ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.138- HEMŞİRE YARDIMCISI GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

HEMŞİRE YARDIMCISI GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Klinikler / Hemşirelik Hizmetleri

GÖREV ADI: Hemşire Yardımcısı

AMİR ve ÜST AMİRLER: Çalıştığı birimin Sorumlu Hemşiresi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve İdari Hemşirelere dikey; Destek Hizmetleri Müdürü’ne bağlıdır. Tüm uygulamalarını birimde görevli hemşirenin gözetiminde ve yönlendirmesiyle yürütür.

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; çalıştığı birimin Sorumlu Hemşiresi tarafından belirlenen ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü tarafından onaylanan, hemşire yardımcılığı diplomasına sahip bir diğer hemşire yardımcısı tarafından yürütülür. Hemşire yardımcısının görevleri, yalnızca kendi yetki sınırları içindeki işler için hasta bakım personeline devredilebilir; hemşirelik görevleri hiçbir şekilde hemşire yardımcısına devredilemez.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital bünyesinde yatan ve ayaktan hastaların; günlük yaşam aktivitelerinin, kişisel hijyen bakımının, beslenme, hareket, boşaltım ve güvenli transfer gereksinimlerinin, hemşirenin gözetiminde ve yönlendirmesiyle, hasta mahremiyetine ve onuruna saygılı biçimde karşılanmasına yardım ederek hemşirelik bakımının kesintisiz, güvenli ve nitelikli sunulmasına destek olmak; düşme, basınç yarası ve enfeksiyon risklerinin azaltılmasına katkı sağlamak; tüm bu uygulamaları Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik ile tanımlanan yetki sınırları içinde, TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları, Hasta Hakları Yönetmeliği, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde gerçekleştirmektir.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Hemşirenin gözetiminde ve yönlendirmesiyle çalışır; kendisine verilen her görevi yetki sınırları içinde yerine getirir, yetkisini aşan hiçbir uygulamayı kesinlikle yapmaz ve bu tür talepleri hemşireye yönlendirir.
• Hastaya yapacağı her uygulamadan önce hastanın kimliğini en az iki tanımlayıcı (ad-soyad ve doğum tarihi/protokol numarası) ve kimlik bilekliği ile doğrular; kendisini hastaya tanıtır ve yapacağı işlemi anlaşılır biçimde açıklar.
• Hasta odasının düzenini ve temizliğini kontrol eder, hasta yatağını hasta yatarken ve yatak boşken kurallara uygun şekilde yapar; kirli çarşafları kirli çamaşır torbasına koyar, temiz-kirli ayrımına uyar.
• Hastanın kişisel bakım ve temizliği ile ilgili gereksinimlerinin hemşirenin belirlediği plana göre karşılanmasına yardım eder; bu sırada hastanın mahremiyetini perde, paravan ve örtü ile korur.
• Hastanın deri bütünlüğünü hijyen bakımı sırasında gözlemler; kızarıklık, nemlenme, soyulma, yara veya ödem fark ettiğinde derhal hemşireye bildirir ve basınç yarasını önlemeye yönelik koruyucu işlemlerde hemşireye yardım eder.
• Hareket kısıtlılığı olan hastalara hemşirenin uygun gördüğü pozisyonu doğru vücut mekaniği ile verir, pozisyon değişim saatlerine uyar; yatak kenarlıklarını kaldırır, hasta çağrı zilini ve kişisel eşyalarını hastanın ulaşabileceği yere yerleştirir.
• Düşme riski yüksek olarak işaretlenmiş hastaları yalnız bırakmaz; hastanın yürümesine, tuvalete gitmesine ve yatağa geçişine hemşirenin uygun gördüğü durumlarda refakat eder, ıslak zemin, yetersiz aydınlatma ve kabloları fark ettiğinde giderilmesini sağlar.
• Hastaların muayene, tetkik ve tedavi için hazırlanmasına, tıbbi işlem öncesinde elbiselerinin değiştirilmesine ve işlem sonrası giyinmesine yardım eder.
