bebeğin monitörizasyonunu (kalp hızı, solunum, SpO₂, vücut ısısı, kan basıncı) sağlar; parametreleri izler, değerlendirir, kaydeder ve normalden sapmaları (apne, bradikardi, desatürasyon, hipotermi) derhal hekime bildirir, alarm sınırlarını bebeğe göre ayarlar.
• Bebeğin fiziksel değerlendirmesini yapar; günlük tartı, baş çevresi, cilt bütünlüğü, basınç yarası riski, ağrı (yenidoğan ağrı ölçeği), sarılık ve beslenme toleransını ilgili ölçeklerle değerlendirir, kaydeder ve normal sınırların dışındaki bulguları hekime bildirerek izlemeye devam eder.
• Hekim tarafından yazılı veya elektronik olarak verilen tedavi istemlerini (order) uygular; acil ve beklenmeyen durumlarda hekimin sözel istemini kurum sözel order prosedürüne uygun olarak alır, tekrar ederek doğrular, kaydeder ve en geç 24 saat içinde hekime imzalatır.
• İlaç uygulamalarında 8 doğru ilkesine (doğru hasta, ilaç, doz, yol, zaman, form, kayıt, yanıt) uyar; bebeğin güncel ağırlığına göre doz ve dilüsyon hesabını yapar ve ikinci bir hemşire ile çift kontrol eder, hazırladığı ilaçları bebek kimliği, ilaç adı, doz ve hazırlama saati ile etiketler, yüksek riskli ve okunuşu/görünüşü benzer (LASA) ilaçlarda çift kontrol uygular, ilaç ve tedavilerin etki ve yan etkilerini gözleyip kaydeder.
• Narkotik ve psikotrop ilaçları kurum prosedürüne uygun şekilde kilitli dolapta saklar, uygulamalarını kayıt defterine işleyerek hekime imzalatır, uygulanmayan kısmının tutanakla imhasını sağlar ve her nöbette narkotik sayımı yapar.
• Bebeğin solunuma ilişkin sorunlarına yönelik hemşirelik girişimlerini planlar ve uygular; oksijen tedavisi, CPAP ve mekanik ventilatördeki bebeğin bakımını verir, endotrakeal tüp tespitini ve pozisyonunu kontrol eder, aseptik teknikle aspirasyon yapar, planlanmamış ekstübasyonu önleyici tedbirleri alır ve sürfaktan uygulaması gibi girişimlerde hekime asiste eder.
• Sıvı-elektrolit ve asit-baz dengesine yönelik mevcut ve olası sorunları dikkate alarak hemşirelik bakımını planlar ve uygular; aldığı-çıkardığı sıvı takibini, idrar çıkışını ve kan şekeri izlemini yapar, hipoglisemi protokolünü uygular ve kaydeder.
• Anne sütünü öncelikli besin olarak kullanır; sağılmış anne sütünün etiketlenmesi (anne adı, bebek protokol numarası, sağım tarihi ve saati), saklanması, ısıtılması ve her beslenme öncesi anne sütü ile bebek kimliğinin eşleştirilmesi kurallarına uyar, anne sütü karışıklığı riskini önler ve beslenme kayıtlarını tutar.
• Ünitedeki süt sağma odasının düzeninden, temizliğinden ve süt sağma pompalarının hijyeninden sorumludur; annelerin süt sağma randevularına uyumunu takip eder, annelere anne sütünün önemi, süt sağma ve emzirme teknikleri konusunda eğitim ve emzirme danışmanlığı verir.
• Kan ve kan ürünleri transfüzyonunu kurum prosedürüne uygun olarak hasta başında kimlik doğrulama ve çift kontrol ile başlatır, yenidoğana özgü hacim ve hızda uygular, izler ve kaydeder; reaksiyon şüphesinde transfüzyonu durdurarak hekime ve Hemovijilans Hemşiresi’ne bildirir.
