ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.07- YOĞUN BAKIM SORUMLU HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

YOĞUN BAKIM SORUMLU HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Yoğun Bakım Üniteleri / Hemşirelik Hizmetleri

GÖREV ADI: Yoğun Bakım Sorumlu Hemşiresi

AMİR ve ÜST AMİRLER: Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve İdari Hemşirelere dikey olarak bağlıdır.

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü tarafından onaylanan, en az iki yıl yoğun bakım deneyimine sahip kıdemli bir yoğun bakım hemşiresi tarafından yürütülür.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital bünyesindeki yoğun bakım ünitelerinde (Genel, Koroner ve Kalp-Damar Cerrahisi Yoğun Bakım) tedavi gören kritik hastaların, yoğun bakım hemşireliği standartlarına uygun, bilimsel temelli, kesintisiz ve güvenli hemşirelik bakımı almasını sağlamak üzere gerekli sayı ve nitelikteki hemşirelik ekibini kurmak, geliştirmek, planlamak, koordine etmek ve denetlemek; hasta güvenliği hedeflerinin, enfeksiyon kontrol önlemlerinin ve bölüm kalite göstergelerinin yönetimini üstlenmek ve tüm süreçlerin TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları (SAS v3: Yoğun Bakım, Hasta Bakımı, İlaç Yönetimi, Enfeksiyonların Önlenmesi ve Kontrolü, Hasta Güvenliği, Eğitim boyutları), Yoğun Bakım Hizmetleri Yönergesi, Hemşirelik Kanunu ve Hemşirelik Yönetmeliği, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Yoğun bakım ünitelerinde sunulacak hemşirelik hizmeti için mevzuatta yoğun bakım seviyesine göre öngörülen hemşire/hasta oranını ve yatak sayısını dikkate alarak gerekli ekibi kurar; hasta sayısı, hasta ağırlığı ve mekanik ventilasyon ihtiyacına göre günlük çalışma planını ve ekip içi hasta dağılımını yapar.
• Ekibin çalışma listesini (nöbet çizelgesini) yetkinlik matrisi ve hakkaniyet ilkesine göre hazırlar; her vardiyada İleri Yaşam Desteği eğitimli ve deneyimli hemşirenin bulunmasını sağlar, ay sonunda mesaiye esas çizelgeyi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne gönderir.
• Yoğun bakımı günün 24 saati hasta kabulüne hazır tutar; acil servis, ameliyathane, servis veya dış kurumdan gelecek hastanın ön bilgisini alarak yatak, ventilatör, monitör ve gerekli ilaç-malzemenin hazırlanmasını organize eder.
• Hasta kimliğinin tüm tanı, tedavi ve bakım işlemlerinden önce en az iki tanımlayıcı (ad-soyad, doğum tarihi/protokol numarası) ve kimlik bilekliği ile doğrulanmasını, bilinci kapalı hastalarda kimlik bilekliğinin eksiksiz bulunmasını sağlar ve denetler.
• Hekim istemlerinin (order) yazılı veya elektronik olarak alınmasını, acil durumlarda alınan sözel istemlerin kurum sözel order prosedürüne göre tekrar edilerek doğrulanmasını, kaydedilmesini ve süresi içinde hekime imzalatılmasını denetler.
• Narkotik ve psikotrop ilaçların kilitli dolapta saklanmasını, her nöbet değişiminde iki hemşire tarafından sayılarak teslim edilmesini, uygulamaların kayıt defterine işlenerek hekime imzalatılmasını ve uygulanmayan kısmın tutanakla imhasını denetler.
• Yoğun bakım enfeksiyonlarının (ventilatör ilişkili pnömoni, santral kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu, kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonu) önlenmesine yönelik bakım paketlerinin uygulanmasını, el hijyeninin 5 endikasyonuna uyumu, izolasyon önlemlerini ve kişisel koruyucu ekipman (KKD) kullanımını Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ile koordineli olarak izler; el hijyeni uyum gözlemlerine ve sürveyans çalışmalarına katılır.