• Hastanın bir başka klinik, tetkik birimi, ameliyathane veya yoğun bakıma transferinde; tekerlekli sandalye, sedye ve yatak kilitlerini kontrol ederek hastayı güvenli taşıma tekniği ile taşır, hemşirenin verdiği hasta transfer formu eşliğinde refakat eder ve hastayı alıcı birim personeline teslim eder.
• Hastanın beslenme programına uygun olarak yemeğinin verilmesine ve yemesine yardım eder; aspirasyon riskini azaltmak için hastayı uygun pozisyona getirir, yediği ve içtiği miktarı hemşirenin istediği şekilde bildirir, oral alımı kısıtlanmış hastalara yiyecek-içecek vermez.
• Kilo takibi gereken hastalarda hemşirenin belirlediği saatte ve aynı tartı ile günlük kilo ölçümünü yapar, sonucu kayıt altına alır ve hemşireye bildirir.
• Yataktan kalkamayan veya kalkması uygun görülmeyen hastaların boşaltımına yardımcı olur, varsa boşaltımla ilgili sorunları ve çıkartı özelliklerindeki değişiklikleri hemşireye bildirir.
• Hastanın idrar torbasını aseptik kurallara ve kişisel koruyucu ekipman kullanımına uyarak boşaltır ve değiştirir, çıkan miktarı hemşirenin belirlediği aldığı-çıkardığı takip formuna kaydeder; sonda takma, çıkarma veya yıkama işlemi yapmaz.
• Hemşirenin istemiyle hastadan steril olmayan idrar ve dışkı örneği alır; örnek kabını hasta başında kimlik doğrulaması yaparak barkodlar ve uygun taşıma kabı içinde hemşireye teslim eder.
• Alınan kan, idrar, doku ve diğer numunelerin uygun taşıma kabı ve sıcaklık koşullarında, gecikmeksizin laboratuvara naklini sağlar; teslim kaydını alır ve gecikmeleri hemşireye bildirir.
• Hastanın tedavi planında yer alan ve hemşirenin hazırlayıp kimlik doğrulamasını yaptığı oral ilacın hasta tarafından alınmasına yalnızca hemşirenin uygun gördüğü durumlarda ve gözetiminde yardım eder; ilaç hazırlamaz, doz hesaplamaz, parenteral, inhalasyon veya rektal yoldan hiçbir ilaç uygulamaz ve ilaç dolaplarına erişmez.
• Hasta için planlanan egzersiz ve mobilizasyon programının uygulanmasına hemşire veya fizyoterapistin yönlendirmesiyle yardım eder; hastanın günlük yaşam aktivitelerinin yerine getirilmesini destekler.
• İlgilendiği hastaların genel durumunda fark ettiği değişiklikleri gecikmeksizin hemşireye bildirir; hastanın yanında gelişen kardiyak veya solunum arresti durumunda Mavi Kod çağrısını başlatır ve hemşire gelene kadar Temel Yaşam Desteği uygulamasına yardım eder.
• Ölüm sonrası bakım ve hazırlıkları hemşirenin yönlendirmesiyle kurum prosedürüne uygun şekilde yapar; cenazenin güvenli ve saygılı biçimde morga transferine refakat eder ve hasta eşyalarının tutanakla teslimine yardım eder.
• Hasta bakımından sonra kullanılan malzemelerin temizliğini, dezenfeksiyonunu ve uygun şekilde saklanmasını yapar; steril edilmesi gereken malzemelerin Merkezi Sterilizasyon Ünitesi’ne gönderilmesine yardım eder.
• El hijyeninin 5 endikasyonuna uyar; eldiven, önlük ve maske gibi kişisel koruyucu ekipmanı doğru kullanır ve izolasyon uygulanan hastalarda odaya giriş-çıkış kurallarına tavizsiz uyar.
• Birimde oluşan atıkları kaynağında doğru ayrıştırır; atık kovalarının kapaklı ve taşmamış olmasını sağlar, atıkların tıbbi atık personeline teslimine yardım eder.
