ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.26- YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM (ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI) UZMANI GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM (ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI) UZMANI GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi

GÖREV ADI: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzman Hekimi (Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi Sorumlu Hekimi)

AMİR ve ÜST AMİRLER: Başhekim, Başhekim Yardımcısı ve Hastane Müdürü’ne dikey, Medikal Direktöre fonksiyonel olarak bağlıdır.

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, kongre/eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; Başhekimlik tarafından onaylanan, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığı tesciline sahip bir diğer uzman hekim tarafından yürütülür.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital bünyesinde doğumhane, ameliyathane, acil servis ve dış kurumlardan Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi’ne kabul edilen prematüre, düşük doğum ağırlıklı ve hasta yenidoğanların; Yoğun Bakım Hizmetleri Yönergesi’ndeki seviye standartlarına uygun yatış-çıkış kriterleriyle kabulünü, neonatal resüsitasyon, solunum desteği, nütrisyon, enfeksiyon yönetimi ve termoregülasyon başta olmak üzere kanıta dayalı yenidoğan yoğun bakım tedavisinin kesintisiz, güvenli ve aile merkezli biçimde yürütülmesini sağlamak; anne-bebek kimliklendirme, Pembe Kod, yenidoğan tarama programları ve anne sütü desteğini güvence altına almak; ünitenin tıbbi sorumlusu olarak ekibi, cihaz altyapısını, kalite göstergelerini ve eğitim süreçlerini yönetmek; tüm süreçleri TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları (SAS v3: Yoğun Bakım Hizmetleri, Doğum Hizmetleri, Hasta Güvenliği, İlaç Yönetimi, Enfeksiyonların Önlenmesi ve Kontrolü boyutları), 1219 Sayılı Tababet Kanunu, Özel Hastaneler Yönetmeliği, Hasta Hakları Yönetmeliği, Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde gerçekleştirmektir.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi’nin tıbbi sorumlusu olarak ünitenin Yoğun Bakım Hizmetleri Yönergesi’nde yenidoğan yoğun bakım için tanımlanan seviye standartlarına (hekim ve hemşire kadrosu, küvöz ve ventilatör donanımı, fiziki koşullar, izolasyon alanı) uygun biçimde düzenli ve verimli çalışmasını sağlar; ünitenin işleyişinden Başhekimliğe karşı sorumludur.
• Ünitenin yazılı yatış ve çıkış kriterlerini gebelik haftası, doğum ağırlığı ve klinik duruma göre güncel kılavuzlar doğrultusunda belirler; doğumhane, ameliyathane, acil servis ve dış kurumlardan gelen yenidoğan yoğun bakım taleplerini bu kriterlere göre değerlendirir, küvöz planlamasını yapar ve ünitenin seviyesini aşan bebeklerin uygun üst merkeze sevkini koordine eder.
• Riskli doğumlarda (prematüre doğum, çoğul gebelik, fetal distres, mekonyumlu amniyon, sezaryen, anne hastalıkları) Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı’nın çağrısıyla doğum salonunda veya ameliyathanede hazır bulunur; yenidoğanı Neonatal Resüsitasyon Programı algoritmasına göre değerlendirir ve gerektiğinde resüsitasyonu yönetir, APGAR skorlarını kaydeder.
• Üniteye kabul edilen her bebeği kabulden itibaren gecikmeksizin değerlendirir; gestasyon yaşı (Ballard), doğum ağırlığı, SNAPPE-II veya CRIB II hastalık şiddeti skorlamasını ilk 12-24 saat içinde kaydeder, sistemik muayene ve tedavi planını SBYS üzerinde belgeler.
• Her bebek için günlük vizit yapar; solunum desteği, sıvı-elektrolit ve glukoz yönetimi, enteral ve total parenteral nütrisyon, termoregülasyon, hiperbilirubinemi (fototerapi, kan değişimi), sepsis, patent duktus arteriozus ve diğer neonatal sorunların tedavisini kanıta dayalı protokollere göre planlar; tedavi istemlerini (order) SBYS üzerinden elektronik ve eksiksiz yazar ve imzalar.
