ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.126- DİYETİSYEN GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

DİYETİSYEN GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Beslenme ve Diyet Birimi / Hastane Müdürlüğü

GÖREV ADI: Diyetisyen

AMİR ve ÜST AMİRLER: Hastane Müdürü’ne idari olarak dikey; Başhekim ve Başhekim Yardımcısı’na bağlıdır. Yemek hizmeti Satın Alma Müdürü ile çalışır

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; Hastane Müdürü tarafından onaylanan, Beslenme ve Diyetetik lisans mezunu bir diğer Diyetisyen tarafından yürütülür. Kurumda ikinci bir diyetisyen bulunmadığı durumlarda yatan hasta diyet istemlerinin uygulanması Nütrisyon Hemşiresi ve servis sorumlu hemşireleri tarafından mevcut hekim orderı ve diyet listeleri doğrultusunda sürdürülür; diyet planı oluşturma, enteral/parenteral destek önerme ve mutfak denetimi yetkileri diyetisyen olmayan personele devredilemez.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital bünyesinde yatan ve ayaktan hastaların; nütrisyon riskinin yatıştan itibaren taranması, hekimin tanı ve diyet istemine uygun bireysel diyet planlarının oluşturulması, enteral ve parenteral beslenme desteğinin Nütrisyon Destek Ekibi ile birlikte planlanıp izlenmesi, hasta ve yakınlarına beslenme eğitimi verilmesi; hasta, refakatçi ve personel yemek hizmetlerinin besin değeri, hijyen ve gıda güvenliği (HACCP) açısından denetlenmesi ve yemek firması süreçlerinin kurumsal standartlara uygun yürütülmesinin sağlanması; tüm bu hizmetlerin TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları 1219 Sayılı Kanun ve Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik, Gıda Hijyeni Yönetmeliği, Hasta Hakları Yönetmeliği, KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Servislere ve yoğun bakımlara yatan her hastanın nütrisyon risk taramasının yatıştan itibaren ilk 24 saat içinde hemşire tarafından yapılmasını izler; riskli bulunan hastaları en geç 48 saat içinde kapsamlı beslenme değerlendirmesi ile değerlendirir ve sonuçları
• Hastanın kimliğini her değerlendirme ve diyet uygulaması öncesinde en az iki tanımlayıcı (ad-soyad ve doğum tarihi/protokol numarası) ile doğrular; diyet etiketlerinin ve tepsi kartlarının doğru hastaya ait olduğunu kontrol eder.
• Hekim tarafından verilen diyet istemlerini hastanın tanısı, laboratuvar sonuçları, alerji ve intoleransları, çiğneme-yutma durumu, kültürel ve dini gereksinimleri ile tercihlerini dikkate alarak bireysel diyet planına dönüştürür; diyet listelerini mutfağa zamanında iletir.
• Antropometrik ölçümler ve biyokimyasal verilerle hastanın enerji, protein, sıvı ve mikro besin ögesi gereksinimini hesaplar; beslenme tanısını ve planını hasta dosyasına kaydeder.
• Yoğun bakım ve servislerde oral alımı yetersiz hastalar için enteral beslenme ve parenteral beslenme önerilerini hazırlar; hekim onayı ile uygulanan desteğin toleransını, komplikasyonlarını ve hedefe ulaşma durumunu günlük izler, Nütrisyon Destek Ekibi vizitlerine katılır.
• Nütrisyon Destek Ekibi’nin doğal üyesi olarak ekip toplantılarına ve vizitlerine katılır; malnütrisyon, yeniden beslenme sendromu riski, disfaji ve basınç yarası olan hastalarda beslenme protokollerinin uygulanmasına katkı sağlar.
• Hasta, hasta yakını ve refakatçilerini hastalığına uygun beslenme konusunda eğitir; taburculuk öncesinde evde uygulanacak diyet programını yazılı olarak verir, eğitimi kaydeder ve gerektiğinde poliklinik kontrolü planlar.
