HASTA BAKIM PERSONELİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI
BİRİM: Klinikler / Hemşirelik Hizmetleri
GÖREV ADI: Hasta Bakım Personeli
AMİR ve ÜST AMİRLER: Çalıştığı birimin Sorumlu Hemşiresi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve İdari Hemşirelere dikey; Destek Hizmetleri Müdürü’ne bağlıdır. Tüm uygulamalarını birimde görevli hemşirenin gözetiminde ve yönlendirmesiyle yürütür.
YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; çalıştığı birimin Sorumlu Hemşiresi tarafından belirlenen ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü tarafından onaylanan, aynı nitelikte bir diğer hasta bakım personeli veya hemşire yardımcısı tarafından yürütülür. Hemşirelik görevleri hiçbir şekilde hasta bakım personeline devredilemez.
ARANAN NİTELİKLER;
| Nitelik Kriteri | Asgari Şart | Kurumsal Hedef |
| Eğitim Düzeyi | En az ortaöğretim (lise) mezunu olmak; Millî Eğitim Bakanlığı onaylı Hasta Bakımı / Hasta ve Yaşlı Hizmetleri sertifikası veya kurumun hasta bakım personeli temel eğitim programını tamamlamış olmak | Sağlık Meslek Lisesi Hemşire Yardımcılığı veya Sağlık Bakım Teknisyenliği programı ya da Hasta Bakımı / Yaşlı Bakımı önlisans programı mezunu olmak |
| Mesleki Deneyim | Deneyim şartı aranmaz; kurum uyum eğitimini, bölüm oryantasyonunu ve güvenli hasta taşıma eğitimini tamamlamış olmak | En az 1 yıl yataklı tedavi kurumunda hasta bakım personeli olarak çalışmış olmak |
| Teknik Bilgi | Güvenli hasta taşıma ve transfer teknikleri, sedye ve tekerlekli sandalye kullanımı, pozisyon verme, temel hijyen bakımına yardım, el hijyeni ve kişisel koruyucu ekipman kullanımı, atık ayrıştırma, oksijen tüpü güvenli taşıma, Temel Yaşam Desteği farkındalığı, KVKK | Hasta kaldırma yardımcı cihazları, düşme ve basınç yarası önleme uygulamaları, izolasyon önlemleri, kalite ve gösterge süreçleri hakkında temel bilgi |
| Yabancı Dil | Yabancı uyruklu hastalarla temel günlük iletişim kurabilecek düzeyde İngilizce tercih edilir | Temel iletişim düzeyinde İngilizce |
| Kişisel Yetkinlikler | Fiziksel dayanıklılık, güler yüz, sabır, şefkat, dikkat, hijyen bilinci, ekip çalışmasına yatkınlık, talimatlara uyum, dürüstlük | Empati, gözlem yeteneği, stres yönetimi, kriz anında soğukkanlılık, iletişim becerisi ve sürekli öğrenmeye açıklık |
GÖREV AMACI;
Özel Aktif International Hospital bünyesinde yatan ve ayaktan hastaların; kliniğe kabulünde, tetkik, tedavi ve ameliyathane birimlerine güvenli transferinde, pozisyon verilmesinde, günlük gereksinimlerinin ve hijyen bakımının karşılanmasında, taburculuk ve nakil süreçlerinde hemşirenin gözetiminde ve yönlendirmesiyle destek vererek hemşirelik bakımının kesintisiz ve güvenli sunulmasına katkı sağlamak; numune, malzeme ve ekipman transferini doğru teknikle gerçekleştirmek; düşme, basınç yarası ve enfeksiyon risklerinin azaltılmasına yardım etmek ve hasta mahremiyetini korumak; tüm bu uygulamaları yetki sınırları içinde, Özel Hastaneler Yönetmeliği, 4857 Sayılı İş Kanunu ve 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları, Hasta Hakları Yönetmeliği, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde gerçekleştirmektir.
KURUMSAL SORUMLULUKLAR;
- Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
- Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
- Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
- Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
- Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
- Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
- Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
- Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
- Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
- Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
- Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.
TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;
- Hemşirenin gözetiminde ve yönlendirmesiyle çalışır; kendisine verilen her görevi yetki sınırları içinde yerine getirir, yetkisini aşan hiçbir uygulamayı kesinlikle yapmaz ve bu tür talepleri hemşireye yönlendirir.
- Hastaya yapacağı her uygulamadan ve transferden önce hastanın kimliğini en az iki tanımlayıcı (ad-soyad ve doğum tarihi/protokol numarası) ve kimlik bilekliği ile doğrular; kendisini hastaya tanıtır ve yapacağı işlemi anlaşılır biçimde açıklar.
- Üniteye kabul edilen hastaların yatağa alınmasında, oda ve yatak hazırlığında hemşireye yardımcı olur; hasta yatağını hasta yatarken ve yatak boşken kurallara uygun şekilde yapar, kirli çarşafları kirli çamaşır torbasına koyar, temiz-kirli ayrımına uyar.
- Hemşirenin yönlendirmesi doğrultusunda tanı işlemlerine, tetkik birimlerine, ameliyathaneye veya yoğun bakıma gidecek hastaları uygun araç ile taşır; taşıma öncesi fren, kenarlık ve emniyet kemeri kontrolünü yapar, serum askısı, drenaj torbası, oksijen tüpü ve monitör kablolarının güvenliğini sağlar ve hastayı hasta transfer formu eşliğinde alıcı birim personeline teslim eder.
- Oksijen desteği alan hastanın transferinde oksijen tüpünün dolu olduğunu hemşire ile birlikte kontrol eder, tüpü sabitlenmiş taşıma arabası ile taşır; monitörize veya kritik hastanın transferinde yalnız hareket etmez, hemşire refakatini bekler.
- Hastanın günlük gereksinimlerinin karşılanması ve bakımı sırasında hemşirenin belirlediği plana göre hemşirelik hizmetlerine destek verir; bu sırada hastanın mahremiyetini perde, paravan ve örtü ile korur.
- Hareket kısıtlılığı olan hastalara hemşirenin uygun gördüğü pozisyonu doğru vücut mekaniği ve gerektiğinde yardımcı cihazlarla verir; pozisyon değişim saatlerine uyar, yatak kenarlıklarını kaldırır, çağrı zilini ve kişisel eşyaları hastanın ulaşabileceği yere yerleştirir.
- Hijyen bakımı ve pozisyon değişimi sırasında hastanın cildinde kızarıklık, yara, nemlenme veya ödem fark ettiğinde derhal hemşireye bildirir; basınç yarasını önlemeye yönelik koruyucu uygulamalarda hemşireye yardım eder.
- Düşme riski yüksek olarak işaretlenmiş hastaları yalnız bırakmaz; hastanın yürümesine, tuvalete gitmesine ve yatağa geçişine hemşirenin uygun gördüğü durumlarda refakat eder, ıslak zemin, yetersiz aydınlatma, kablolar ve engelleri fark ettiğinde giderilmesini sağlar ve hemşireye bildirir.
- Yataktan kalkamayan hastaların boşaltımına yardımcı olur, kullanılan malzemeleri kişisel koruyucu ekipman kullanarak boşaltır, temizler ve dezenfekte eder; çıkartı miktarı ve özelliklerindeki değişiklikleri hemşireye bildirir.
- Hastanın beslenme programına uygun olarak yemeğinin dağıtılmasına ve yemesine yardım eder; aspirasyon riskini azaltmak için hastayı hemşirenin belirttiği pozisyona getirir, oral alımı kısıtlanmış hastalara yiyecek-içecek vermez ve yediği miktarı hemşireye bildirir.
- Hastadan hemşire tarafından alınan kan, idrar ve diğer numuneleri uygun taşıma kabı ve sıcaklık koşullarında, gecikmeksizin ve sarsmadan laboratuvara teslim eder, teslim kaydını alır; gerektiğinde sonuçları ve raporları kapalı zarf içinde teslim alarak ilgili hemşireye ulaştırır.