• Kesici-delici alet yaralanması, kan veya vücut sıvısı sıçraması ya da iş kazası yaşadığında derhal Sorumlu Hemşire, Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve İş Yeri Hemşiresi/Hekimi’ne bildirir; kesici-delici atık kutularını elle sıkıştırmaz ve dörtte üçü dolduğunda kapatılmasını sağlar.
• Hasta güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek bir olay yaşandığında veya şahit olduğunda hemşireye bildirir ve İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne bildirim yapar; kök neden analizi ve Düzeltici/İyileştirici Faaliyet  çalışmalarına katılır.
• Birimdeki yatak, sedye, tekerlekli sandalye, oksijen tüpü arabası, hasta lifti ve çağrı zili gibi ekipmanın çalışır durumda olduğunu kontrol eder, arızaları hemşireye ve Teknik Servis/Biyomedikal Birimi’ne bildirir; teslim aldığı demirbaş ve malzemelerin kasten veya dikkatsizlik nedeniyle hasar görmesinden ve kaybolmasından sorumludur.
• Hasta ve hasta yakınlarına nazik, saygılı ve anlaşılır biçimde yaklaşır; hastanın tanısı, tedavisi ve tetkik sonuçları hakkında bilgi vermez, bu tür soruları hemşire ve hekime yönlendirir, hasta ve yakınlarından hediye veya menfaat kabul etmez; şiddet veya tehdit durumunda Beyaz Kod çağrısı yapar.
• KVKK kapsamında hastaların kişisel sağlık verilerini korur; hasta dosyalarını açıkta bırakmaz, hasta bilgi ve görüntülerini kişisel cihazlarla kaydetmez, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında paylaşmaz, koridor ve asansörlerde hasta bilgisi konuşmaz.
• Vardiya değişimlerinde hemşire ile birlikte nöbet teslimine katılır; sorumlu olduğu hastaların bakım gereksinimleri, pozisyon saatleri, transfer planları ve dikkat edilmesi gereken riskleri bir sonraki vardiyadaki hemşire yardımcısına sözlü olarak devreder, nöbet geliş-gidiş saatlerine uyar.
• Afet, yangın, kitlesel yaralanma ve salgın gibi olağanüstü durumlarda Hastane Afet ve Acil Durum Planı doğrultusunda görev alır; renkli kod çağrı yöntemlerini bilir, tahliye tatbikatlarına katılır ve hasta tahliyesinde taşıma görevini üstlenir.
• Kurum uyum eğitimine, bölüm oryantasyonuna ve zorunlu eğitimlere katılır; yetkinlik değerlendirmelerine girer ve aldığı eğitimleri uygulamaya aktarır.
• Bölüm kalite göstergelerine (düşme, basınç yarası, el hijyeni uyumu, hasta memnuniyeti) veri sağlar; öz değerlendirme, iç tetkik ve TÜSKA SAS denetimlerinde Sorumlu Hemşire’nin yönlendirmesiyle görev alır.
• Sorumlu Hemşire’nin oluşturduğu çalışma planı ve hasta dağılımı doğrultusunda çalışır; amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik, görev tanımı ve SAS standartları sınırları dahilinde; hemşirenin belirlediği bakım planı çerçevesinde hijyen bakımı, pozisyon verme, beslenmeye yardım, güvenli transfer ve odanın düzenlenmesi işlemlerinin sırasını ve yöntemini belirleme, hasta güvenliğini tehdit eden bir durum fark ettiğinde uygulamayı durdurup hemşireye danışma, Mavi Kod ve Beyaz Kod çağrısı başlatma yetkisine sahiptir. Hasta değerlendirmesi, hemşirelik tanısı koyma, ilaç hazırlama ve uygulama, damar yolu açma, enjeksiyon, sonda ve pansuman gibi invaziv işlem yapma, hasta ve yakınlarına tanı/tedavi hakkında bilgi verme ve hekim veya hemşire istemini değiştirme yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Herhangi bir personel üzerinde denetleme, görev verme veya idari yaptırım yetkisi yoktur. Hasta odası ve ortak alanlarda fark ettiği temizlik, düzen ve güvenlik uygunsuzluklarını hemşireye ve Sorumlu Hemşire’ye bildirir; hasta bakım personeli ile iş birliği içinde çalışır ancak ona görev veremez. Denetim ve görev verme yetkisi çalıştığı birimin Sorumlu Hemşiresi ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’ne aittir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: İnsan hayatının korunması gereken en yüce değer olduğu bilinciyle; hastanın yaşam hakkını, güvenliğini ve onurunu her türlü iş yoğunluğunun ve kişisel çıkarın üzerinde tutar.