• Bebeğe uygun pozisyon verir ve gereken sıklıkla pozisyonunu değiştirir; cilt bütünlüğünü korur, basınç yarası ve tespit bantlarına bağlı cilt hasarını önler, genel vücut bakımı, göbek bakımı ve ağız bakımını uygular; fototerapi uygulanan bebekte göz ve genital bölge koruması, ısı ve hidrasyon takibini yapar, bilirubin değerlerini izler ve kaydeder.
• Hekim istemindeki laboratuvar tetkikleri için numuneleri (topuk kanı, venöz kan, idrar, kültür) bebek başında kimlik doğrulaması ile en az kan hacmi ilkesine uyarak alır, barkodlar, güvenli şekilde laboratuvara gönderir; sonuçları takip eder, laboratuvar tarafından bildirilen panik değerleri kayıt altına alarak derhal hekime iletir; radyolojik ve diğer tetkikler için bebeği hazırlar, aileyi bilgilendirir, tetkik sırasında ısı korumasını, güvenli transferi ve radyasyon güvenliği kurallarını gözetir.
• Hekim tarafından gerçekleştirilen invaziv tanı ve tedavi girişimleri için gerekli malzeme ve aletleri hazırlar, işleme asiste eder, işlem sırasında ve sonrasında bebeği izler, aydınlatılmış onam formunun alınmış olduğunu kontrol eder.
• Arrest veya ciddi apne-bradikardi durumunda Mavi Kod çağrısı yapar; Neonatal Resüsitasyon Programı (NRP) ve kurum protokollerine uygun olarak canlandırma uygulamalarına katılır, yenidoğan canlandırma ekipmanının ve acil arabasının her nöbette kontrolünü yapar ve kayıt altına alır.
• Bebek güvenliği kurallarına uyar; bebeği yalnızca kimlik doğrulaması yapılmış yetkili personele veya kimlik kontrolü yapılmış ebeveyne teslim eder, ünite giriş-çıkış ve ziyaretçi kurallarını uygular, bebek kaçırma veya karışma şüphesinde Pembe Kod çağrısı yapar ve Pembe Kod talimatına uygun hareket eder.
• Aile merkezli bakım ilkeleri doğrultusunda ebeveynleri bebeğin bakımına katar; kanguru bakımını destekler, aileye bebeğin durumu hakkında yetkisi dahilinde bilgi verir, hekim bilgilendirmesini organize eder ve ailenin psikososyal gereksinimlerine uygun hemşirelik yaklaşımı sergiler.
• Taburculuk sürecinde aileye bebek bakımı, emzirme, güvenli uyku, aşı takvimi, ilaç kullanımı, dikkat edilecek bulgular ve kontrol randevuları hakkında eğitim verir, verdiği eğitimin anlaşılırlığını değerlendirir ve kayıt altına alır; Yenidoğan Tarama Programı (topuk kanı, işitme taraması, prematüre retinopatisi muayenesi) takiplerinin tamamlanmasına katkı sağlar.
• Bebeğin başka birime, başka kuruma veya morga transferinde kurum prosedürüne uygun hazırlık yapar; transport küvözü ile monitörize ve refakatli transfer sağlar, alıcı birim hemşiresine hasta transfer formu ile sözlü ve yazılı teslim eder; yaşamı sona eren bebeğin ölüm sonrası bakımını yapar ve aileye destek olur.
• Görev yaptığı ünitedeki tüm cihaz ve ekipmanın her nöbette kullanıma hazır olduğunu kontrol eder, arızaları Biyomedikal Birimi’ne bildirir, kalibrasyon ve bakım etiketlerini takip eder.
• Ünitede kullanılan ilaç ve sarf malzemelerin stok sayımını, son kullanma tarihi ve soğuk zincir (ilaç ve anne sütü buzdolabı ısı takibi) kontrolünü yapar; eksik ilaç ve malzemeleri Sorumlu Hemşire’ye bildirir, kilitli bulunması gereken dolapların kilitli olmasını sağlar, steril malzemeleri Merkezi Sterilizasyon Ünitesi’ne (MSÜ) teslim eder ve paket bütünlüğü, indikatör ve son kullanma tarihi kontrolü ile teslim alır.