• Yenidoğanda tüm ilaç ve sıvı istemlerini güncel ağırlığa göre kilogram başına doz ve hacim hesabıyla yazar; yüksek riskli ilaçlarda çift kontrol ve bağımsız doz hesaplaması yapılmasını, sözel order uygulamasının yalnızca acil durumlarla sınırlandırılıp en geç 24 saat içinde onaylanmasını sağlar.
• Umbilikal arter ve ven kateterizasyonu, periferik santral venöz kateter (PICC), endotrakeal entübasyon, göğüs tüpü, lomber ponksiyon ve kan değişimi gibi invaziv girişimleri uygular veya gözetiminde uygulatır; her girişim için anne-babadan veya yasal temsilciden Hasta Hakları Yönetmeliği’ne uygun aydınlatılmış onam alır ve işlem notunu kaydeder.
• Yenidoğanın ağrı ve stres düzeyini geçerli ölçeklerle değerlendirtir; farmakolojik olmayan yöntemleri (kundaklama, emzik, oral sukroz, kanguru bakımı) ve gerektiğinde sedasyon-analjeziyi protokole uygun uygular, gelişimsel destekleyici bakım (ışık ve gürültü kontrolü, minimal dokunma) ilkelerinin uygulanmasını sağlar.
• Ventilatör İlişkili Pnömoni önleme paketinin (baş pozisyonu, ağız bakımı, kapalı aspirasyon, günlük ekstübasyon değerlendirmesi), santral kateter bakım paketinin ve el hijyeninin beş endikasyonunun ünitede uygulanmasını bizzat örnek olarak uygular ve denetler; Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ile birlikte VİP, santral kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu ve geç başlangıçlı sepsis sürveyansını yürütür, enfeksiyon hızlarını aylık değerlendirir ve kümelenmelerde salgın incelemesini başlatır.
• Yenidoğan sepsisinde kültür örneklemesi sonrasında ampirik antibiyotik tedavisini protokole göre başlatır, 48-72 saatte kültür sonuçlarına göre antibiyotiği keser veya daraltır; Akılcı İlaç Kullanımı ve Antibiyotik Yönetim Ekibi kararlarına uyar ve ünitenin antibiyotik kullanım göstergelerini izler.
• Anne-bebek kimliklendirmesinin doğum salonunda takılan aynı numaralı bileklikler ve ünite kayıtlarıyla her işlemde iki tanımlayıcı kullanılarak doğrulanmasını sağlar; anne sütü, kan ürünü ve ilaç uygulamalarında bebek kimliğinin ve anne sütü etiketinin doğrulanmasını denetler, Pembe Kod (bebek güvenliği) prosedürünü bilir, ünite giriş-çıkış güvenliğini izler ve tatbikatlara katılır.
• Anne sütü ile beslenmeyi Bebek Dostu Hastane ilkelerine uygun olarak destekler; annelerin ünitede sağım ve emzirme yapabilmesini, sağılmış anne sütünün güvenli saklanması ve etiketlenmesini, kanguru bakımının teşvik edilmesini sağlar ve ailelerin bakıma katılımını planlar.
• Yenidoğan tarama programlarının ünitedeki bebeklerde zamanında yapılmasını ve kayıt altına alınmasını sağlar; prematüre bebeklerde prematüre retinopatisi (ROP) muayenesini Göz Hastalıkları Uzmanı ile planlar ve kranial ultrasonografi takibini yapar.
• Kan ve kan bileşeni transfüzyonlarının (eritrosit, trombosit, taze donmuş plazma, kan değişimi) endikasyonunu yenidoğana özgü eşiklere göre belirler, ışınlanmış ve uygun hazırlanmış ürün kullanımını ister, transfüzyon onamını alır ve reaksiyonların Hemovijilans Hemşiresi’ne bildirilmesini sağlar.
