ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.16- AMELİYATHANE HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

AMELİYATHANE HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Ameliyathane / Hemşirelik Hizmetleri

GÖREV ADI: Ameliyathane Hemşiresi

AMİR ve ÜST AMİRLER: Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve İdari Hemşirelere dikey olarak bağlıdır.

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi tarafından belirlenen ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü tarafından onaylanan, ameliyathane deneyimine ve ilgili cerrahi branş yetkinliğine sahip bir diğer ameliyathane hemşiresi tarafından yürütülür.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital bünyesinde ameliyathanede cerrahi girişim uygulanacak tüm hastalara; ameliyat öncesi, sırası ve sonrasında steril (scrub) ve dolaşıcı (sirküle) hemşire rolleri kapsamında bilimsel temelli, güvenli, aseptik tekniğe ve hasta mahremiyetine uygun hemşirelik bakımı sunmak; Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi, cerrahi alan işaretleme kontrolü, alet-spanç-iğne sayımı, doğru hasta-doğru taraf-doğru işlem doğrulaması ve cerrahi alan enfeksiyonlarının önlenmesi gibi hasta güvenliği uygulamalarını eksiksiz yerine getirmek ve tüm süreçleri TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları (SAS v3: Ameliyathane, Güvenli Cerrahi, Hasta Bakımı, Enfeksiyonların Önlenmesi ve Kontrolü, Sterilizasyon, İlaç Yönetimi, Hasta Güvenliği boyutları), Hemşirelik Kanunu ve Hemşirelik Yönetmeliği, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde gerçekleştirmektir.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Bir gün önceden ertesi günün ameliyat listesini, işlem tiplerini ve cerrahların özel isteklerini gözden geçirir; ameliyata özgü alet setleri, implant, sarf malzeme ve cihazların hazır ve steril olduğunu kontrol eder, eksiklikleri Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi’ne bildirir.
• Ameliyathane kıyafeti, maske, bone, galoş ve alan (steril, yarı steril, steril olmayan) kurallarına uyar; ameliyathane trafik akışını ve kapı disiplinini korur, personel ve ziyaretçi girişlerinin kurallara uygun olmasına katkı sağlar.
• Hastayı ameliyathaneye kabul ederken kimliğini en az iki tanımlayıcı (ad-soyad, doğum tarihi/protokol numarası) ve kimlik bilekliği ile doğrular; hasta dosyasını, aydınlatılmış cerrahi ve anestezi onam formlarını, açlık süresini, alerji bilgisini, protez-takı-lens çıkarılmasını, cerrahi alan işaretlemesini ve ameliyat öncesi hazırlık formunu kontrol eder, eksikleri tamamlatmadan hastanın ameliyat odasına alınmamasını sağlar.
• Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi’nin üç aşamasının (anestezi öncesi giriş, insizyon öncesi mola, hasta odadan çıkmadan önce çıkış) cerrahi ekiple birlikte sesli olarak uygulanmasını sağlar; doğru hasta, doğru taraf, doğru işlem doğrulamasını yapar ve listeyi imzalar.
• Hastanın ameliyat masasına güvenli şekilde alınmasına, cerrahiye uygun pozisyon verilmesine ve sabitlenmesine yardım eder; sinir, bası ve düşme yaralanmalarını önleyici destekleri uygular, mahremiyetini koruyacak şekilde örter ve hipotermiyi önlemek için hasta ısıtma sistemlerini kullanır.
• Steril hemşire olarak cerrahi el antisepsisini uygular, steril gömlek ve eldiven giyer; cerrahi ekibin steril giyinmesine yardım eder ve ameliyat süresince steril alan içinde kalır.
• Steril alanın korunmasına yönelik aseptik teknikleri uygular; steril alan ihlallerini (kontaminasyon) anında fark edip düzeltir, kontamine olan alet ve malzemeyi kullanımdan çeker ve ekibi uyarır.
• Steril paketleri açarken paket bütünlüğü, kimyasal indikatör, son kullanma tarihi ve sterilizasyon etiketini kontrol eder; uygun olmayan paketleri kullanmaz ve Merkezi Sterilizasyon Ünitesi’ne (MSÜ) bildirir.
• Hastanın steril örtülmesine yardım eder; steril alet, sütür, iğne ve sarf malzemeleri işlemin tipine göre kolay ulaşılabilir biçimde düzenler, cerrahın ihtiyacını önceden öngörerek doğru aleti doğru zamanda verir.
• Steril alandaki ilaç ve solüsyonları (lokal anestezik, heparinli serum, antibiyotikli yıkama solüsyonu, boyalar) alırken dolaşıcı hemşire ile sesli doğrulama yapar, kapları ilaç adı, konsantrasyon ve hazırlama saati ile etiketler; ilaç güvenliğinde 8 doğru ilkesine uyar.