• Basınç yarası, düşme için koruyucu önlemlerin (düzenli pozisyon değişimi, basınç azaltıcı yüzeyler, yatak kenarlıkları, kompresyon uygulamaları) hemşirelik bakım planına alınmasını ve uygulanmasını denetler.
• Kan ve kan ürünleri transfüzyonunun kimlik doğrulama, çift kontrol ve transfüzyon izlem kurallarına uygun yapılmasını sağlar; transfüzyon reaksiyonlarının hekime ve Hemovijilans Hemşiresi’ne bildirilmesini denetler.
• Hastaların nütrisyon ihtiyaçlarının (enteral ve parenteral beslenme) kurum nütrisyon politikası doğrultusunda primer hekim, Nütrisyon Hemşiresi ve Diyetisyen ile iş birliği içinde takip edilmesini sağlar.
• Hasta takibinin hastanın klinik ihtiyacı ölçüsünde yeterli düzeyde yapılmasını; vital bulgu, monitörizasyon, aldığı-çıkardığı sıvı ve nörolojik değerlendirme kayıtlarının zamanında ve okunaklı tutulmasını; laboratuvar tarafından bildirilen kritik/panik değerlerin kayıt altına alınarak hekime gecikmeksizin iletilmesini denetler.
• Nöbet teslimlerinin hasta başında, sözlü ve yazılı olarak eksiksiz yapılmasını organize eder; nöbet teslimine katılarak hasta, ilaç, cihaz ve malzeme teslimini gözlemler.
• Yoğun bakımda kullanılan tüm tıbbi cihazların kullanıma hazır olmasını, kalibrasyon ve periyodik bakım etiketlerinin güncelliğini takip eder; arızaları Biyomedikal Birimi’ne bildirir, kullanıcı kaynaklı hataları eğitimle giderir.
• Bölümün ilaç, sarf malzeme ve acil ilaç stoklarını, minimum-maksimum stok seviyelerini, son kullanma tarihlerini ve soğuk zincir (buzdolabı ısı takibi) kayıtlarını denetler; ihtiyaçları Eczane ve Sarf Deposu’ndan talep eder, kilitli bulunması gereken dolapların kilitli olmasını sağlar.
• Her hasta için kullanılan ilaç ve sarf malzemelerin Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi (SBYS) üzerinden hasta üzerine eksiksiz düşülmesini; hemşirelik kayıt ve formlarının tam, zamanında, okunaklı, tarih-saat-imzalı doldurulmasını kontrol eder.
• Yoğun bakıma giriş ve çıkışların kontrol altında tutulmasını, ziyaret saatlerinin ve ziyaretçi kurallarının uygulanmasını sağlar; hasta yakınlarının hekim tarafından düzenli bilgilendirilmesi için koordinasyon kurar, hastaların beden ve bilgi mahremiyetinin korunmasını denetler.
• Hasta ve hasta yakınlarına gerekli bilgilendirme, eğitim ve psikososyal desteğin verilmesini; hasta ve yakınlarından gelen şikayet ve geri bildirimlerin değerlendirilerek Hasta Hakları Birimi ile koordineli biçimde çözülmesini sağlar.
• Hasta güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek olayların (ilaç hatası, düşme, basınç yarası, planlanmamış ekstübasyon, cihaz arızası, ramak kala vb.) İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne (İOBS) bildirilmesini teşvik eder; bildirilen olaylarda kök neden analizine katılır, bölümüne açılan Düzeltici ve İyileştirici Faaliyetleri (DİF) planlar, uygular ve süresinde kapatılmasını sağlar.
• Bölüm kalite göstergelerini (ventilatör ilişkili pnömoni hızı, kateter ilişkili enfeksiyon hızı, basınç yarası ve düşme oranı, ilaç hatası, planlanmamış ekstübasyon, el hijyeni uyumu, mortalite) izler, verilerin doğruluğunu kontrol eder; aylık ve yıllık raporları İdari Hemşire, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve Kalite Yönetimi’ne sunar, hedeften sapmalarda iyileştirme planı hazırlar.
• Bölüm öz değerlendirmelerini yapar; iç tetkik ve TÜSKA SAS akreditasyon denetimlerine katılır, tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesini sağlar; bölüm doküman ve talimatlarının güncel sürümlerinin kullanılmasını denetler ve revizyon ihtiyacını Kalite Yönetimi’ne bildirir.