- Birimler arası malzeme, ilaç, kan ürünü cihaz ve ekipman transferinde doğru malzemelerin doğru teknikle ve zamanında ilgili bölümlere teslim edilmesini ve teslim alınmasını sağlar, teslim-tesellüm kayıtlarını imzalar.
- Steril edilmesi gereken malzemelerin Merkezi Sterilizasyon Ünitesi’ne kapalı taşıma kabı ile götürülmesine ve steril malzemenin temiz koşullarda teslim alınmasına yardım eder; kirli ve temiz malzemeyi aynı araçta taşımaz.
- İlgilendiği hastaların genel durumunda fark ettiği değişiklikleri gecikmeksizin hemşireye bildirir; hastanın yanında gelişen kardiyak veya solunum arresti durumunda Mavi Kod çağrısını başlatır ve ekip gelene kadar Temel Yaşam Desteği uygulamasına yardım eder.
- Ölen hastalarla ilgili prosedürlerin uygulanmasında hemşireye yardım ve destek sağlar; cenazenin güvenli ve saygılı biçimde morga transferine refakat eder, hasta eşyalarının tutanakla teslimine yardım eder.
- Taburcu işlemleri öncesi gerekli hazırlıklarda hastaya ve hemşirelik hizmetlerine yardımcı olur; taburcu ve transfer durumlarında hasta ve yakınlarına hastaneyi terk edene kadar refakat eder, eşyalarının taşınmasına yardım eder ve odanın boşaltılarak temizliğe hazır hale getirilmesini sağlar.
- Ünitenin malzeme, cihaz ve ekipmanlarının bakımını ve korunmasını sağlayarak bu konuda hemşireye yardımcı olur; arızaları hemşireye ve Teknik Servis/Biyomedikal Birimi’ne bildirir, kaynakları gereksiz kullanmaz ve kullanılmasına engel olur, teslim aldığı demirbaş ve malzemelerin kasten veya dikkatsizlik nedeniyle hasar görmesinden ve kaybolmasından sorumludur.
- El hijyeninin 5 endikasyonuna uyar; eldiven, önlük ve maske gibi kişisel koruyucu ekipmanı doğru kullanır, izolasyon uygulanan hastalarda odaya giriş-çıkış kurallarına ve transfer sırasında ek önlemlere tavizsiz uyar.
- Birimde oluşan atıkları kaynağında doğru ayrıştırır; kesici-delici atık kutularını elle sıkıştırmaz, atık kovalarının kapaklı ve taşmamış olmasını sağlar, atıkların tıbbi atık personeline teslimine yardım eder ve kirli çamaşırların kapalı torbalarla toplanmasını sağlar.
- Kesici-delici alet yaralanması, kan veya vücut sıvısı sıçraması ya da iş kazası yaşadığında derhal Sorumlu Hemşire, Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve İş Yeri Hemşiresi/Hekimi’ne bildirir; hasta kaldırma ve taşıma sırasında bel sağlığını koruyan kinetik teknikleri uygular, ağır hastayı tek başına kaldırmaz ve yardım ister.
- Hasta güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek bir olay yaşandığında veya şahit olduğunda hemşireye bildirir ve İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne bildirim yapar; kök neden analizi ve Düzeltici/İyileştirici Faaliyet çalışmalarına katılır.
- Acil durumlarda hastanedeki politika ve prosedürlere uygun davranır; Hastane Afet ve Acil Durum Planı doğrultusunda görev alır, renkli kod çağrı yöntemlerini bilir, yangın ve tahliye tatbikatlarına katılır, hasta tahliyesinde taşıma görevini üstlenir ve afet durumunda ihtiyaç ortadan kalkmadan kurumdan ayrılmaz.
- Hasta ve hasta yakınlarına nazik, saygılı ve anlaşılır biçimde yaklaşır; hastanın tanısı, tedavisi ve tetkik sonuçları hakkında bilgi vermez, bu tür soruları hemşire ve hekime yönlendirir, hasta ve yakınlarından hediye veya menfaat kabul etmez; şiddet veya tehdit durumunda Beyaz Kod çağrısı yapar, bebek ve çocuk bulunan birimlerde Pembe Kod kurallarına uyar.