• Laboratuvar, kan gazı ve görüntüleme birimlerinden bildirilen kritik (panik) değerleri (hipoglisemi, hiperbilirubinemi, hiperkalemi, kritik kan gazı değerleri) derhal değerlendirir, tedaviyi düzenler ve kritik değer bildirim kaydını kapatır; hasta başı glukoz ve bilirubin ölçüm cihazlarının kalite kontrol kayıtlarını Sorumlu Hemşire ile takip eder.
• Ünitede gelişen kardiyak ve solunum arrestlerinde neonatal resüsitasyonu yönetir; yenidoğan acil arabası, resüsitasyon masası, laringoskop ve uygun boyutta malzemelerin her vardiyada hazır olduğunu denetler ve hastane Mavi Kod ekibinde yenidoğan ve çocuk hastalar için görev alır.
• Anne-babayı bebeğin durumu, uygulanan tedavi ve prognoz hakkında her gün belirlenen saatlerde, mahremiyete uygun ortamda ve anlaşılır bir dille bilgilendirir; aile merkezli bakım kapsamında ailenin üniteye girişini, bebeğiyle temasını ve bakım kararlarına katılımını düzenler, psikolojik destek gereksiniminde Psikolog ile iş birliği yapar.
• Bebeğin yoğun bakımdan anne yanına veya servise çıkış, taburculuk veya üst merkeze sevk kararını verir; sevklerde yenidoğan transport küvözü ve 112 Komuta Kontrol Merkezi koordinasyonunu sağlar, hasta transfer formunun eksiksiz düzenlenmesini ve alıcı merkezle hekimden hekime bilgi aktarımını yapar.
• Taburcu edilen her bebek için epikrizi (doğum öyküsü, yatış nedeni, uygulanan tedavi ve girişimler, komplikasyonlar, taramalar ve aşılar, beslenme planı, ilaçlar ve kontrol talimatları) eksiksiz yazar; prematüre ve riskli bebekler için taburculuk sonrası izlem programını (büyüme, gelişim, ROP, işitme, aşı takvimi) düzenler, tanı ve işlemleri ICD-10 kodlarıyla kodlar, ölüm vakalarında bebek ölüm bildirimini mevzuata uygun yapar.
• Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlu Hemşiresi ile birlikte ünitenin hemşire-bebek oranının seviye standardına uygunluğunu izler, çocuk sağlığı ve hastalıkları hekimlerinin nöbet ve icap çizelgesini hazırlayarak Başhekimlik onayına sunar, ünite oryantasyon programının uygulanmasını ve personelin yetkinlik değerlendirmelerini yapar.
• Hasta güvenliğini etkileyen istenmeyen olayları (bebek kimlik hatası, ilaç ve doz hatası, yanlış anne sütü verilmesi, plansız ekstübasyon, kateter çıkması, bebek düşmesi, cihaz arızası, ramak kala) İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi (İOBS) üzerinden bildirir ve bildirilmesini teşvik eder, kök neden analizlerine katılır.
• Ünite çalışanlarına neonatal resüsitasyon, solunum desteği, enfeksiyon kontrolü, ilaç güvenliği, anne sütü ve gelişimsel bakım konularında hizmet içi eğitim verir; doğumhane ebeleri ve servis hemşirelerinin yenidoğan değerlendirme eğitimine katkı sağlar, kendisi NRP yeterliliğini ve zorunlu eğitimleri (hasta güvenliği, enfeksiyon kontrolü, KVKK, iletişim, afet) güncel tutar.
• Bebeklerin ve ailelerin mahremiyetini korur; ziyaret, aile katılımı ve enfeksiyon kontrolü kurallarının dengeli uygulanmasını sağlar, ailelerin şikayetlerini Hasta Hakları Birimi ile koordineli olarak değerlendirir.
• 6698 sayılı KVKK kapsamında bebeklerin ve annelerin özel nitelikli kişisel sağlık verilerini korur; SBYS ekranlarını gözetimsiz bırakmaz, şifresini paylaşmaz, bebek görüntülerini kişisel cihazlarla kaydetmez, ailenin açık rızası ve kurumsal onay olmaksızın sosyal medya veya mesajlaşma uygulamalarında paylaşmaz ve veri ihlali şüphesini derhal bildirir.