• Alet, spanç, kompres, tampon ve iğne sayımını işlem başlangıcında, vücut boşluğu kapatılmadan önce ve cilt kapatılmadan önce dolaşıcı hemşire ile birlikte sesli olarak yapar ve kayıt altına alır; sayım uyuşmazlığında cerrahı derhal bilgilendirir, uyuşmazlık giderilmeden ameliyatın sonlandırılmamasını ve gerektiğinde radyolojik kontrol yapılmasını sağlar..
• Kullanılan implant, protez ve yüksek maliyetli tıbbi cihazların barkod, lot ve seri numaralarını hasta dosyasına ve Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi’ne (SBYS) kaydeder; Ürün Takip Sistemi (ÜTS) bildirimine esas kayıtların eksiksiz olmasını sağlar.
• Dolaşıcı hemşire olarak cerrahi işlem süresince ameliyat odasında kalır, ekibin ihtiyaç duyduğu malzemeyi paket açma standartlarına uygun şekilde temin eder; hastanın güvenliğini, pozisyonunu, cilt bütünlüğünü, vücut ısısını, aldığı-çıkardığı sıvı ve kanama miktarını izler, anestezi ekibiyle bilgi paylaşır.
• Kan ve kan ürünlerinin ameliyat odasına teslim alınmasında kimlik doğrulama ve çift kontrol yapar; transfüzyon kayıtlarını tutar, reaksiyon şüphesinde anestezi ekibini ve Hemovijilans Hemşiresi’ni bilgilendirir.
• Ameliyatta kullanılan ilaç, sarf malzeme ve implantları SBYS üzerinden hasta üzerine eksiksiz düşer; ameliyat hemşire gözlem formu, sayım formu, cihaz kayıt formu ve Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi’ni tam, okunaklı, tarih-saat ve imzalı olarak tamamlar.
• Narkotik ve psikotrop ilaçların ameliyat odasında anestezi ekibi ile birlikte kayıt altına alınmasına, uygulanmayan kısmın tutanakla imhasına ve kilitli dolap sayımına kurum prosedürüne uygun olarak katkı sağlar.
• Ameliyat sonrası aletleri sayarak ön temizliğe hazırlar, kesici-delici atıkları güvenli biçimde ayırır; alet setlerinin listeye uygun hazırlanması, MSÜ’ye teslimi, sterilizasyonu ve kullanıma hazır tutulması sürecinde MSÜ ile iş birliği yapar.
• Ameliyatlar arasında ameliyat odasının yüzey temizliği ve dezenfeksiyonunun kurum talimatına uygun yapılmasını sağlar ve kontrol eder; enfekte veya izolasyon gerektiren vakalarda özel temizlik ve ekipman kurallarını uygular, odayı bir sonraki vakaya hazırlar.
• Cerrahi alan enfeksiyonlarının önlenmesi için el hijyeninin 5 endikasyonuna, kişisel koruyucu ekipman (KKD) kullanımına, cilt antisepsisi ve profilaktik antibiyotik zamanlamasına ilişkin kurum kurallarına uyar; cerrahi alan enfeksiyonu sürveyansı için Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ile iş birliği yapar.
• C-kollu skopi kullanılan ameliyatlarda kurşun önlük, tiroid koruyucu ve dozimetre kullanır; Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği ve kurum radyasyon güvenliği kurallarına uyar, gebe çalışan ve hasta için ek koruyucu önlemleri gözetir.
• Hasta güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek olayları (yanlış taraf cerrahisi riski, sayım uyuşmazlığı, unutulan yabancı cisim, cihaz arızası, ilaç hatası, ramak kala vb.) İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne (İOBS) bildirir; kök neden analizi ve Düzeltici ve İyileştirici Faaliyet (DİF) çalışmalarına katılır.
• 6698 sayılı KVKK kapsamında hasta verilerini korur; ameliyat görüntülerini ve hasta bilgilerini kişisel cihazlarla kaydetmez, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında paylaşmaz, SBYS ekranlarını gözetimsiz bırakmaz ve şifresini paylaşmaz.
• Bölüm kalite göstergelerine (Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi uyumu, cerrahi alan enfeksiyonu, sayım uyuşmazlığı, iptal edilen ameliyat, ameliyat başlama gecikmesi) veri sağlar; öz değerlendirme, iç tetkik ve TÜSKA SAS denetimlerine Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi ile birlikte katılır, güncel doküman ve talimatları kullanır.
• Hastane Afet ve Acil Durum Planı (HAP) kapsamında ameliyathane tahliye ve acil cerrahi kapasite planında görev alır; olağanüstü durumlarda hemşireye olan ihtiyaç ortadan kalkmadan kurumdan ayrılmaz.