- Hasta işlemlerinde mahremiyete ve gizliliğe önem verir; hasta dosyalarını, numune etiketlerini ve raporları açıkta bırakmaz, hasta bilgi ve görüntülerini kişisel cihazlarla kaydetmez, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında paylaşmaz, koridor ve asansörlerde hasta bilgisi konuşmaz.
- Vardiya değişimlerinde servisin teslimatını yapar ve nöbet teslimine katılır; sorumlu olduğu hastaların transfer planlarını, pozisyon saatlerini, bekleyen numune ve malzeme transferlerini bir sonraki vardiyadaki hasta bakım personeline sözlü olarak devreder, nöbet geliş-gidiş saatlerine uyar.
- Hizmetlerin yürütülmesinde Sorumlu Hemşire, diğer hemşireler, hekimler, hasta taşıma ve temizlik personeli ile iletişim kurarak sağlık ekibinin organize çalışmasını destekler; ilişkide olduğu diğer birimlerle iyi iletişim içinde olur.
- Sorumlu Hemşire ve Destek Hizmetleri Müdürü tarafından uygun görülen hizmetin sürdürülmesi ve iyileştirilmesi ile ilgili ekip çalışmalarına ve ünite içinde düzenlenen toplantılara katılır; bölüm kalite göstergelerine veri sağlar ve TÜSKA SAS denetimlerinde Sorumlu Hemşire’nin yönlendirmesiyle görev alır.
- Kurum uyum eğitimine, bölüm oryantasyonuna ve zorunlu eğitimlere katılır; yetkinlik değerlendirmelerine girer ve aldığı eğitimleri uygulamaya aktarır.
- Sorumlu Hemşire’nin oluşturduğu çalışma planı ve hasta dağılımı doğrultusunda çalışır, tüm uygulamaları prosedürler ve kurallar doğrultusunda yapar; amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.
YETKİLER;
- Karar Verme Yetkisi: Görev tanımı, kurum hasta bakım ve transfer talimatları ile SAS standartları sınırları dahilinde; hemşirenin belirlediği plan çerçevesinde hasta transferinin aracını ve yolunu belirleme, pozisyon verme, hijyen ve beslenmeye yardım işlemlerinin sırasını düzenleme, taşıma öncesi güvenlik kontrolünde eksiklik gördüğünde transferi hemşireye danışarak erteleme, hasta güvenliğini tehdit eden bir durum fark ettiğinde uygulamayı durdurup hemşireye bildirme, Mavi Kod ve Beyaz Kod çağrısı başlatma yetkisine sahiptir. Hasta değerlendirmesi yapma, hiçbir yolla ilaç verme veya uygulama, enjeksiyon, damar yolu, sonda, pansuman ve diğer invaziv işlemleri yapma, numune alma, tıbbi cihaz ayarlarına ve alarmlarına müdahale etme, hasta ve yakınlarına tanı/tedavi hakkında bilgi verme ve hekim veya hemşire istemini değiştirme yetkisi yoktur.
- Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Herhangi bir personel üzerinde denetleme, görev verme veya idari yaptırım yetkisi yoktur. Hasta odası ve ortak alanlarda fark ettiği temizlik, düzen ve güvenlik uygunsuzluklarını hemşireye ve Sorumlu Hemşire’ye bildirir; temizlik ve hasta taşıma personeli ile iş birliği içinde çalışır ancak onlara görev veremez. Denetim ve görev verme yetkisi çalıştığı birimin Sorumlu Hemşiresi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü ve destek süreçleri yönünden Destek Hizmetleri Müdürü’ne aittir.
ETİK İLKELER;
- Öncelik: İnsan hayatının korunması gereken en yüce değer olduğu bilinciyle; hastanın yaşam hakkını, güvenliğini ve onurunu her türlü iş yoğunluğunun ve kişisel çıkarın üzerinde tutar.
