ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.71- TIBBİ ATIK PERSONELİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

TIBBİ ATIK PERSONELİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Atık Yönetimi / Destek Hizmetleri

GÖREV ADI: Tıbbi Atık Personeli

AMİR ve ÜST AMİRLER: Destek Hizmetleri Müdürü’ne dikey bağlıdır; Hastane Müdürü üst amiridir. Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi’ne ve Atık Yönetim Sorumlusu’na bağlıdır.

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; Destek Hizmetleri Müdürü tarafından onaylanan, tıbbi atık yönetimi eğitimini tamamlamış ve bağışıklama  kayıtları bulunan bir diğer tıbbi atık personeli veya bu konuda eğitilmiş destek hizmetleri personeli tarafından yürütülür.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital bünyesinde oluşan tıbbi, tehlikeli, evsel ve geri dönüştürülebilir atıkların; Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve kurumun Atık Yönetim Planı doğrultusunda kaynağında ayrıştırılmış şekilde belirlenen saatlerde ve güzergâhlarda toplanması, kişisel koruyucu ekipman ve özel taşıma aracı ile güvenli biçimde taşınması, geçici atık deposunda uygun koşullarda depolanması, tartılarak kayıt altına alınması ve yetkili bertaraf kuruluşuna usulüne uygun teslim edilmesini sağlamak; atık kaynaklı enfeksiyon, yaralanma ve çevre kirliliği risklerini önlemek ve tüm atık yönetimi süreçlerini TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları, 2872 Sayılı Çevre Kanunu, Atık Yönetimi Yönetmeliği, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde yürütmektir.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve kurumun Atık Yönetim Planı’na göre çalışır; atık türlerini ve bunların toplama kurallarını bilir ve uygular.
• Tıbbi atıkları toplama ve taşıma sırasında eldiven, koruyucu gözlük, maske, çizme ve turuncu renkli özel koruyucu elbise giyer; kıyafetini yalnızca atık işlemleri sırasında kullanır ve her gün sonunda temizlenmek üzere teslim eder.
• Atık biriktirme kaplarının bulunduğu birimlerden tıbbi atıkları her gün belirlenmiş saatlerde ve hasta, ziyaretçi yoğunluğunun az olduğu zamanlarda toplar; atıkları yalnızca belirlenmiş güzergâh ve atık asansörü ile taşır, hasta ve temiz malzeme asansörlerini kullanmaz.
• Tıbbi atık torbalarını dörtte üç doluluktan fazla dolmamış, ağızları sıkıca bağlanmış olarak ve sıkıştırmadan, elle taşımadan tıbbi atık taşıma aracına yükler; torba üzerinde birim adı ve tarih etiketinin bulunduğunu kontrol eder, uygunsuz torbalanmış atıkları ikinci torbaya alarak durumu birim sorumlu hemşiresine ve Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi’ne bildirir.
• Kesici-delici atık kutularını kapağı kilitlenmiş ve dörtte üç doluluğu aşmamış olarak alır; kutulara elle müdahale etmez, açık veya aşırı dolu kutuları kırmızı torba içinde taşır ve uygunsuzluğu bildirir.
• Tıbbi atık taşıma aracını yalnızca tıbbi atık taşımak için kullanır; her gün taşıma sonrasında aracı temizler, dezenfekte eder ve Atık Taşıma Aracı Temizlik Formu’na kaydeder.
• Taşıma sırasında torbanın patlaması veya yırtılması durumunda atığı ikinci bir torbaya koyar; kirlenen yüzeyleri uygun konsantrasyonda dezenfektan ile dezenfekte eder, dökülme müdahalesinde kullanılan malzemeyi tıbbi atık olarak bertaraf eder ve olayı amirine bildirir.
• Geçici atık deposunun işletilmesinden sorumludur; tıbbi atıkları geçici atık deposunun tıbbi atık bölümüne, evsel ve ambalaj atıklarını ayrı bölümlerine koyar, farklı atık türlerini birbirine karıştırmaz.
• Geçici atık deposunun kapılarını kullanım dışında daima kapalı ve kilitli tutar; yetkili olmayan kişilerin, hayvanların ve haşerelerin depoya girmesini engeller, depo üzerinde uyarı levhalarının ve biyotehlike ambleminin bulunmasını sağlar.
• Geçici atık deposunun sıcaklığını günlük olarak ölçer ve Geçici Atık Deposu Isı Takip Formu’na kaydeder; tıbbi atıkların depoda mevzuatta belirtilen süre ve sıcaklık koşullarını aşmadan bertaraf kuruluşuna teslim edilmesini takip eder, sapmaları amirine ve Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi’ne bildirir.
• Atıkların bertaraf kuruluşuna teslimini müteakiben depoyu temizler; depoyu düzenli olarak haftada bir kez ve ayrıca her sızıntı veya dökülme sonrasında dezenfekte eder, Atık Depoları Temizlik ve Dezenfeksiyon Kontrol Formu’na kaydeder.
