ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.17- AMELİYATHANE YARDIMCI PERSONELİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

AMELİYATHANE YARDIMCI PERSONELİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Ameliyathane Hizmetleri / Hemşirelik Hizmetleri

GÖREV ADI: Ameliyathane Yardımcı Personeli

AMİR ve ÜST AMİRLER: Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve İdari Hemşirelere dikey olarak bağlıdır.

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim vb.) görev ve sorumlulukları; Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi tarafından belirlenen ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü tarafından onaylanan, ameliyathane uyum eğitimini ve yetkinlik değerlendirmesini tamamlamış bir diğer ameliyathane yardımcı personeli veya klinik destek personeli tarafından yürütülür.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital bünyesinde ameliyathane birimine kabul edilen tüm hastaların cerrahi asepsi ilkelerine uygun, temiz, düzenli ve güvenli bir ortamda ameliyata alınabilmesi için; ameliyat salonlarının vaka arası, günlük ve haftalık temizlik ve dezenfeksiyonunun talimatlara uygun yapılması, cihaz ve masa aksesuarlarının hazırlanması, hastanın güvenli transferi ve pozisyonlanmasında cerrahi ekibe destek verilmesi, tıbbi ve kesici-delici atıkların kaynağında ayrıştırılması ve ameliyathane kullanım alanlarının düzeninin sağlanması; bu süreçlerin TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları (SAS v3: Cerrahi Süreçler, Enfeksiyonların Önlenmesi ve Kontrolü, Tesis Yönetimi, Atık Yönetimi, Çalışan Güvenliği boyutları), 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 6698 Sayılı KVKK mevzuatı ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde gerçekleştirilmesini sağlamaktır.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Günlük ameliyat listesini ve Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi’nin yaptığı görev dağılımını mesai başında öğrenir; sorumlu olduğu salon, koridor ve destek alanlarını plana uygun olarak hazırlar.
• Ameliyathaneye girişte forma, bone, maske ve galoş kurallarına uyar; steril, yarı steril ve steril olmayan alan ayrımını bilir, steril alana girmez, steril örtülmüş masa ve set alanlarına belirlenen mesafeden daha fazla yaklaşmaz.
• Mesai başında ameliyat salonlarının yüzey temizliğinin yapıldığını, masa ve cihazların yerinde ve temiz olduğunu kontrol eder; ilk vaka öncesi salon hazırlığında ameliyathane hemşiresine yardımcı olur.
• Ameliyat için gerekli masa parçalarını, pozisyon jellerini, kol tahtalarını, destek yastıklarını, turnike ve ısıtıcı battaniye gibi aksesuarları hazırlar; cerrahi ekibin istediği cihazları (koter, aspiratör, cerrahi motor, görüntüleme sistemi) salona getirir, elektrik ve gaz bağlantılarını yapar ve çalışır durumda olduğunu bildirir.
• Hastayı ameliyathane transfer alanında ameliyathane hemşiresinin yönlendirmesiyle teslim alır; transfer sırasında hasta kimlik bilekliğinin takılı olduğunu görür, hastayı en az iki tanımlayıcı ile doğrulayan hemşireye eşlik eder ve kimlik doğrulaması yapılmamış hastayı salona almaz.
• Hastanın sedyeden ameliyat masasına ve masadan yatağa güvenli transferinde (kaydırma tahtası, yeterli personel, bariyer kullanımı) görev alır; transfer sırasında drenler, kateterler, damar yolu ve monitör kablolarının çekilmemesine dikkat eder.
• Ameliyat Pozisyonları Talimatı’nda tanımlanan pozisyonları bilir; ameliyathane hemşiresi ve anestezi ekibi ile birlikte hastaya pozisyon verir, basınç noktalarının desteklenmesine ve hastanın düşmesinin önlenmesine yardımcı olur.
• Hasta hazırlığı ve pozisyonlama sırasında hastanın beden mahremiyetini korur; hastanın gereksiz yere açıkta kalmasına izin vermez, hasta yanında hasta ve hastalık hakkında konuşmaz.
• Ameliyat süresince sirküle hemşirenin talebi ile MSÜ, depo ve eczaneden gerekli malzemelerin ulaştırılmasında görev alır; steril paketleri taşırken paket bütünlüğüne ve ıslanmamasına dikkat eder, paketleri açmaz.