- Zarar Vermeme ve Faydalılık: Yetkisini aşan bir uygulamayı asla yapmaz; hastanın deneyimsizlik, ilgisizlik, aceleci davranış veya ihmal nedeniyle zarar görmesini önler, transfer ve bakım sırasında hastayı düşme, kayma, çarpma ve basınç yarasından korumak için gerekli tüm önlemleri alır.
- Beden Mahremiyeti ve İnsan Onuru: Hijyen bakımı, boşaltım yardımı ve transfer sırasında hastanın bedenini gereğinden fazla açıkta bırakmaz; perde ve paravan kullanır, bilinci kapalı, yaşlı veya engelli hastanın da aynı mahremiyet hakkına sahip olduğunu unutmaz ve hastaya her koşulda saygılı hitap eder.
- Dürüstlük ve Güvenilirlik: Yapamadığı, unuttuğu veya hatalı yaptığı bir işi gizlemez, hemşireye derhal ve doğru şekilde bildirir; hasta eşyalarına, kurum mallarına ve kaynaklarına özenle davranır, israf etmez, hasta ve yakınlarından hediye veya menfaat kabul etmez.
- Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastanın ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, cinsiyeti, yaşı, engel durumu, hastalığının türü, sosyal veya ekonomik konumu temelinde ayrımcılık yapmaz; tüm hastalara eşit, adil, şefkatli ve tarafsız biçimde hizmet verir.
- KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Bakım ve transfer sırasında öğrendiği hastanın sağlık durumu, tanısı, özel yaşamı ve kişisel bilgilerini hastanın vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar; bu bilgileri hiçbir ortamda üçüncü kişilerle paylaşmaz.
GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;
Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; hasta bakım personelinin görev sınırlarının hemşire yardımcısı, hasta taşıma ve temizlik personeli ile kesişen alanlarda net algılanmaması, birden fazla birimden eş zamanlı transfer ve malzeme taşıma taleplerinin önceliklendirilmesi, ağır hasta taşıma yükünün adil dağıtılmadığı hissi, hasta ve yakınlarının yetkiyi aşan talepleri, vardiya ve hafta sonu nöbet dengesizlikleri ile fiziksel yorgunluğun çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, görev tanımındaki yetki sınırlarını bilerek talepleri doğru kişiye yönlendirmesi ve yapıcı, saygılı, profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.
Hastanemizde hasta bakım personelinin görev dağılımında çatışmanın sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Hasta bakım personeli, hemşire yardımcısı, hasta taşıma ve temizlik personeli görev tanımlarının birbirinden net biçimde ayrıştırılması, transfer taleplerinin merkezi çağrı sistemi üzerinden önceliklendirilmesi, hasta dağılımında vaka ağırlıklarının dönüşümlü ve adil paylaştırılması, nöbet listelerinde hakkaniyet, kişisel iletişim, stres ve öfke yönetimi eğitimleri, güvenli hasta taşıma eğitimlerinin artırılması ve ekip içi sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.
Operasyonel Uygulama Esasları:
- Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, hasta ataması, transfer önceliği veya nöbet çizelgesi konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda hastanın bakımsız bırakılması, transferin veya pozisyon değişiminin geciktirilmesi, numune ve malzeme taşımanın aksatılması veya görevin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Hizmet mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
- Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle çalıştığı birimin Sorumlu Hemşiresi tarafından görev tanımındaki yetki sınırları, iş yükü dengesi, nöbet adaleti ve hasta güvenliği gözetilerek değerlendirilir; taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur.
- Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen durumlarda konu bağlı bulunulan İdari Hemşire ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne; destek hizmetleri (taşıma, temizlik, atık) ile ilgili uyuşmazlıklarda ise Destek Hizmetleri Müdürü ile koordineli olarak Hastane Müdürü’ne iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.
| TESLİM EDEN | TESLİM ALAN |
| TARİH: ADI-SOYADI: İMZA: | TARİH: ADI-SOYADI: İMZA: |