Azelaik asit nedir?

Uzun süreli ve düzenli kullanımda cilt sorunlarının çözümünde oldukça etkili bir destekleyici ürün olan azelaik asit aslında buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda doğal olarak bulunan bir bileşimdir. Akne, cilt lekeleri ve vücudun belli bölgelerindeki kararmalar dahil pek çok farklı alanda kullanılabilen azelaik asit köpük, jel veya krem şeklinde problemli bölgelere uygulanabilmektedir.

Dermatoloji alanında yaygın bir şekilde kullanılan azelaik asit, tahriş edici olmaması ve akneye eğilimli ciltlerin tedavisinde yardımcı olması nedeniyle sıklıkla tercih edilmektedir. Tahıllarda doğal olarak bulunan bu bileşim laboratuvar ortamında çeşitli işlemlerden geçirildikten sonra kullanıma hazır hale gelir. Her ne kadar azelaik asidin bu formu kimyasal olarak doğal versiyonla büyük oranda aynı olsa da, cilt bakım ürünlerinde sentetik formu daha yüksek saflık, tutarlılık ve stabilite sunması açısından tercih edilmektedir.

Cildin ölü hücrelerden arındırılmasına odaklanan asitlerden farklı olarak, azelaik asit hücrelere derinlemesine etki ederek cilt hücrelerinin yenilenmesini katkı sağlar, gözenekleri temizler ve iltihaplanmayı azaltır. Reçete ile satılan formüllerden reçetesiz olarak satılan konsantrasyonlara kadar piyasada bulunan ürünlerdeki azelaik asit içeriği %10 ila %20 arasında değişebilmektedir.

Azelaik asit ne için kullanılır?

Çeşitli cilt sorunlarının tedavisinde yaygın olarak kullanılan azlelaik asidin kullanım alanları oldukça geniştir. Ciltteki hücrelerin yenilenmesinin hızlandırılması, aknelerin tedavisi, iltihaplanmanın azaltılması, ciltteki lekelerin tedavisi, kızarıklıkların giderilmesi, koyu renkli cilt lekelerinin aydınlatılması azelaik asidin kullanıldığı alanlardan sadece birkaç tanesidir.

Azelaik asidin en yaygın kullanım alanları şunlardır:

Akne tedavisi: Azelaik asit, antibakteriyel özelliği ile akneye neden olan bakterilerin oluşumunu ve çoğalmasını engelleme ve gözenekleri temizlemeye yardımcı olur. Ayrıca antiinflamatuar etkisiyle iltihaplanmayı azaltır.
Rosacea tedavisi: Cilt iltihaplanmasını hedef alarak rosacea ile sıklıkla ilişkili kızarıklık ve görünür kan damarlarını azaltır.
Hiperpigmentasyon: Azelaik asit, melanin üretiminde rol oynayan tirozinaz adlı enzimi engelleyerek koyu lekelerin ve iltihap sonrası hiperpigmentasyonun azalmasına yardımcı olur. Melanin yoğun olduğu bölgelerde cilt rengini koyulaştırıcı etkisiyle bilinen bir pigmenttir.
Doku düzensizlikleri: Düzenli kullanım, cilt yüzeyini iyileştirmeye, pürüzlü bölgelerin görünümünü azaltmaya ve gözeneklerin sıkılaştırılmasına yardımcı olabilir.
Düzensiz cilt tonu: Aydınlatıcı ve iltihap önleyici özellikleri, daha eşit ve parlak bir cilt tonuna katkıda bulunur.

Azeleik asit tüm bu özellikleri bir arada düşünüldüğünde cilt sağlığınız açısından oldukça faydalı olabilecek bir üründür. Nazik yapısı sayesinde, azelaik asit genellikle retinoidler veya antibiyotikler gibi diğer tedavilerle birlikte kullanılabilir. Böylece akne, pigmentasyon ve iltihaplanma gibi birden fazla cilt sorunu olan kişiler bu sorunlu bölgelerin tedavisini aynı anda sürdürerek daha kapsamlı bir cilt bakım rutini oluşturabilirler.

Azelaik asit cilt rengini açmak için kullanılabilir mi?

Azelaik asidin öncelikli kullanım alanı cildin renk tonunu açmak değildir. Bununla birlikte melanin üretimini düzenleyerek, koltuk altı gibi bölgelerde etkili olan kararma, koyu lekelerin, güneş lekelerinin ve akne izlerinin giderilmesine yardımcı olabilir.

Azelaik asidin melanin üretimini engelleme özelliği, bu koyulaşmış bölgelerdeki koyu renklerin yavaş yavaş solmasına ve daha eşit bir cilt tonu oluşturmasına yardımcı olur. Ancak azelaik asit doğal cilt tonunuzun ötesinde bir renk açılması yapmaz. Problemli bölgelerdeki renk eşitsizliğinin giderilmesinde ise oldukça etkilidir. Koyulaşmış ve sorunlu bölgelerdeki renk eşitleyici etkisinin açık lekelere neden olma olasılığı daha düşük olduğu için, azelaik asit özellikle koyu cilt tonuna sahip kişiler tarafından daha fazla tercih edilir.

