ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.27- YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM SORUMLU HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM SORUMLU HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi / Hemşirelik Hizmetleri

GÖREV ADI: Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlu Hemşiresi

AMİR ve ÜST AMİRLER: Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve İdari Hemşirelere dikey olarak bağlıdır.

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü tarafından onaylanan, en az iki yıl yenidoğan yoğun bakım deneyimine ve geçerli Neonatal Resüsitasyon Programı (NRP) eğitimine sahip kıdemli bir yenidoğan yoğun bakım hemşiresi tarafından yürütülür.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital bünyesindeki Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi’nde tedavi gören prematüre, düşük doğum ağırlıklı ve hasta yenidoğanların; yoğun bakım seviyesine uygun, bilimsel temelli, kesintisiz, güvenli ve aile merkezli hemşirelik bakımı almasını sağlamak üzere gerekli sayı ve nitelikteki hemşirelik ekibini kurmak, geliştirmek, planlamak, koordine etmek ve denetlemek; bebek güvenliği, anne sütü ve emzirme desteği, enfeksiyon kontrolü, ilaç güvenliği ve bölüm kalite göstergelerinin yönetimini üstlenmek ve tüm süreçlerin TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları (SAS v3: Yoğun Bakım, Hasta Bakımı, İlaç Yönetimi, Enfeksiyonların Önlenmesi ve Kontrolü, Hasta Güvenliği, Eğitim boyutları), Yoğun Bakım Hizmetleri Yönergesi’nin yenidoğan yoğun bakım seviye standartları, Hemşirelik Kanunu ve Hemşirelik Yönetmeliği, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde sunulacak hemşirelik hizmeti için mevzuatta 2. seviye yenidoğan yoğun bakım için öngörülen hemşire/bebek oranını, küvöz sayısını ve bebeklerin klinik ağırlığını dikkate alarak gerekli ekibi kurar; günlük çalışma planını ve ekip içi bebek dağılımını yapar.
• Ekibin çalışma listesini (nöbet çizelgesini) yetkinlik matrisi ve hakkaniyet ilkesine göre hazırlar; her vardiyada NRP eğitimli ve ventilatörlü bebek bakımında yetkin hemşirenin bulunmasını sağlar, ay sonunda mesaiye esas çizelgeyi İdari Hemşire ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne gönderir.
• Üniteyi günün 24 saati bebek kabulüne hazır tutar; doğumhane, ameliyathane veya dış kurumdan gelecek bebeğin ön bilgisini alarak küvöz veya radyant ısıtıcının, solunum desteği cihazlarının, monitörün ve gerekli ilaç-malzemenin hazırlanmasını organize eder, transport küvözünün her an kullanıma hazır olmasını sağlar.
• Ünitede kullanılan cihazların her nöbette kontrol edilip kullanıma hazır olmasını, kalibrasyon ve periyodik bakım etiketlerinin güncelliğini takip eder; arızaları Biyomedikal Birimi’ne bildirir ve kullanıcı kaynaklı hataları eğitimle giderir.
• Bebeklerin hemşirelik süreci doğrultusunda değerlendirilmesini, hemşirelik tanıları ve bakım planlarının yenidoğan yoğun bakım standartlarında oluşturulmasını ve uygulanmasını kontrol eder; kurumca benimsenen yenidoğan ağrı, basınç yarası, sedasyon ve beslenme değerlendirme ölçeklerinin düzenli uygulanmasını denetler.
• Bebek kimliğinin tüm tanı, tedavi, beslenme ve bakım işlemlerinden önce en az iki tanımlayıcı (anne adı-soyadı ve bebek protokol numarası, doğum tarihi ve saati, cinsiyet) ve kimlik bilekliği ile doğrulanmasını; bilekliği düşen veya okunmaz hale gelen bebeklere derhal yeni bileklik takılmasını ve çoğul doğumlarda karışıklığı önleyici ek tanımlayıcı kullanılmasını sağlar.