• İşe yeni başlayan hemşirelerin bölüm uyum (oryantasyon) eğitimini planlar, oryantasyon süresi sonunda yetkinlik değerlendirmesini yapar; ekip üyelerinin yıllık yetkinlik değerlendirmelerini beceri kontrol listeleri ile gerçekleştirir ve kayıt altına alır.
• Ekibin eğitim ihtiyaçlarını belirler; Eğitim Hemşiresi ile iş birliği içinde bölüm içi hizmet içi eğitimleri ve zorunlu eğitimleri planlar, katılımı ve eğitim kayıtlarını takip eder, hemşirelikle ilgili güncel gelişmeleri ekibiyle paylaşır.
• Ekip üyelerinin performansını izler ve değerlendirir, gerektiğinde bireysel gelişim planları uygular; aylık ekip toplantıları düzenleyerek ekip içi iletişimi güçlendirir, ekibin motivasyonunu ve iş doyumunu yüksek tutacak önlemler alır.
• Tıbbi atıkların (enfekte, kesici-delici, tehlikeli, evsel ve geri dönüşüm) kaynağında doğru ayrıştırılmasını ve prosedüre uygun uzaklaştırılmasını sağlar; kesici-delici alet yaralanmaları ve diğer iş kazalarının İş Yeri Hekimi ve Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi’ne bildirilmesini, çalışanların KKD kullanımını denetler.
• 6698 sayılı KVKK kapsamında hasta verilerinin korunmasını; SBYS ekranlarının gözetimsiz bırakılmamasını, şifrelerin paylaşılmamasını, hasta bilgi ve görüntülerinin kişisel cihazlarla kaydedilmemesini ve sosyal medyada paylaşılmamasını denetler, veri ihlali şüphesini derhal amirine ve Bilgi İşlem Müdürlüğü’ne bildirir.
• Hastanın servise, başka kuruma veya morga transferinde hazırlık, monitörizasyon, refakat ve hasta transfer formu ile güvenli teslim kurallarının uygulanmasını sağlar; yaşamı sona eren hastada ölüm sonrası bakım ve eşya teslim sürecinin prosedüre uygun yürütülmesini denetler.
• Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’nün oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda görev yapar; amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.
• Bölüm uyum, bölüm kalite, bölüm mülakat, bölüm gösterge sorumlusu olarak görev almaktadır.
• İlgili kurum, komite ve ekiplerde yer almaktadır.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: Hemşirelik Yönetmeliği, Yoğun Bakım Hizmetleri Yönergesi, görev tanımı ve SAS standartları sınırları dahilinde; yoğun bakım hemşirelik ekibinin günlük görev dağılımını ve nöbet çizelgesini belirleme, hemşire/hasta oranını gözeterek yatak kabulü konusunda Yoğun Bakım Sorumlu Hekimi’ne görüş bildirme, hasta güvenliğini tehdit eden uygulamayı durdurarak hekime danışma, uygunsuz cihaz ve malzemeyi kullanımdan çekme, ekip üyelerine hemşirelik bakımına ilişkin talimat verme, bölüm ilaç-malzeme talebini onaylama ve Mavi/Beyaz Kod çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Tanı koyma, hekim istemi olmaksızın ilaç başlatma, değiştirme veya sonlandırma, personel işe alma-işten çıkarma ve idari disiplin cezası verme yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Kendisine bağlı yoğun bakım hemşireleri, hemşire yardımcısı/hasta bakım personeli ve temizlik personeline iş dağılımı yapma, görev verme; hemşirelik bakımı, hasta güvenliği, ilaç güvenliği, enfeksiyon kontrolü, kayıt ve KVKK uyumunu denetleme, performans değerlendirmesi yapma ve uygunsuzlukları İdari Hemşire ile Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne raporlama yetkisine sahiptir. Hekimler ve diğer bölümlerin personeli üzerinde doğrudan denetim ve yaptırım yetkisi yoktur; bu durumlar Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü ve Başhekimliğe iletilir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: İnsan hayatının korunması gereken en yüce değer olduğu bilinciyle; kritik hastanın yaşam hakkını, güvenliğini ve bakım sürekliliğini daima birinci önceliği sayar, ekibini de bu bilinçle yönetir.