• Diyabet, obezite, kronik böbrek hastalığı, kalp-damar hastalıkları, gebelik, çocuk ve geriatrik beslenme gibi alanlarda ayaktan hastalara hekim yönlendirmesi ile beslenme danışmanlığı verir; Diyabet Hemşiresi ile diyabet eğitim programlarını birlikte yürütür.
• Besin alerjisi ve intoleransı bulunan hastaları uyarı alanı ve diyet listesi üzerinde belirgin şekilde tanımlar; alerjen içeren yemeklerin bu hastalara verilmemesi için mutfak ve servis personelini bilgilendirir.
• Özel diyet alan hastalar için mutfakta özel yemeklerin hazırlanmasını sağlar; ara öğün gereksinimi olan hastalar için gündüz ve gece ara öğün listelerini düzenler.
• Servislere çıkan diyet yemeklerini dağıtımdan önce cins, miktar, nitelik, görünüş, sıcaklık ve etiket doğruluğu açısından kontrol eder; hasta odalarında tepsi kartı ile hasta kimliğinin ve diyetinin uyuşmasını örneklemle denetler.
• Yatan hastaları düzenli aralıklarla ziyaret ederek yemek tüketimini, memnuniyetini ve isteklerini değerlendirir; tüketimi yetersiz hastalarda diyet planını revize eder ve hekim ile hemşireyi bilgilendirir.
• Hasta, refakatçi ve personel için aylık yemek menülerini besin değeri yeterliliği, besin gruplarının dengesi, mevsimsel uygunluk, maliyet ve kültürel tercihler açısından inceler, gerektiğinde revize ederek onaylar; menülerin ilan edilmesini sağlar.
• Mutfak ve yemekhanenin gıda güvenliği ve HACCP ilkelerine uygunluğunu denetler: mal kabul, depolama ısıları, soğuk zincir, çapraz bulaş önlemleri, pişirme ve servis sıcaklıkları, bulaşık ve yüzey hijyeni, haşere kontrolü, şahit numune saklama kayıtlarını kontrol eder.
• Mutfak ve yemek servisi personelinin kişisel hijyen kurallarına uyumunu, hijyen eğitimi belgelerini ve İş Yeri Hekimi tarafından yapılan sağlık kontrollerini takip eder; uygunsuzlukları yemek firması yetkilisine ve Hastane Müdürü’ne bildirir.
• Yemek firması sözleşmesinde yer alan hizmet şartnamesine uyumu Satın Alma Müdürü ve Hastane Müdürü ile birlikte periyodik olarak değerlendirir; denetim bulgularını, hasta ve personel memnuniyet sonuçlarını içeren dış kaynak hizmet değerlendirme raporlarını hazırlar.
• Mutfak personelinin hizmet içi eğitim programını planlar ve uygulanmasını sağlar; eğitim kayıtlarını tutar.
• Yemek dağıtımında kullanılan araç ve tepsilerin, hasta odalarında yemek servisinin ve yemek artıklarının toplanmasının enfeksiyon kontrol kurallarına uygun yapılmasını izler; izolasyon odalarındaki hastalara tek kullanımlık veya ayrı dezenfekte edilen servis malzemesi kullanılmasını sağlar.
• Gıda atıklarının ve mutfak kaynaklı atıkların ilgili mevzuata ve kurum atık yönetim planına uygun ayrıştırılmasını denetler.
• Hasta ve personel yemek memnuniyeti anketlerini planlar, sonuçlarını analiz eder; beslenme hizmetleri kalite göstergelerini izler ve Kalite Yönetimi’ne raporlar.
• Beslenme hizmetleriyle ilgili hasta güvenliğini etkileyen olayları İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne bildirir; kök neden analizi ve Düzeltici/İyileştirici Faaliyet çalışmalarına katılır.
• Gıda zehirlenmesi şüphesi veya salgın durumunda şahit numunelerin ve ilgili kayıtların korunmasını sağlar, Enfeksiyon Kontrol Komitesi ve İş Yeri Hekimi ile birlikte inceleme sürecine katılır.