• Bebek güvenliği ve bebek kaçırma/karışma riskine karşı ünite giriş-çıkış kontrollerini, ziyaretçi kayıtlarını, bebeklerin yalnızca kimlik doğrulaması yapılmış yetkili personel tarafından ve ebeveyne kimlik kontrolü ile teslim edilmesini sağlar; şüpheli durumda Pembe Kod çağrısının yapılmasını ve ekibin Pembe Kod talimatına uygun hareket etmesini denetler.
• Hekim istemlerinin (order) yazılı veya elektronik olarak alınmasını, acil durumlarda alınan sözel istemlerin kurum sözel order prosedürüne göre tekrar edilerek doğrulanmasını, kaydedilmesini ve süresi içinde hekime imzalatılmasını denetler.
• İlaç uygulamalarında 8 doğru ilkesinin uygulanmasını; yenidoğana özgü ağırlığa dayalı doz hesaplamalarının ve dilüsyonların iki hemşire tarafından çift kontrol edilmesini, yüksek riskli ilaçlar ile okunuşu/görünüşü benzer (LASA) ilaçlarda çift kontrol ve ayrı depolama kurallarına uyulmasını sağlar ve denetler.
• Narkotik ve psikotrop ilaçların kilitli dolapta saklanmasını, her nöbet değişiminde sayılarak teslim edilmesini, uygulamaların kayıt defterine işlenerek hekime imzalatılmasını ve uygulanmayan kısmın tutanakla imhasını denetler.
• Yenidoğan yoğun bakım enfeksiyonlarının önlenmesi için el hijyeninin 5 endikasyonuna uyumu, ünite giriş el yıkama ve önlük kurallarını, kişisel koruyucu ekipman (KKD) kullanımını, umbilikal ve santral kateter bakım paketlerini, ventilatör ilişkili pnömoni önlemlerini, küvöz ve cihazların temizlik-dezenfeksiyon takvimini ve izolasyon önlemlerini Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ile koordineli olarak denetler, sürveyans çalışmalarına katılır.
• Küvözlerin ısı ve nem ayarlarının bebeğin gestasyon haftası ve ağırlığına göre yapılmasını, ünite ortam ısısının, ışık ve gürültü düzeyinin yenidoğan gelişimsel bakım ilkelerine uygun tutulmasını sağlar; hipotermi ve hipoglisemi önleme protokollerinin uygulanmasını denetler.
• Bebeklerin bakım ve tedavi planlarının uygulanmasını denetler; vital bulgu ve monitörizasyon kayıtlarının, aldığı-çıkardığı sıvı ve günlük tartı takibinin, kan şekeri, bilirubin ve kan gazı izlemlerinin zamanında ve okunaklı tutulmasını, kritik/panik değerlerin kayıt altına alınarak hekime gecikmeksizin iletilmesini sağlar.
• Toplam parenteral nütrisyon (TPN) solüsyonlarının Eczane ile koordineli olarak steril koşullarda hazırlanmasını, etiket kontrolünün yapılmasını, santral kateter üzerinden aseptik tekniğe uygun uygulanmasını ve metabolik komplikasyonların izlenmesini sağlar.
• Ünitedeki süt sağma odasının düzenini, temizliğini ve pompa hijyenini denetler; annelerin süt sağma randevularına uyumunun takip edilmesini, annelere anne sütünün önemi, emzirme teknikleri ve kanguru bakımı konusunda eğitim ve emzirme danışmanlığı verilmesini sağlar, Bebek Dostu Hastane çalışmalarına katılır.
• Taburculuk sürecinde ailelere bebek bakımı, emzirme, güvenli uyku, aşı takvimi, ilaç kullanımı, ev ortamında dikkat edilecek bulgular ve kontrol randevuları konusunda eğitim verilmesini, eğitimin kayıt altına alınmasını ve Yenidoğan Tarama Programı (topuk kanı, işitme taraması, prematüre retinopatisi muayenesi) takiplerinin tamamlanmasını sağlar.