• Hastane dışında olduğu zamanlarda acil konsültasyon ve kritik bebek yönetimi için telefonunu sürekli açık tutar; acil durumlarda Başhekim veya Medikal Direktör çağrısıyla hastaneye en kısa sürede ulaşır; günlük ve saatlik izinlerini Başhekimlik bilgisi dahilinde kullanır.
• Yenidoğan yoğun bakım prosedürlerine ve hasta güvenliği kurallarına uymayan uygulamaları tespit ettiğinde önce ilgili hekim veya çalışanı uyarır, düzelmeyen durumları yazılı olarak Başhekimliğe rapor eder; öz değerlendirme, iç tetkik ve TÜSKA akreditasyon denetimlerinde Yoğun Bakım Hizmetleri boyutunun kanıtlarını sunar ve amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: 1219 Sayılı Tababet Kanunu, Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi, Yoğun Bakım Hizmetleri Yönergesi ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlık tescili sınırları dahilinde; yenidoğanların yoğun bakıma kabulüne ve çıkışına karar verme, neonatal resüsitasyonu yönetme, solunum desteği ve tedavi planını belirleme ve değiştirme, invaziv girişimlere, transfüzyona ve kan değişimine karar verme, narkotik ve kısıtlı ilaçları reçete etme, hasta güvenliğini tehdit eden uygunsuzluklarda ünitedeki uygulamayı durdurma ve bebeğin sevkine karar verme yetkisine sahiptir. Annenin obstetrik tedavisine karar verme, diğer branşların uzmanlık alanına giren kesin tedavi kararlarını konsültasyon almadan tek başına değiştirme, hemşirelik personeli üzerinde idari yaptırım uygulama ve Başhekimlik onayı olmaksızın ünite kadro ve küvöz sayısını değiştirme yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi’nde görev yapan hekimlere, yenidoğan yoğun bakım hemşirelerine, hasta bakım ve klinik destek personeline tıbbi uygulamalar konusunda doğrudan talimat ve görev verme; ünitedeki tedavi, bakım, beslenme, enfeksiyon kontrolü, bebek güvenliği, cihaz hazırlığı ve kayıt uygulamalarını denetleme; prosedüre aykırı uygulamaları durdurma ve uyarı yapma; hekim nöbet ve icap çizelgesini düzenleme yetkisine sahiptir. Hemşirelik personelinin idari amiri Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü, hekimlerin idari amiri Başhekimlik olup bu personel hakkında idari yaptırım yetkisi bulunmaz; tespit ettiği uygunsuzlukları ilgili amirine yazılı olarak bildirir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: Kendini ifade edemeyen, tamamen bakım ekibine bağımlı olan yenidoğanın yaşamının ve geleceğinin kendisine emanet olduğu bilinciyle; bebeğin yaşam hakkını, can güvenliğini ve insan onurunu her türlü idari, mali ve kişisel kaygının üzerinde tutar.
• Tıbbi Vicdan ve Emniyet: Yenidoğan yoğun bakım yatışı, invaziv girişim ve tedavi kararlarında yalnızca tıbbi endikasyonu, bilimsel kanıtları ve bebeğin yüksek yararını esas alır; endikasyonu bulunmayan hiçbir girişimi ticari ya da idari baskıyla uygulamaz, gerekli olanı da esirgemez.
• Zarar Vermeme ve Sürekli Gözetim: Kritik bebeği gözetimsiz bırakmaz, monitör alarmlarını gerekçesiz susturmaz; komplikasyon ve hata gerçekleştiğinde durumu gizlemez, aileye dürüstçe bilgi verir ve düzeltici adımları ivedilikle atar.
• Aile Özerkliği ve Aydınlatılmış Onam: Anne-babanın bilgilendirilme ve bebeklerinin bakım kararlarına katılma hakkına saygı gösterir; prognoz, yaşam sonu bakım ve girişim görüşmelerini baskı yapmadan, ailenin kültürel ve ruhsal değerlerine özen göstererek yürütür.