• Enteral beslenme ürünleri, oral nütrisyon destek ürünleri ve diyet mutfağı malzemelerinin stok, son kullanma tarihi ve saklama koşullarını Eczane ve Depo Sorumlusu ile birlikte izler; ürün seçimi ve satın alma şartnamelerine mesleki görüş verir.
• Beslenme ve Diyet Birimi’nde kullanılan cihazların kalibrasyon ve bakım etiketlerini takip eder; arızaları Biyomedikal Birimi veya Teknik Servis’e bildirir.
• Beslenme hizmetlerine ilişkin prosedür, talimat, diyet listeleri ve hasta eğitim materyallerinin hazırlanmasına katkı sağlar; doküman yönetim sistemi üzerinden yalnızca güncel dokümanları kullanır.
• Kurumun Nütrisyon Destek Ekibi, Enfeksiyon Kontrol Komitesi (gıda güvenliği gündemi), Hasta Güvenliği ve Eğitim Komitesi çalışmalarına görevlendirildiği ölçüde katılır; öz değerlendirme ve TÜSKA SAS denetimlerinde beslenme hizmetleri alanının hazırlığını yapar.
• Hasta mahremiyetine saygı gösterir; antropometrik ölçüm ve beslenme görüşmelerini uygun ortamda yapar, hastanın tanısını ve diyetini üçüncü kişilerin duyabileceği şekilde konuşmaz.
• KVKK kapsamında hastaların özel nitelikli kişisel sağlık verilerini korur; SBYS ekranını gözetimsiz bırakmaz, şifresini paylaşmaz, diyet listelerini ve hasta bilgilerini açıkta bırakmaz, hasta bilgi ve görüntülerini kişisel cihazlarla kaydetmez ve sosyal medya veya mesajlaşma uygulamalarında paylaşmaz.
• Hastane Afet ve Acil Durum Planı kapsamında afet ve olağanüstü durumlarda hasta, personel ve afetzedeler için beslenme planını ve acil gıda stoğunu yönetir; renkli kod uygulamalarını bilir ve tatbikatlara katılır.
• Uyum eğitimi ve zorunlu eğitimlere katılır; mesleki gelişimini kongre, kurs ve güncel kılavuzlarla sürdürür, yetkinlik değerlendirme sürecine katılır ve hemşirelere nütrisyon eğitimleri verir.
• Personel yemekhanesi hizmetinin düzenli işlemesini, yemek yenilen alanların ve yemek kaplarının hijyenik şekilde temizlenmesini Hastane Müdürü ve yemek firması ile koordineli olarak sağlar.
• Amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir; beslenme hizmetlerine ilişkin aylık faaliyet raporunu Hastane Müdürü’ne sunar.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: Karar verme yetkisi: 1219 Sayılı Kanun, Sağlık Meslek Mensupları Yönetmeliği, kurum beslenme protokolleri ve SAS standartları sınırları dahilinde; hekimin diyet istemi çerçevesinde bireysel diyet planı oluşturma ve revize etme, enteral ve parenteral beslenme önerisi hazırlama, menüleri onaylama veya değiştirme, gıda güvenliğini tehdit eden yemeklerin servisini durdurma, uygun olmayan gıda ve ürünleri kullanımdan çekme ve mutfak personeline hijyen talimatı verme yetkisine sahiptir. Tıbbi tanı koyma, hekim istemi olmaksızın diyet türünü değiştirme veya beslenme yolunu belirleme, ilaç ve parenteral beslenme solüsyonu order etme ve yemek firması ile sözleşme yapma yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Denetleme ve görev verme yetkisi: Mutfak, yemekhane ve yemek dağıtım personelini (yemek firması çalışanları dahil) gıda güvenliği, hijyen, diyet uygunluğu ve servis kalitesi yönünden denetleme, uygunsuzlukları firma yetkilisine ve Hastane Müdürü’ne raporlama; servis hemşirelerine diyet uygulamaları konusunda rehberlik etme yetkisine sahiptir. Hemşireler ve yemek firması personeli üzerinde idari yaptırım yetkisi yoktur; bu yetki Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü, Hastane Müdürlüğü ve firma yönetimine aittir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: Bireylerin ve toplumun sağlığını, hastanın yaşam hakkını ve güvenliğini daima birinci önceliği sayar; beslenme hizmetini hastanın iyileşmesine katkı sağlayacak şekilde planlar.