• Zarar Vermeme ve Faydalılık: Hizmet verilen hastaların deneyimsizlik, ilgisizlik veya ihmal nedeniyle zarar görmesini önler; yoğun bakım uygulamalarının oluşturabileceği riskleri öngörerek en aza indirir ve ekibin bilgi, beceri ve imkânlarını hastanın en üst düzeyde yararı için kullanmasını sağlar.
• Hasta Özerkliği ve Bilgilendirme: Hastanın ve karar veremeyecek durumdaki hastalarda yasal temsilcisinin bilgilendirilme ve karar verme hakkına saygı gösterir; hastanın kültürel, toplumsal ve ruhsal durumuna özen göstererek doğru, anlaşılır ve yeterli bilgilendirme yapılmasını ve aydınlatılmış onam süreçlerinin işletilmesini sağlar.
• Kişisel Haklar ve Mahremiyet: Bilinci kapalı veya sedatize hastalar dahil hizmet verilen tüm bireylerin kişilik haklarına, beden ve bilgi mahremiyetine saygı gösterir; bakım ve girişimler sırasında mahremiyet önlemlerinin tavizsiz uygulanmasını denetler.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastanın ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, cinsiyeti, yaşı, engel durumu, sosyal veya ekonomik konumu temelinde ayrımcılık yapmaz; yoğun bakım yatağı, hemşire kaynağı ve bakım önceliğini yalnızca tıbbi gereksinim, hakkaniyet ve tarafsızlık ilkeleriyle dağıtır.
• Mesleki Dürüstlük ve Adil Yönetim: Mesleğini meşruiyet ve dürüstlük çerçevesinde uygular; ekip üyelerine karşı adil, şeffaf ve tutarlı davranır, hastayı veya kurumu çıkar aracı olarak kullanmaz, hediye veya menfaat kabul etmez.
• KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Hastanın sağlık durumu, tanısı, tetkik sonuçları ve tedavisi hakkındaki tüm tanımlanabilir kişisel sağlık verilerini 6698 sayılı Kanun kapsamında ve hastanın vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar; ekibinin de aynı yükümlülüğe uymasını sağlar.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; yoğun bakımın yüksek hasta ağırlığı, mekanik ventilasyondaki hastaların bire bir bakım gereksinimi, hekimlerle order, yatak kabulü ve taburculuk öncelikleri konusundaki görüş ayrılıkları, uzun nöbet temposu, hasta kaybına tanıklığın yarattığı duygusal yük, hasta yakınlarının kaygı ve agresif tutumları ile biyolojik, psikolojik ve sosyal dinamiklerin çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde sorumlu hemşirenin kendi ve ekibinin stres tepkilerini tanıması, olası çatışma kaynaklarını öngörerek erken müdahale etmesi, tarafları dinlemesi ve yapıcı, empatik, kanıta dayalı ve mesleki mevzuata uygun profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde yoğun bakım görev dağılımında çatışmanın sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Hasta dağılımının hasta ağırlığı ve yetkinlik matrisine göre adil yapılması, nöbet listelerinde hakkaniyet ve şeffaflık, hemşire/hasta oranının korunması, kişisel iletişim, stres ve tükenmişlik yönetimi eğitimleri, düzenli ekip toplantıları, hizmet içi eğitimlerin artırılması, psikolojik destek imkânları ve ekip içi sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, hasta paylaşımı veya nöbet çizelgesi konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda yoğun bakım hastasının gözetimsiz bırakılması, bakımın aksatılması, görevin veya birimin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Hizmet mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle Yoğun Bakım Sorumlu Hemşiresi tarafından yetkinlik matrisi, nöbet dengesi, hasta ağırlığı, hemşire/hasta oranı ve yasal görev sınırları gözetilerek objektif kriterlerle değerlendirilir; taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur ve karar kayıt altına alınır.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen durumlarda konu bağlı bulunulan İdari Hemşire ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.