• Zarar Vermeme ve Faydalılık: Yetkisini aşan bir uygulamayı asla yapmaz; hastanın deneyimsizlik, ilgisizlik, aceleci davranış veya ihmal nedeniyle zarar görmesini önler, bakım sırasında hastayı düşme, yanık, kayma ve basınç yarasından korumak için gerekli tüm önlemleri alır.
• Beden Mahremiyeti ve İnsan Onuru: Hijyen bakımı, boşaltım yardımı ve transfer sırasında hastanın bedenini gereğinden fazla açıkta bırakmaz; perde ve paravan kullanır, bilinci kapalı, yaşlı veya engelli hastanın da aynı mahremiyet hakkına sahip olduğunu unutmaz ve hastaya her koşulda saygılı hitap eder.
• Dürüstlük ve Güvenilirlik: Yapamadığı, unuttuğu veya hatalı yaptığı bir işi gizlemez, hemşireye derhal ve doğru şekilde bildirir; hasta eşyalarına ve kurum kaynaklarına özenle davranır, hasta ve yakınlarından hediye veya menfaat kabul etmez.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastanın ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, cinsiyeti, yaşı, engel durumu, hastalığının türü, sosyal veya ekonomik konumu temelinde ayrımcılık yapmaz; tüm hastalara eşit, adil, şefkatli ve tarafsız biçimde hizmet verir.
• KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Bakım sırasında öğrendiği hastanın sağlık durumu, tanısı, özel yaşamı ve kişisel bilgilerini 6698 sayılı Kanun kapsamında ve hastanın vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar; bu bilgileri hiçbir ortamda üçüncü kişilerle paylaşmaz.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; hemşire yardımcısının görev sınırlarının hemşire, hasta bakım personeli ve temizlik personeli ile kesişen alanlarda net algılanmaması, hasta yoğunluğu ve ağır hasta taşıma yükünün adil dağıtılmadığı hissi, hasta ve yakınlarının hemşire yardımcısından yetkisini aşan talepleri, vardiya ve hafta sonu nöbet dengesizlikleri ile fiziksel yorgunluğun çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, görev tanımındaki yetki sınırlarını bilerek talepleri doğru kişiye yönlendirmesi ve yapıcı, saygılı, profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde hemşire yardımcılarının görev dağılımında çatışmanın sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Hemşire yardımcısı, hasta bakım personeli ve temizlik personeli görev tanımlarının birbirinden net biçimde ayrıştırılması, hasta dağılımında vaka ağırlıklarının dönüşümlü ve adil paylaştırılması, nöbet listelerinde hakkaniyet, kişisel iletişim, stres ve öfke yönetimi eğitimleri, güvenli hasta taşıma eğitimlerinin artırılması ve ekip içi sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, hasta ataması veya nöbet çizelgesi konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda hastanın bakımsız bırakılması, pozisyon ve hijyen bakımının geciktirilmesi, transferin aksatılması veya görevin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Hizmet mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle çalıştığı birimin Sorumlu Hemşiresi tarafından görev tanımındaki yetki sınırları, iş yükü dengesi, nöbet adaleti ve hasta güvenliği gözetilerek değerlendirilir; taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen durumlarda konu bağlı bulunulan İdari Hemşire ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne; destek hizmetleri ile ilgili uyuşmazlıklarda ise Destek Hizmetleri Müdürü ile koordineli olarak Hastane Müdürü’ne iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.