• Kan ve kan ürünleri transfüzyonunun kimlik doğrulama, çift kontrol, yenidoğana özgü hacim ve hız kurallarına uygun yapılmasını; transfüzyon reaksiyonlarının hekime ve Hemovijilans Hemşiresi’ne bildirilmesini denetler.
• Nöbet teslimlerinin bebek başında, sözlü ve yazılı olarak yöntemiyle eksiksiz yapılmasını organize eder; nöbet teslimine katılarak bebek, ilaç, cihaz ve malzeme teslimini gözlemler.
• Bölümün ilaç, sarf malzeme, anne sütü güçlendirici ve mama stoklarını, son kullanma tarihlerini ve soğuk zincir (ilaç ve anne sütü buzdolabı/derin dondurucu ısı takibi) kayıtlarını denetler; ihtiyaçları Eczane ve Sarf Deposu’ndan talep eder, kilitli bulunması gereken dolapların kilitli olmasını sağlar.
• Steril malzeme, alet ve set ihtiyacının karşılanması için Merkezi Sterilizasyon Ünitesi (MSÜ) ile koordinasyon içinde çalışır; paket bütünlüğü, indikatör ve son kullanma tarihi kontrollerinin yapılmasını sağlar.
• Her bebek için kullanılan ilaç ve sarf malzemelerin Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi (SBYS) üzerinden hasta üzerine eksiksiz düşülmesini; hemşirelik kayıt ve formlarının tam, zamanında, okunaklı, tarih-saat-imzalı doldurulmasını kontrol eder.
• Hasta güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek olayların (ilaç dozu hatası, bebek kimlik hatası, anne sütü karışıklığı, planlanmamış ekstübasyon, hipotermi, cihaz arızası, ramak kala vb.) İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne (İOBS) bildirilmesini teşvik eder; kök neden analizine katılır, bölümüne açılan Düzeltici ve İyileştirici Faaliyetleri (DİF) planlar, uygular ve süresinde kapatılmasını sağlar.
• Bölüm kalite göstergelerini izler, verilerin doğruluğunu kontrol eder; aylık ve yıllık raporları İdari Hemşire, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve Kalite Yönetimi’ne sunar, hedeften sapmalarda iyileştirme planı hazırlar.
• Bölüm öz değerlendirmelerini yapar; iç tetkik ve TÜSKA SAS akreditasyon denetimlerine katılır, tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesini sağlar, bölüm doküman ve talimatlarının güncel sürümlerinin kullanılmasını denetler ve revizyon ihtiyacını Kalite Yönetimi’ne bildirir.
• İşe yeni başlayan hemşirelerin bölüm uyum (oryantasyon) eğitimini planlar, rehber hemşire atar, oryantasyon süresi sonunda yetkinlik değerlendirmesini yapar; ekip üyelerinin yıllık yetkinlik değerlendirmelerini (NRP, ventilatörlü bebek bakımı, ilaç doz hesaplama, kateter bakımı, emzirme danışmanlığı) beceri kontrol listeleri ile gerçekleştirir ve kayıt altına alır.
• Ekibin eğitim ihtiyaçlarını belirler; Eğitim Hemşiresi ile iş birliği içinde bölüm içi hizmet içi eğitimleri ve zorunlu eğitimleri planlar, katılımı ve eğitim kayıtlarını takip eder, hemşirelikle ilgili güncel gelişmeleri ekibiyle paylaşır.
• Ekip üyelerinin performansını izler ve değerlendirir, gerektiğinde bireysel gelişim planları uygular; aylık ekip toplantıları düzenleyerek ekip içi iletişimi güçlendirir, ekibin motivasyonunu ve iş doyumunu yüksek tutacak önlemler alır.