Azelaik asit nasıl kullanılır?

Azelaik asit genellikle jel, krem veya köpük formunda topikal olarak uygulanır ve düzenli cilt bakım rutininin bir parçası olarak kullanılır. Cilt tipine ve nasıl bir sorunun giderilmesinde kullanıldığına bağlı olarak, hangi formda, ne sıklıkta ve ne kadar süre boyunca kullanılması gerektiği belirlenmelidir. Bu konularda sizi en iyi yönlendirecek kişi bir dermatolog olacaktır. Dermatoloğunuz hem ürünü nasıl kullanmanız gerektiği hem farklı ürünlerle kombine edip etmemeniz gerektiği gibi konularda sizi yönlendirecektir.

Ürün her zaman temiz ve kuru cilde uygulanmalıdır. Formülasyona bağlı olarak, günde bir veya iki kez kullanılabilir. Ancak küçük miktarlarda kullanımlarla başlanması tavsiye edilir.

Azelaik asidi cilt bakım rutininize dahil etmek için bazı genel ipuçları:

Önce cildi nazik, cildi kurutmayan bir temizleyici ile temizleyin.
Temizlediğiniz cildinizin tamamen kurumasını bekleyin.
Azelaik asidi etkilenen bölgelere ince bir tabaka halinde sürün.
Eğer yüz bölgesinde kullanacaksanız göz ve ağız çevresinden kaçınmanız gerektiğini unutmayın.
Kuruluk veya tahrişi önlemek için kullanıyorsanız uygulama sonrası azelaik asit tamamen kuruduktan sonra nemlendirici uygulayın.
Gündüzleri yüksek güneş koruma faktörlü güneş kremi kullanın, diğer türlü hem tedavinin etkinliği azalabilir hem de daha fazla renk değişikliği oluşabilir.

Azelaik asit her ne kadar oldukça güvenli kabul edilen bir ürün olsa da, ilk defa kullanacak kişilerin küçük miktarlarda ve geniş zaman aralıklarında kullanmaları doğru olur. Örneğin başlangıçta günde 1 defa ve az miktarlarda başlamak ve daha sonra kademeli olarak sıklığı ve miktarı dikkatlice artırmak daha uygun olur.

Azelaik asit ne sıklıkla kullanılmalıdır?

Azelaik asit kullanım sıklığı, konsantrasyonuna ve cildinizin buna nasıl tepki verdiğine bağlıdır. Reçetesiz satılan ürünler (içerikte genellikle %10 oranında bulunur) genellikle günlük kullanım için yeterince hafiftir, bazen günde iki kez bile kullanılabilir. Ancak reçeteyle satılan formüller (%15-20) özellikle başlangıçta günde bir kez veya iki günde bir kez önerilebilir.

Hassas cilde sahip kişiler veya birden fazla aktif madde (retinoidler veya eksfoliye edici asitler gibi) kullanan kişiler, ciltteki aşırı tahrişi önlemek için azelaik asit kullanımını haftada birkaç kezle sınırlamak isteyebilir. Herkesin cilt yapısı farklı olacağı için ayrıca cildinizin kullanıma nasıl tepki verdiğini de izlemeniz gerekir. Aşırı kuruluk, soyulma veya tahriş fark ederseniz, sıklığı azaltmanız önerilir.

Azelaik asit yan etkileri nelerdir?

Azelaik asit, pek çok cilt yapısı tarafından iyi tolare edilen ve güvenle kullanılan bir ürün olmakla birlikte, hassas ciltlerdeki kullanımı dikkatle izlenmelidir. Hassas ciltlerde azelaik asit diğer diğer topikal tedavilerde de olabileceği gibi, özellikle ilk kullanımda yan etkilere neden olabilir. Bu yan etkiler çoğunlukla hafif ve geçici reaksiyonlardır. Azelaik asidin olası yan etkileri aşağıdaki gibi sıralanabilir.

Hafif batma veya yanma hissi, özellikle ilk birkaç kullanımda
Kuruluk veya pullanma, özellikle soğuk iklimlerde veya diğer kurutucu tedavilerle birlikte kullanıldığında
Kaşıntı veya karıncalanma, genellikle cilt alıştıkça
Kızarıklık veya tahriş, daha yüksek konsantrasyonlarda veya aşırı kullanımda daha olası

Çok nadir karşılaşılabilecek bazı durumlarda, şişme veya kurdeşen gibi alerjik reaksiyonlar görülebilir. Şiddetli tahriş veya alerjik reaksiyon belirtileri ortaya çıkarsa, kullanımı sonlandırıp bir dermatoloğa danışmak en iyisidir.

Yan etkileri en aza indirmek için, azelaik asidi cilt bakım rutininize tamamen dahil etmeden önce vücudunuzda küçük bir alanda yapacağınız yama testi önemlidir. Yama testi sonrası bir sorun yaşamamanız halinde kullanmaya başlamanız daha doğru olur.

Azelaik Asit Nedir? Azelaik Asit Ne İşe Yarar?