• Zarar Vermeme ve Faydalılık: Hastaların yanlış diyet, alerjen maruziyeti, gıda kaynaklı enfeksiyon veya yetersiz beslenme nedeniyle zarar görmesini önler; aldığı eğitim, bilgi, beceri ve imkânlarının tamamını hastanın en üst düzeyde yararı için kullanır.
• Bilimsel Dürüstlük ve Hasta Özerkliği: Kanıta dayalı olmayan, ticari amaçlı diyet ürünü ve yöntemleri önermez; hastayı beslenme planı hakkında doğru ve anlaşılır biçimde bilgilendirir, kültürel, dini ve kişisel tercihlerine saygı gösterir ve bilgilendirilmiş onamına önem verir.
• Hakkaniyet ve Kaynakların Adil Kullanımı: Mevcut gıda ve beslenme destek kaynaklarını hastaların gereksinimlerini dikkate alarak hakkaniyet, adalet ve tarafsızlık ilkeleri çerçevesinde dağıtır; hastayı veya kurumu çıkar aracı olarak kullanmaz, tedarikçilerden hediye ve menfaat kabul etmez.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastanın ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, cinsiyeti, yaşı, engel durumu, beden ağırlığı, sosyal veya ekonomik konumu temelinde ayrımcılık yapmaz; tüm hastalara ve personele eşit, saygılı ve tarafsız hizmet sunar.
• KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Hastanın tanısı, laboratuvar sonuçları, beden ölçümleri, beslenme durumu ve diyet planına ilişkin tüm kişisel sağlık verilerini 6698 sayılı Kanun kapsamında ve hastanın vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; yatan hasta diyet istemlerinin geç veya eksik girilmesinden kaynaklanan servis-mutfak gerilimleri, yemek firması personeli ile hijyen ve diyet uygunluğu denetimlerinde yaşanan görüş ayrılıkları, hekimlerle enteral ve parenteral beslenme planlarında klinik yaklaşım farklılıkları, hasta ve yakınlarının yemek beklentileri ile diyet kısıtlamaları arasındaki uyuşmazlıklar, menü maliyeti ile besin kalitesi arasındaki denge baskısı ve tek diyetisyenle çok sayıda hastaya hizmet vermenin getirdiği zaman baskısının çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, olası çatışma tepkilerini öngörebilmesi ve yapıcı, empatik, kanıta dayalı beslenme kılavuzlarına ve gıda güvenliği mevzuatına uygun profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde beslenme ve diyet hizmetlerindeki görev dağılımı çatışmalarının sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Diyet istem ve değişiklik saatlerinin yazılı prosedürle belirlenmesi, yemek firması hizmet şartnamesinde denetim kriterlerinin ve yaptırımların açıkça tanımlanması, Nütrisyon Destek Ekibi toplantılarının düzenli yapılması, servis hemşireleri ve mutfak personeline yönelik ortak eğitimler, hasta memnuniyet verilerinin paylaşılması ve iletişim, stres yönetimi eğitimleri çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, denetim bulguları veya yemek firması ile yaşanan uyuşmazlıklarda hastaların öğünlerinin geciktirilmesi, diyet yemeklerinin eksik verilmesi, enteral beslenme izleminin aksatılması, gıda güvenliği denetimlerinin yapılmaması veya görevin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Beslenme hizmetleri mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle Diyetisyen ile ilgili servis sorumlu hemşiresi veya yemek firması yetkilisi arasında; hekim diyet istemi, kurum beslenme protokolleri, hizmet şartnamesi, gıda güvenliği mevzuatı ve hasta güvenliği ilkeleri gözetilerek değerlendirilir ve çözüme kavuşturulur.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen idari ve dış kaynak konuları Hastane Müdürü’ne klinik beslenme uygulamalarına ilişkin uyuşmazlıklar ise Başhekim Yardımcısı ve Başhekimliğe iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.