• Bebek için kullanılan tüm ilaç, malzeme ve hemşirelik hizmetlerini Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi (SBYS) üzerinden hasta üzerine eksiksiz düşer; tüm hemşirelik kayıt ve formlarını tarih, saat, ad-soyad ve imza/elektronik imza ile tam, zamanında ve okunaklı biçimde tamamlar.
• Nöbet teslimini bebek başında, sözlü ve yazılı olarak yapar; nöbet öncesi ve sonrası tüm kontrolleri (bebek, ilaç, cihaz, malzeme) gerçekleştirir, gelecek nöbet ekibi teslim alana kadar hemşirelik işlevlerini sürdürür.
• Hasta güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek bir hatalı uygulama yaptığında veya şahit olduğunda (ilaç dozu hatası, bebek kimlik hatası, anne sütü karışıklığı, planlanmamış ekstübasyon, hipotermi, cihaz arızası, ramak kala vb.) İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne (İOBS) bildirim yapar, kök neden analizi ve Düzeltici ve İyileştirici Faaliyet (DİF) çalışmalarına katılır.
• Tıbbi atıkların kaynağında doğru ayrıştırılmasını, kesici-delici atıkların uygun kutulara atılmasını sağlar; iş kazası veya kesici-delici alet yaralanmasında derhal Sorumlu Hemşire, Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve İş Yeri Hekimi’ne bildirimde bulunur.
• 6698 sayılı KVKK kapsamında bebek ve ailesinin özel nitelikli kişisel sağlık verilerini korur; SBYS ekranlarını gözetimsiz bırakmaz, şifresini paylaşmaz, bebek görüntülerini ve bilgilerini kişisel cihazlarla kaydetmez ve sosyal medya veya mesajlaşma uygulamalarında kesinlikle paylaşmaz, ailelerin de ünite içinde diğer bebeklerin görüntüsünü almamasını sağlar.
• Teslim aldığı demirbaş ve malzemelerin kasten veya dikkatsizlik nedeniyle hasar görmesinden ve kaybolmasından sorumludur; Sorumlu Hemşiresinin oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda tedavi ve bakım süreçlerini yürütür ve amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: Hemşirelik Yönetmeliği, görev tanımı, kurum yenidoğan hemşirelik bakım protokolleri ve SAS standartları sınırları dahilinde; hemşirelik tanısı koyarak bakımı planlama ve uygulama, bebek güvenliğini tehdit eden durumlarda (yanlış bebek, ilaç veya doz şüphesi, anne sütü karışıklığı şüphesi, cihaz arızası) uygulamayı durdurarak hekime danışma, Mavi, Pembe ve Beyaz Kod çağrısı yapma, hekime ulaşılamayan acil durumlarda NRP protokolüne göre yaşam kurtarıcı canlandırma girişimlerini başlatma ve tıbbi tanı-tedavi işlemlerinin bebeğe zarar vereceğini öngördüğü durumlarda Hemşirelik Yönetmeliği’ne uygun hareket etme yetkisine sahiptir. Tanı koyma, hekim istemi olmaksızın ilaç veya beslenme başlatma, değiştirme veya sonlandırma yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Görev yaptığı ünitede hemşire yardımcısı, hasta bakım ve temizlik personeline bebek bakımı, ünite düzeni ve hijyen ile ilgili iş paylaşımı yapma, uygulamalarını bebek güvenliği ve enfeksiyon kontrolü açısından izleme ve uygunsuzlukları Sorumlu Hemşire’ye bildirme yetkisine sahiptir. Personel üzerinde idari yaptırım yetkisi yoktur; bu yetki Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlu Hemşiresi ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’ne aittir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: İnsan hayatının korunması gereken en yüce değer olduğu bilinciyle; kendini ifade edemeyen yenidoğanın yaşam hakkını, güvenliğini ve esenliğini daima birinci önceliği sayar.