• Tıbbi atıkların (enfekte, kesici-delici, tehlikeli, evsel ve geri dönüşüm) kaynağında doğru ayrıştırılmasını ve prosedüre uygun uzaklaştırılmasını sağlar; kesici-delici alet yaralanmaları ve diğer iş kazalarının İş Yeri Hekimi ve Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi’ne bildirilmesini, çalışanların KKD kullanımını denetler.
• Hastane Afet ve Acil Durum Planı (HAP) kapsamında yenidoğan yoğun bakım tahliye planını (bebeklerin transport küvözü ve tahliye önlükleri ile güvenli taşınması) bilir, ekibini hazırlar ve tatbikatlara katılır; Pembe, Mavi, Beyaz ve Kırmızı Kod uygulamalarının bölümde doğru işletilmesini ve şiddet riski taşıyan durumlarda Beyaz Kod çağrısının yapılmasını sağlar.
• 6698 sayılı KVKK kapsamında bebek ve aile verilerinin korunmasını; bebek görüntü ve fotoğraflarının kişisel cihazlarla kaydedilmemesini ve sosyal medyada paylaşılmamasını, SBYS ekranlarının gözetimsiz bırakılmamasını ve şifrelerin paylaşılmamasını denetler, veri ihlali şüphesini derhal amirine bildirir.
• Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’nün oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda görev yapar; amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.
• Bölüm uyum, bölüm kalite, bölüm gösterge, bölüm mülakat sorumlusu olarak görev alır.
• İlgili kurul, komite ve ekiplere katılım sağlar.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: Hemşirelik Yönetmeliği, Yoğun Bakım Hizmetleri Yönergesi, görev tanımı ve SAS standartları sınırları dahilinde; yenidoğan yoğun bakım hemşirelik ekibinin günlük görev dağılımını ve nöbet çizelgesini belirleme, hemşire/bebek oranını gözeterek bebek kabulü konusunda Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlu Hekimi’ne görüş bildirme, hasta güvenliğini tehdit eden uygulamayı durdurarak hekime danışma, uygunsuz cihaz, ilaç ve anne sütünü kullanımdan çekme, ekip üyelerine hemşirelik bakımına ilişkin talimat verme, bölüm ilaç-malzeme talebini onaylama ve Pembe/Mavi/Beyaz Kod çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Tanı koyma, hekim istemi olmaksızın ilaç veya beslenme başlatma, değiştirme veya sonlandırma, personel işe alma-işten çıkarma ve idari disiplin cezası verme yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Kendisine bağlı yenidoğan yoğun bakım hemşireleri, hemşire yardımcısı/hasta bakım personeli ve temizlik personeline iş dağılımı yapma, görev verme; hemşirelik bakımı, bebek güvenliği, ilaç güvenliği, enfeksiyon kontrolü, anne sütü yönetimi, kayıt ve KVKK uyumunu denetleme, performans değerlendirmesi yapma ve uygunsuzlukları İdari Hemşire ile Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne raporlama yetkisine sahiptir. Hekimler ve diğer bölümlerin personeli üzerinde doğrudan denetim ve yaptırım yetkisi yoktur; bu durumlar Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü ve Başhekimliğe iletilir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: İnsan hayatının korunması gereken en yüce değer olduğu bilinciyle; kendini ifade edemeyen yenidoğanın yaşam hakkını, güvenliğini ve esenliğini daima birinci önceliği sayar, ekibini de bu bilinçle yönetir.
• Zarar Vermeme ve Faydalılık: Bakım verilen bebeklerin deneyimsizlik, ilgisizlik veya ihmal nedeniyle zarar görmesini önler; yenidoğana özgü ilaç, beslenme ve cihaz uygulamalarının oluşturabileceği riskleri öngörerek en aza indirir ve ekibin bilgi, beceri ve imkânlarını bebeğin en üst düzeyde yararı için kullanmasını sağlar.