• Tıbbi atıkları günlük olarak tartar; tartım sonuçlarını birim ve tarih bazında Tıbbi Atık Tartım ve Kayıt Formu’na kaydeder, aylık toplam atık miktarlarını Atık Yönetim Sorumlusu ve Destek Hizmetleri Müdürü’ne raporlar.
• Tıbbi atıkları yalnızca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı lisanslı tıbbi atık taşıma ve bertaraf kuruluşuna teslim eder; aracın lisansını ve görevlinin yetkisini kontrol eder, teslim edilen atık miktarını Ulusal Atık Taşıma Formu veya Mobil Atık Takip Sistemi kayıtları ile karşılaştırarak teslim belgesini imzalar ve bir nüshasını muhafaza eder.
• Evsel atıkları ve geri dönüşüm atıklarını belediye görevlisine veya lisanslı geri kazanım firmasına belirlenen günlerde teslim eder; tehlikeli atıkların teslimini ilgili birimler ve Atık Yönetim Sorumlusu ile koordineli olarak yapar.
• Birimlerde atıkların kaynağında doğru ayrıştırılıp ayrıştırılmadığını toplama sırasında gözlemler; evsel atık torbasında tıbbi atık, tıbbi atık torbasında evsel atık veya kesici-delici atık gibi uygunsuzlukları kayıt altına alarak Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi’ne ve ilgili birim sorumlusuna bildirir.
• Atıkların toplanması, taşınması ve geçici depolanması sırasında oluşabilecek kesici-delici alet yaralanması veya kan ve vücut sıvısı ile temas durumunda Kesici Delici Alet Yaralanmaları Talimatı’na uygun hareket eder; yaralanmayı derhal Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve İş Yeri Hekimi’ne bildirir ve kayıt formunu doldurur.
• Her atık toplama turu sonunda ve kıyafet değiştirirken el hijyenini beş endikasyona uygun olarak uygular; kullanılan kişisel koruyucu ekipmanı uygun şekilde çıkarır ve tek kullanımlık olanları tıbbi atık olarak bertaraf eder.
• Hepatit B ve tetanoz bağışıklaması ile periyodik sağlık kontrollerini İş Yeri Hekimi’nin planladığı şekilde zamanında yaptırır; bağışıklama kayıtlarının güncel tutulmasına katkı sağlar.
• Tıbbi atık torbası, kesici-delici atık kutusu, dezenfektan, kişisel koruyucu ekipman ve dökülme kiti stoklarını takip eder; eksikleri Destek Hizmetleri Müdürü’ne bildirir ve atık biriktirme kaplarının birimlerde yeterli sayıda bulunmasına destek olur.
• Geçici atık deposu soğutma ünitesi, tartı, aydınlatma, havalandırma ve su tesisatındaki arızaları Teknik Servis’e arıza bildirim sistemi üzerinden bildirir; tartının kalibrasyon etiketini takip eder.
• Atık yönetimine ilişkin tüm kayıt ve formları tam, zamanında ve okunaklı tutar; Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Sağlık Müdürlüğü ve TÜSKA denetimlerinde atık kayıtlarının sunulmasına destek verir.
• Atık yönetimi göstergelerine veri sağlar; Enfeksiyon Kontrol Komitesi ve Atık Yönetim Ekibi tarafından yapılan denetimlere, öz değerlendirmelere ve TÜSKA SAS denetimlerine katılır.
• Hasta, çalışan veya çevre güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek durumlara şahit olduğunda İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne bildirim yapar; Düzeltici ve İyileştirici Faaliyet çalışmalarına katılır.
• Kurum uyum eğitimine ve zorunlu eğitimlere (tıbbi atık yönetimi, enfeksiyon kontrolü ve el hijyeni, KKD kullanımı, kesici-delici yaralanma, kimyasal güvenlik, KVKK, yangın ve afet, Beyaz Kod) katılır; yetkinlik değerlendirmelerine katılır.
• Hastane Afet ve Acil Durum Planı doğrultusunda afet ve salgın durumlarında artan atık miktarının güvenli toplanması ve depolanması için görev alır; tahliye tatbikatlarına katılır.
• Atıklar arasında bulunan hasta etiketi, dosya, reçete ve kimlik bilgisi içeren belgeleri okumaz ve paylaşmaz; kişisel veri içeren kağıt atıkların imha prosedürüne uygun bertarafına destek olur, atık alanlarının görüntüsünü kişisel cihazla kaydetmez.
• Atık toplama sırasında hasta odalarına girerken kapıyı çalar, hasta mahremiyetine saygı gösterir ve hasta bakımı sırasında işlemi erteler; hasta, hasta yakını veya üçüncü kişiler tarafından sözlü veya fiziksel şiddete maruz kaldığında Beyaz Kod çağrısı yapar.