• Vaka arası salon temizliğini Özel Alanların Temizliği Talimatı’na göre yapar: masa, lamba, cihaz yüzeyleri ve zemin kan ve vücut sıvısı kontaminasyonu varsa önce uygun dezenfektanla temizlenir; temizlik malzemelerini renk kodlu sisteme göre kullanır ve dezenfektan solüsyonlarını etiket üzerindeki oranda hazırlar.
• Enfekte veya izolasyonlu vaka sonrasında Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi’nin belirlediği dezenfeksiyon kurallarını eksiksiz uygular; vaka sonunda salonun belirlenen süre boyunca kapalı tutulmasına ve havalandırılmasına uyar.
• Gün sonu ve haftalık genel temizliği (duvarlar, havalandırma menfezleri, dolap içleri, tekerlekler, ameliyat lambaları) temizlik planına göre yapar, kontrol listesini doldurur ve imzalar.
• Ameliyat salonlarında cerrahi sayım hatasına yol açabilecek malzemelerin (kompres, spanç, iğne) ortamda kalmamasına dikkat eder; zemine düşen kompres ve kesici-delici aletleri hemşireye haber vermeden atmaz, sayım tamamlanmadan atık torbalarını salondan çıkarmaz.
• Tıbbi, evsel, geri dönüşüm, kesici-delici ve tehlikeli atıkları kaynağında doğru renkli torba ve kutulara ayrıştırır; kesici-delici kutularını dörtte üçü dolduğunda kapatır, torbaları ağızları bağlanmış olarak belirlenen güzergah ve saatlerde geçici atık deposuna teslim eder ve tıbbi atık formunu imzalar.
• Kan ve vücut sıvısı dökülmelerinde kurum talimatına göre dökülme kitini kullanır; kişisel koruyucu ekipman (eldiven, maske, gözlük, önlük) giyer, el hijyeninin 5 endikasyonuna uyar.
• Kesici-delici alet yaralanması veya kan ve vücut sıvısı maruziyetinde yarayı kurum talimatına göre yıkar, derhal Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi, Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve İş Yeri Hekimi’ne bildirir ve iş kazası kaydının açılmasını sağlar.
• Ameliyat bitiminde hasta yatağını salona getirir, hastanın yatağa alınmasına ve derlenme ünitesine güvenli transferine yardımcı olur; hasta yanında hasta güvenliğini tehdit edebilecek hiçbir durumu gözetimsiz bırakmaz.
• Cihazların kullanıcı temizliğini cihaz talimatına ve üretici önerisine göre yapar; kabloları ve cihaz yüzeylerini kontrol eder, hasar, arıza veya kalibrasyon etiketi süresi dolmuş cihazları Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi’ne bildirir ve arızalı cihazı kullanım dışı tutar.
• Ameliyathane sedyelerinin, tekerlekli sandalyelerin ve transfer araçlarının temiz, frenli ve çalışır durumda olmasını sağlar; medikal gaz tüplerini taşıma arabası ile ve sabitlenmiş olarak taşır.
• Ameliyathane, soyunma odaları, dinlenme odaları, koridorlar ve depoların düzenli ve temiz tutulması için günlük görev dağılımına uyar; çamaşırhaneden gelen temiz tekstili belirlenen yere yerleştirir, kirli tekstili ağzı kapalı torbalarla ayrıştırarak teslim eder.
• Hastane içinde taşınması gereken evrak, numune ve malzemeleri ilgili birimlere kapalı ve kimliği okunabilir şekilde teslim eder; patoloji numunelerini sirküle hemşirenin hazırlayıp etiketlediği şekilde, kayıt defteri ve imza karşılığı taşır.
• Diğer birimlere transfer edilmek üzere kendisine verilen malzeme ve demirbaşların teslimini imza karşılığında yapar; teslim formlarını Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi veya vardiya sorumlusuna iletir.
• Temizlik ve dezenfeksiyon malzemelerinin, kişisel koruyucu ekipmanın ve atık torbalarının stok ve miat kontrolünü yapar; eksikleri Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi’ne bildirir, kimyasal maddeleri etiketli ve güvenlik bilgi formu bulunan şekilde saklar.
• Hasta güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek olayları (düşme, yanlış transfer, cihaz arızası, atık karışması, ramak kala) gördüğünde Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi’ne bildirir ve İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne (İOBS) bildirim yapılmasına katkı sağlar; Düzeltici ve İyileştirici Faaliyet (DİF) uygulamalarına katılır.