• Zarar Vermeme ve Faydalılık: Bakım verdiği bebeklerin deneyimsizlik, ilgisizlik veya ihmal nedeniyle zarar görmesini önler; yenidoğana özgü ilaç, beslenme ve cihaz uygulamalarının oluşturabileceği risklerin farkında olarak bu riskleri en aza indirir ve bilgi, beceri ve imkânlarının tamamını bebeğin en üst düzeyde yararı için kullanır.
• Aile Özerkliği ve Bilgilendirme: Ebeveynlerin bebekleri hakkında bilgilendirilme ve bakım kararlarına katılma hakkına saygı duyar; ailenin kültürel, toplumsal ve ruhsal durumuna özen göstererek yetkisi dahilinde doğru, anlaşılır ve yeterli bilgilendirme yapar, aydınlatılmış onam süreçlerine katkı sağlar.
• Kişisel Haklar ve Mahremiyet: Bebeğin ve ailesinin kişilik haklarına, beden ve bilgi mahremiyetine saygı gösterir; annelerin süt sağma ve emzirme sırasında, bebeklerin bakım ve girişimler sırasında mahremiyet önlemlerini tavizsiz uygular.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Bebeğin veya ailesinin ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, sosyal veya ekonomik konumu, bebeğin gestasyon haftası, doğum ağırlığı veya prognozu temelinde ayrımcılık yapmaz; bakımı yalnızca tıbbi gereksinim, hakkaniyet ve tarafsızlık ilkeleriyle sunar.
• Mesleki Dürüstlük: Mesleğini meşruiyet ve dürüstlük çerçevesinde uygular; hatasını gizlemez ve bildirir, bebeği, aileyi veya kurumu çıkar aracı olarak kullanmaz, mama ve bebek ürünü firmaları dahil hiçbir kaynaktan hediye veya menfaat kabul etmez.
• KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Bebeğin ve ailesinin sağlık durumu, tanısı, tetkik sonuçları ve tedavisi hakkındaki tüm tanımlanabilir kişisel sağlık verilerini 6698 sayılı Kanun kapsamında ve vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; yenidoğan yoğun bakımın yüksek dikkat ve titizlik gerektiren çalışma temposu, kritik bebeklerin bire bir bakım yükü, hekimlerle order ve bakım öncelikleri konusunda yaşanan görüş ayrılıkları, bebek kaybına tanıklığın yarattığı duygusal yük, kaygılı ve zaman zaman agresif tutum sergileyen ailelerle iletişim, uzun nöbet süreleri ile biyolojik, psikolojik ve sosyal dinamiklerin çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, olası çatışma tepkilerini öngörebilmesi ve bebek güvenliğini merkeze alan yapıcı, empatik, kanıta dayalı ve mesleki mevzuata uygun profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde yenidoğan yoğun bakım görev dağılımında çatışmanın sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Bebek dağılımının klinik ağırlık ve yetkinlik matrisine göre adil ve dönüşümlü yapılması, nöbet listelerinde hakkaniyet, hemşire/bebek oranının korunması, kişisel iletişim, stres ve tükenmişlik yönetimi eğitimleri, düzenli ekip toplantıları, hizmet içi eğitimlerin artırılması, psikolojik destek imkânları ve ekip içi sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, bebek paylaşımı veya nöbet çizelgesi konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda yenidoğanın gözetimsiz bırakılması, bakımın aksatılması, görevin veya birimin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Hizmet mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlu Hemşiresi tarafından yetkinlik matrisi, nöbet dengesi, bebeklerin klinik ağırlığı ve yasal görev sınırları gözetilerek objektif kriterlerle değerlendirilir; taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen durumlarda konu bağlı bulunulan İdari Hemşire ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne; hekimlerle yaşanan tıbbi uygulama uyuşmazlıklarında ise Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlu Hekimi ve Başhekimliğe iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.