• Aile Özerkliği ve Bilgilendirme: Ebeveynlerin bebekleri hakkında bilgilendirilme ve bakım kararlarına katılma hakkına saygı duyar; ailenin kültürel, toplumsal ve ruhsal durumuna özen göstererek doğru, anlaşılır ve yeterli bilgilendirme yapılmasını ve aydınlatılmış onam süreçlerinin işletilmesini sağlar.
• Kişisel Haklar ve Mahremiyet: Bebeğin ve ailesinin kişilik haklarına, beden ve bilgi mahremiyetine saygı gösterir; annelerin süt sağma ve emzirme sırasında mahremiyetinin korunmasını ve bakım sırasında mahremiyet önlemlerinin tavizsiz uygulanmasını denetler.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Bebeğin veya ailesinin ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, sosyal veya ekonomik konumu, bebeğin gestasyon haftası, doğum ağırlığı veya prognozu temelinde ayrımcılık yapmaz; yoğun bakım kaynaklarını ve bakım önceliğini yalnızca tıbbi gereksinim, hakkaniyet ve tarafsızlık ilkeleriyle dağıtır.
• Mesleki Dürüstlük ve Adil Yönetim: Mesleğini meşruiyet ve dürüstlük çerçevesinde uygular; ekip üyelerine karşı adil, şeffaf ve tutarlı davranır, bebeği, aileyi veya kurumu çıkar aracı olarak kullanmaz, mama ve bebek ürünü firmaları dahil hiçbir kaynaktan hediye veya menfaat kabul etmez.
• KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Bebeğin ve ailesinin sağlık durumu, tanısı, tetkik sonuçları ve tedavisi hakkındaki tüm tanımlanabilir kişisel sağlık verilerini 6698 sayılı Kanun kapsamında ve vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar; ekibinin de aynı yükümlülüğe uymasını sağlar.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; yenidoğan yoğun bakımın yüksek dikkat gerektiren ve uzun süreli bakım yükü, kritik bebeklerin bire bir bakım gereksinimi, hekimlerle order, bebek kabulü ve taburculuk öncelikleri konusundaki görüş ayrılıkları, bebek kaybına tanıklığın yarattığı duygusal yük, kaygılı ve zaman zaman agresif tutum sergileyen ailelerle iletişim, uzun nöbet temposu ile biyolojik, psikolojik ve sosyal dinamiklerin çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde sorumlu hemşirenin kendi ve ekibinin stres tepkilerini tanıması, olası çatışma kaynaklarını öngörerek erken müdahale etmesi, tarafları dinlemesi ve bebek güvenliğini merkeze alan yapıcı, empatik, kanıta dayalı ve mesleki mevzuata uygun profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde yenidoğan yoğun bakım görev dağılımında çatışmanın sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Bebek dağılımının klinik ağırlık ve yetkinlik matrisine göre adil yapılması, nöbet listelerinde hakkaniyet ve şeffaflık, hemşire/bebek oranının korunması, kişisel iletişim, stres ve tükenmişlik yönetimi eğitimleri, düzenli ekip toplantıları, hizmet içi eğitimlerin artırılması, psikolojik destek imkânları ve ekip içi sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, bebek paylaşımı veya nöbet çizelgesi konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda yenidoğanın gözetimsiz bırakılması, bakımın aksatılması, görevin veya birimin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Hizmet mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlu Hemşiresi tarafından yetkinlik matrisi, nöbet dengesi, bebeklerin klinik ağırlığı, hemşire/bebek oranı ve yasal görev sınırları gözetilerek objektif kriterlerle değerlendirilir; taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur ve karar kayıt altına alınır.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen durumlarda konu bağlı bulunulan İdari Hemşire ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne; hekimlerle yaşanan tıbbi uygulama uyuşmazlıklarında ise Yenidoğan Yoğun Bakım Sorumlu Hekimi ve Başhekimliğe iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.