• 6698 sayılı KVKK kapsamında ameliyathanede gördüğü, duyduğu hasta bilgilerini kimseyle paylaşmaz; hasta görüntüsü veya ameliyat kaydı almaz, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında paylaşmaz, hasta dosyalarını açıkta bırakmaz.
• Teslim aldığı demirbaş, cihaz ve malzemelerin kasten veya dikkatsizlik nedeniyle hasar görmesinden ve kaybolmasından sorumludur; Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi’nin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: Görev tanımı, kurum temizlik-dezenfeksiyon ve atık talimatları ile SAS standartları sınırları dahilinde; salon ve ekipmanın temizlik yönünden bir sonraki vakaya hazır olup olmadığına karar verme, temizlik ve dezenfeksiyon işlemlerini talimata göre planlama, kontaminasyon, arıza veya güvenlik riski gördüğünde durumu derhal hemşireye bildirme, kimlik doğrulaması yapılmamış hastanın transferini durdurup hemşireye danışma ve Beyaz Kod çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Steril alan içinde çalışma, steril paket açma, cerrahi alet veya spesmen hazırlama, cerrahi sayıma katılma, hasta bakım ve tedavi uygulaması yapma, hastaya tıbbi bilgi verme ve cihaz parametrelerini ayarlama yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Başka personel üzerinde denetleme, görev verme veya idari yaptırım yetkisi yoktur; yalnızca işe yeni başlayan yardımcı personele temizlik, transfer ve atık uygulamalarında rehberlik eder ve gözlemlediği uygunsuzlukları Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi’ne bildirir. Görev dağılımı ve denetim yetkisi Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’ne aittir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: Ameliyat masasındaki savunmasız hastanın yaşam hakkını, güvenliğini ve cerrahi ortamın temizliğinin hasta sağlığı üzerindeki belirleyici etkisini daima birinci önceliği sayar.
• Zarar Vermeme ve Faydalılık: Eksik temizlik, yanlış dezenfektan oranı, dikkatsiz transfer veya hatalı atık ayrıştırmanın hastaya ve çalışanlara zarar verebileceğinin bilinciyle her işlemi talimata uygun ve özenle yapar.
• Asepsi Vicdanı ve Dürüstlük: Kimse görmese dahi steril alana temas ettiğini, bir yüzeyin temizlenmediğini veya bir malzemenin yere düştüğünü derhal hemşireye bildirir; yapılmamış bir temizliği yapılmış gibi göstermez.
• Hasta Mahremiyeti ve Saygınlık: Anestezi altındaki veya hazırlık aşamasındaki hastanın beden mahremiyetini ve saygınlığını korur; hastanın kültürel ve dini hassasiyetlerine saygı gösterir.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastanın ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, cinsiyeti, yaşı, engel durumu, sosyal veya ekonomik konumu temelinde ayrımcılık yapmaz; her hastaya ve çalışma arkadaşına eşit saygı ve özenle davranır.
• KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Ameliyathanede öğrendiği hastanın kimliği, hastalığı, yapılan ameliyat ve tüm kişisel sağlık verilerini 6698 sayılı Kanun kapsamında ve hastanın vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; ameliyathanedeki yoğun vaka trafiği, vaka arası temizlik için tanınan kısa süreler, cerrahi ekibin hız beklentisi, ağır hasta transferlerinin fiziksel yükü, salon ve görev dağılımındaki algılanan adaletsizlikler ile biyolojik, psikolojik ve sosyal dinamiklerin çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, yapıcı, saygılı ve profesyonel bir iletişim dili sergilemesi ve sorunu doğrudan amirine iletmesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde ameliyathane yardımcı personeli görev dağılımında çatışmanın sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Salon, koridor ve destek alanı görevlendirmelerinin dönüşümlü ve adil paylaştırılması, vardiya listelerinde hakkaniyet, ergonomi ve güvenli transfer eğitimleriyle fiziksel yükün azaltılması, kişisel iletişim ve stres yönetimi eğitimleri ile ekip içi sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, salon ataması veya vardiya çizelgesi konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda vaka arası temizliğin aksatılması, hastanın transfer sırasında bekletilmesi, salonun veya görevin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Hizmet mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi tarafından iş yükü dengesi, vardiya adaleti, yetkinlik ve yasal görev sınırları gözetilerek objektif kriterlerle değerlendirilir; taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen durumlarda konu bağlı bulunulan İdari Hemşire ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne; temizlik, atık ve hasta taşıma standartlarına ilişkin uyuşmazlıklarda ayrıca Destek Hizmetleri Müdürü’ne iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.