• Hasta Mahremiyetine Saygı: Bebeğin ve ailenin bedensel, görsel ve bilgi mahremiyetini korur; bebeğin durumunu diğer ailelerin duyabileceği şekilde konuşmaz, bebek görüntülerinin izinsiz kaydedilmesine ve paylaşılmasına izin vermez.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Küvöz tahsisinde ve tedavide bebeğin veya ailesinin ırkı, dili, dini, inancı, politik görüşü, cinsiyeti, engel durumu, sosyal veya ekonomik konumu temelinde ayrımcılık yapmaz; önceliği yalnızca tıbbi aciliyet ve yarar ölçütlerine göre belirler.
• KVKK ve Tıbbi Sır Saklama Yükümlülüğü: Bebeğe ve anneye ait tanı, prognoz, tarama ve genetik test sonuçları ile tüm kişisel sağlık verilerini 6698 sayılı Kanun ve Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi kapsamında, hastanın vefatından sonra dahi mutlak bir mesleki gizlilikle korur.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; sınırlı küvöz kapasitesi nedeniyle doğumhane, ameliyathane ve dış kurumlarla yaşanan kabul öncelik anlaşmazlıkları, riskli doğumlarda Kadın Hastalıkları ve Doğum ile Anestezi ekibiyle zamanlama ve koordinasyon sorunları, ailelerin yüksek kaygı düzeyi ve prognoz bilgilendirmelerinde yaşanan gerilimler, aile katılımı ile enfeksiyon kontrolü arasındaki denge konusunda hemşirelerle görüş ayrılıkları, yenidoğan yoğun bakım hemşireleriyle iş yükü ve bakım standartları konusundaki anlaşmazlıklar ile 7/24 kesintisiz nöbet ve icap temposunun getirdiği fiziksel ve zihinsel yorgunluğun çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, yapıcı, empatik, kanıta dayalı neonatoloji kılavuzlarına, bebek güvenliği kurallarına ve mesleki nezakete dayalı bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde yenidoğan yoğun bakım süreçlerindeki görev dağılımı ve tıbbi yetki çatışmaları sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Yatış-çıkış kriterlerinin ve riskli doğumda yenidoğan ekibi çağrı kurallarının yazılı prosedürlerle belirlenmesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği ile düzenli perinatal koordinasyon toplantıları ve ortak tatbikatlar, aile bilgilendirme düzeninin ve sorumlu hekimin tanımlanması, nöbet ve icap listelerinin adil paylaştırılması, suçlayıcı olmayan mortalite-morbidite kültürü ve iletişim-stres yönetimi eğitimleri çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Yenidoğan Bakımı ve Bebek Hayatı Önceliği: Görev dağılımı, küvöz tahsisi, nöbet veya icap çizelgeleri konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda kritik bebeğin tedavisinin aksatılması, riskli doğum çağrısına gidilmemesi, yoğun bakıma kabul edilmesi gereken bebeğin bekletilmesi, Mavi veya Pembe Kod çağrısına yanıt verilmemesi, ünitenin veya görevin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Planlanan tüm yenidoğan yoğun bakım ve resüsitasyon hizmetleri mevcut protokoller doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde ve Bilimsel Değerlendirme: Hekimler arası klinik veya operasyonel uyuşmazlıklar (kabul-çıkış kararı, doğum salonunda çağrı, tedavi stratejisi vb.) öncelikle Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlu Hekimi ile Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı veya ilgili branş sorumlu hekimi tarafından güncel neonatoloji kılavuzları, yatış-çıkış kriterleri, bebek güvenliği ilkeleri ve tıbbi deontoloji kuralları referans alınarak görüşülür; bilimsel temelde çözüme kavuşturulur.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Ünite içinde veya branşlar arasında çözülemeyen durumlarda konu Başhekim Yardımcısı, Başhekim (Mesul Müdür) ve Medikal Direktöre iletilir. Başhekimin başkanlığında ilgili kurul ve uzmanların katılımıyla alınacak karar nihai ve bağlayıcıdır.