• Teslim aldığı demirbaş, taşıma aracı, anahtar ve malzemelerin kasten veya dikkatsizlik nedeniyle hasar görmesinden ve kaybolmasından sorumludur; Destek Hizmetleri Müdürü’nün görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: Görev tanımı, Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, kurum Atık Yönetim Planı ve SAS standartları sınırları dahilinde; uygunsuz torbalanmış, etiketsiz veya aşırı dolu atığı teslim almayarak ikinci torbaya alıp bildirme, lisansı veya yetkisi doğrulanamayan araca ve görevliye atık teslimini durdurma, yetkisiz kişilerin geçici atık deposuna girişini engelleme, dökülme ve sızıntı durumunda talimata uygun ilk müdahaleyi başlatma ve kişisel koruyucu ekipman olmaksızın çalışmayı reddetme yetkisine sahiptir. Atık yönetim planını değiştirme, atık bertaraf kuruluşu ile sözleşme yapma, birim personeline talimat verme ve tıbbi işlem yapma yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Denetleme ve görev verme yetkisi yoktur. Birimlerde gözlemlediği atık ayrıştırma uygunsuzluklarını kayıt altına alarak Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi, Atık Yönetim Sorumlusu ve Destek Hizmetleri Müdürü’ne bildirmekle yükümlüdür; personel üzerinde iş dağılımı ve yaptırım yetkisi Destek Hizmetleri Müdürü’ne aittir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: Atık yönetiminin hasta, çalışan ve toplum sağlığını doğrudan etkilediği bilinciyle; enfeksiyon ve yaralanmaların önlenmesini, hastaların ve çalışanların yaşam hakkını ve çevrenin korunmasını daima birinci önceliği sayar.
• Zarar Vermeme ve Faydalılık: Yanlış ayrıştırma, güvensiz taşıma, uygunsuz depolama ve lisanssız teslim gibi risklerin farkında olarak koruyucu önlemleri eksiksiz uygular; iş yükü baskısı altında dahi güvenlik adımlarını atlamaz.
• Çevre ve Toplum Sorumluluğu: Tıbbi ve tehlikeli atıkların çevreye ve topluma zarar vermeden bertarafı için mevzuata eksiksiz uyar; atıkları kurum dışına çıkarmaz, yetkisiz kişilere vermez ve geri dönüşüm ilkelerine özen gösterir.
• Dürüstlük ve Kayıt Doğruluğu: Tartım, ısı takibi, temizlik ve teslim kayıtlarını gerçeğe uygun tutar; bertaraf firması veya üçüncü kişilerden hediye ya da menfaat kabul etmez, hastane kaynaklarını amacı dışında kullanmaz.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastalara, çalışanlara ve hizmet aldığı kişilere ırk, dil, din, cinsiyet, yaş, engel durumu, politik görüş veya sosyal statü farkı gözetmeksizin eşit, adil ve saygılı davranır; tüm birimlere eşit özenle hizmet verir.
• KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Atıklar arasında veya birimlerde karşılaştığı hastaların kimlik, tanı ve tedavi bilgilerini görevinden ayrıldıktan sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar; kişisel veri içeren belgeleri okumaz, paylaşmaz ve usulüne uygun imhasına destek olur.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; birimlerde atıkların yanlış ayrıştırılması nedeniyle yaşanan gerilimler, toplama saatlerinin klinik iş akışıyla çakışması, bertaraf firması araç gecikmeleri, ağır atık torbalarının taşınmasının getirdiği fiziksel yorgunluk, kişisel koruyucu ekipman ve malzeme eksikliklerinin yarattığı stres ve işin doğasından kaynaklanan enfeksiyon kaygısının çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, uygunsuzlukları suçlayıcı olmayan bir dille kayıt altına alarak bildirmesi ve yapıcı, empatik, mevzuata ve kurum prosedürlerine dayalı profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde atık yönetimi süreçlerindeki görev dağılımı ve yetki çatışmaları sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Atık toplama saat ve güzergâhlarının yazılı planla netleştirilmesi, birim personeline düzenli atık ayrıştırma eğitimi verilmesi, vardiya ve bölge dağılımında adalet, yeterli ekipman ve KKD temini, Enfeksiyon Kontrol Komitesi ile düzenli geri bildirim toplantıları, kişisel iletişim, stres ve öfke yönetimi eğitimleri ile ekip içi sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, bölge görevlendirmesi veya vardiya çizelgesi konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda atıkların birimlerde toplanmadan bırakılması, geçici atık deposunun kontrolsüz veya kilitsiz bırakılması, bertaraf teslimatının aksatılması, görevin veya alanın terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Atık yönetimi hizmeti mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle Destek Hizmetleri Müdürü tarafından Atık Yönetim Planı, iş yükü dengesi, vardiya adaleti ve yasal görev sınırları gözetilerek değerlendirilir; atık ayrıştırma ve enfeksiyon kontrolüne ilişkin uyuşmazlıklarda Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi’nin görüşü alınır ve taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen durumlarda konu Hastane Müdürü’ne; klinik birimlerle atık ayrıştırma uygulamaları konusunda yaşanan uyuşmazlıklarda Enfeksiyon Kontrol Komitesi ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ile birlikte Hastane Müdürü’ne iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.