• Teslim aldığı demirbaş, alet ve malzemelerin kasten veya dikkatsizlik nedeniyle hasar görmesinden ve kaybolmasından sorumludur; Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi’nin oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda çalışır ve amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: Hemşirelik Yönetmeliği, görev tanımı, kurum ameliyathane ve güvenli cerrahi protokolleri ile SAS standartları sınırları dahilinde; steril alanın bozulduğu durumlarda kontamine alet ve malzemeyi kullanımdan çekme, kimlik, onam, cerrahi alan işaretleme veya sayım uyuşmazlığı giderilmeden hastanın ameliyat odasına alınmaması veya ameliyatın sonlandırılmaması konusunda cerrahi ekibi uyarma, uygunsuz steril paketi reddetme, hasta güvenliğini tehdit eden durumlarda uygulamayı durdurarak cerraha ve anestezi uzmanına danışma ve Mavi/Beyaz Kod çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Tanı koyma, hekim istemi olmaksızın ilaç uygulama, değiştirme veya sonlandırma, cerrahi girişimde bulunma ve anestezi uygulama yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Görev yaptığı ameliyat odasında ameliyathane teknikeri, hemşire yardımcısı, hasta taşıma ve temizlik personeline hasta güvenliği, aseptik teknik ve oda hazırlığı ile ilgili iş paylaşımı yapma, uygulamalarını izleme ve uygunsuzlukları Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi’ne bildirme yetkisine sahiptir. Personel üzerinde idari yaptırım yetkisi yoktur; bu yetki Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’ne aittir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: İnsan hayatının korunması gereken en yüce değer olduğu bilinciyle; ameliyat masasındaki hastanın yaşam hakkını ve güvenliğini daima birinci önceliği sayar.
• Zarar Vermeme ve Faydalılık: Hizmet verdiği hastaların deneyimsizlik, ilgisizlik veya ihmal nedeniyle zarar görmesini önler; cerrahi süreçte aseptik teknik, sayım ve doğrulama uygulamalarının oluşturabileceği riskleri en aza indirir ve bilgi, beceri ve imkânlarının tamamını hastanın en üst düzeyde yararı için kullanır.
• Hasta Özerkliği ve Bilgilendirme: Hastanın cerrahi girişim hakkında bilgilendirilme ve karar verme hakkına saygı duyar; aydınlatılmış cerrahi onamın alınmış olduğunu kontrol eder, hastayı yetkisi dahilinde doğru, anlaşılır ve yeterli biçimde bilgilendirir.
• Kişisel Haklar ve Mahremiyet: Anestezi altındaki hasta dahil hizmet verdiği bireylerin kişilik haklarına, beden ve bilgi mahremiyetine saygı gösterir; gereksiz vücut açıklığını önler ve ameliyat odasında hasta hakkında saygısız konuşma ve davranışlara izin vermez.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastanın ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, cinsiyeti, yaşı, engel durumu, sosyal veya ekonomik konumu temelinde ayrımcılık yapmaz; hizmeti yalnızca tıbbi öncelik, hakkaniyet ve tarafsızlık ilkeleriyle sunar.
• Mesleki Dürüstlük: Mesleğini meşruiyet ve dürüstlük çerçevesinde uygular; sayım, sterilite ve kayıt konularında hatasını gizlemez, hastayı veya kurumu çıkar aracı olarak kullanmaz, tedarikçi ve firmalardan hediye veya menfaat kabul etmez.
• KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Hastanın sağlık durumu, tanısı, ameliyat bulguları ve tedavisi hakkındaki tüm tanımlanabilir kişisel sağlık verilerini 6698 sayılı Kanun kapsamında ve hastanın vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; ameliyathanenin kapalı ve yüksek tempolu çalışma ortamı, cerrahi ekipler arasındaki hiyerarşik baskı, ameliyat listesi değişiklikleri ve uzayan vakalar, cerrahların alet ve malzeme tercihlerindeki farklılıklar, sayım ve sterilite konusunda ekip üyeleriyle yaşanan görüş ayrılıkları, uzun süre ayakta çalışmanın yarattığı fiziksel yorgunluk ile biyolojik, psikolojik ve sosyal dinamiklerin çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, olası çatışma tepkilerini öngörebilmesi ve hasta güvenliğini merkeze alan yapıcı, saygılı, kanıta dayalı ve mesleki mevzuata uygun profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde ameliyathane görev dağılımında çatışmanın sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Oda ve branş görevlendirmelerinin yetkinlik matrisine uygun ve dönüşümlü yapılması, nöbet ve icap listelerinde hakkaniyet, ameliyat listesi planlamasının cerrahi ekiplerle şeffaf paylaşılması, ekip içi iletişim ve güvenli cerrahi kültürü eğitimleri, stres ve öfke yönetimi eğitimleri, hizmet içi eğitimlerin artırılması ve ekip içi sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, oda görevlendirmesi veya nöbet çizelgesi konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda devam eden ameliyatın aksatılması, steril alanın veya hastanın terk edilmesi, sayım ve doğrulama adımlarının atlanması kesinlikle kabul edilemez. Hizmet mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi tarafından yetkinlik matrisi, nöbet dengesi, ameliyat yoğunluğu ve yasal görev sınırları gözetilerek objektif kriterlerle değerlendirilir; taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen durumlarda konu bağlı bulunulan İdari Hemşire ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne; cerrahlar ve anestezi ekibiyle yaşanan tıbbi uygulama uyuşmazlıklarında ise Ameliyathane Sorumlu Hekimi ve Başhekimliğe iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.