Kedi otu nedir?

Yaygın olarak kediotu ismiyle bilinen ve botanik bilimindeki ismi Valeriana officinalis olan bu bitki, boyu 2 metreye ve kökten dağılan dallarıyla genişliği 1 metreye kadar ulaşabilen bir bitkidir. Dünyanın çeşitli yerlerinde rastlanabilen kediotu özellikle Avrupa ve Asya’da pek çok yerde bulunabilmektedir.

Günümüzde özellikle sakinleştirici etkisiyle bilinen kediotunun insanlar tarafından şifa amaçlı kullanımı yüzyıllar öncesine dayanır. Özellikle Antik Yunan ve Roma’da kediotunun şifalı bir bitki olarak kullanıldığını biliyoruz. M.Ö. 377-460 yılları arasında yaşamış olan Hippocrates’ın metinlerinde kediotundan bahsettiği, 2. Yüzyılda bir başka hekimin ise uykusuzluk için kediotu reçete ettiği kayıtlara geçmiştir. Kedi otu bu şekilde yüyıllarca yolculuğuna devam etmiş ve öyle ki II. Dünya Savaşı sırasında İngiltere’de insanların yaşadığı stresin yatıştırılmasında bile kullanılmıştır.

Kediotunu şimdilerde kapsül, tablet, çay ve sıvı özüt gibi birçok formda bulmak mümkün. Menopoz belirtilerinin yatıştırılmasından uykusuzluk sorunlarının giderilmesine kadar çeşitli faydalarıyla bilinen kedi otuna biraz daha yakından bakalım.

Kedi otu faydaları nelerdir?

Yüzyıllardır geleneksel tıpta kullanılagelen kedi otunun bu ünü kedi otu faydaları nelerdir sorusunu da gündeme getirmiştir. Her ne kadar çeşitli nedenlerle yüzyıllardır kullanılıyor olsa da kedi otu hakkında yapılan bilimsel çalışmaların henüz yeterli düzeyde olmadığını söylemeliyiz. Ancak az sayıda da olsa bazı çalışmaların kedi otunun stres ve anksiyeteyi azaltmaya da yardımcı olabileceği sonucuna varmıştır. Ancak elbette bu araştırmalar henüz tüm yönleriyle tamamlanmadığı için kedi otunun etkisinin de kişiden kişiye farklıklar gösterme ihtimali olduğunu belirtmeliyiz.

Rahatlatıcı etkileri nedeniyle kedi otunun aşağıdaki sorunların giderilmesinde destekleyici olabileceği düşünülmektedir:

Kas ve eklem ağrılarının hafifletilmesi
Adet kramplarının giderilmesi
Uyku bozukluğunun etkisinin azaltılması
Menopoza özgü sıcak basması hissinin rahatlatılması
Huzursuz bacak sendromundan kaynaklanan istemsiz kas hareketlerinin azaltılması

Ancak bu etkilerin kesin olarak doğrulanması için daha fazla bilimsel çalışmaya ihtiyaç olduğu unutulmamalıdır.

Kedi otu uykuya nasıl yardımcı olur?

Çeşitli araştırmalar sonucunda kediotunun, beyindeki gama-aminobütirik asit (GABA) adlı kimyasal maddenin miktarını artırarak uykuyu teşvik ettiği düşünülmektedir. Sinir sistemi üzerinde sakinleştirici bir etkiye sahip olan GABA’nın artışı ile uykuya dalma süresi kısalarak kişilerin uyku kalitesinde artış gözlenebilir. Kedi otu bu etkisi nedeniyle uykuya dalmak için kimyasal ilaçlar kullanmak istemeyen kişiler için özellikle cazip bir seçenek haline gelir. Kedi otu sakinleştirici etkisiyle bir gevşeme sağlayarak uykuya geçişinizi kolaylaştırabilir.

Ancak daha önce de belirttiğimiz gibi kedi otunun etkileri hakkında yapılmış olan çalışmalar henüz tamamlanmış değildir. Bu nedenle bir kişide işe yarayıp kişinin uykusuzluk sorunlarının giderilmesinde etki yapan bu bitki bir başka kişi için önemli bir değişiklik yaratmayabilir.

Kediotu nasıl kullanılır?

Kediotu kullanacak kişinin tercihine göre kapsül, tablet, çay veya sıvı özler şeklinde tüketilebilir. Ancak elbette kullanacak olan kişiye ve kullanım miktarına göre bu farklı formların etkileri aynı olmayabilir. Bu nedenle kedi otu kullanımına başlamadan önce bir sağlık uzmanına danışarak, varsa halihazırda kullandığınız ilaçlardan da bahsederek, kullanım süresi ve miktarı hakkında bilgi almanız doğru olur.

Kediotunun yaygın kullanım şekillerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

Kapsül veya tablet: Kedi otu kullanımının genellikle en kolay olanı kapsül ve tablet şeklindeki kullanımdır. Bu tüketim şeklinde kedi otu tablet veya kapsülleri genellikle yatmadan 30 dakika ila iki saat önce alınır.
Bitki çayı: Kurutulmuş kediotu kökü sıcak suda demlenerek hazırlanır ve genellikle rahatlamayı sağlamak için akşamları içilir.
Sıvı özler veya tentürler: Daha kolay tüketilmesi için suda, meyve suyunda, sirkede veya bir miktar alkolde bitki eritilerek elde edilen tentürler de tercih edilebilir.
Kurutulmuş kediotu kökü tozu: Bazen ev yapımı kapsüllerde veya çaylarda kullanılır.

Belirgin etkilerin hissedilmesi için kedi otunun birkaç gün ila birkaç hafta boyunca düzenli olarak kullanılması gerekebilir. Sizin için uygun süre ve miktar için bir sağlık uzmanı ile görüşmeniz doğru olur.

Kedi otu ne kadar sürede etkili olur?

Kedi otunun etkisi hangi formda ve yoğunlukta kullanıldığına ve kullanan kişinin bünyesine göre farklılaşabilir çünkü her bünyenin dışarıdan gelen etkenlere tepkisi aynı olmaz. Bazı kişiler kedi otunu kullandıktan yarım saat sonra sakinleştirici etkisini hissetmeye başlarken bazı kişilerde bu süre iki saate kadar çıkabilir.

Kedi otunun uyku bozuklukları üzerinde iyileşmeye destekleyici etkisinin görülmesi için ise birkaç haftalık düzenli kullanım gerekebilir. Hemen etki gösteren sentetik uyku yardımcılarının aksine, valerianın beklenen sonuçlar vermesi için genellikle vücutta kademeli olarak birikmesi gerekir. Bu nedenle, uyku veya rahatlama konusunda destekleyici olarak kullananlar için sabırla ve düzenli kullanım çok önemlidir. Özel sağlık durumu nedeniyle farklı ilaç kullanımı olan kişilerin kedi otu kullanımı ile ilgili olarak bir sağlık uzmanına danışmaları doğru olur.

Kedi otunun zararları var mı?

Kediotu kullanımında aşırıya kaçılmadığı durumlarda bu bitkinin kullanımının genellikle güvenli olduğunu söyleyebiliriz. Ancak yine de bitkisel ilaçların kişilerin kullanmakta olduğu diğer ilaçlarla etkileşime girebileceğini unutmayın.

Kedi otunun diğer ilaçlarla birlikte kullanımında bazı yan etkiler oluşabilir. Bu etkiler her ne kadar genellikle hafif etkiler olsa da özellikle kronik hastalığı bulunan kişilerin kedi otu kullanımından önce doktorlarına danışmaları doğru olur.

Kedi otunun olası yan etkilerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

Uyuşukluk veya baş dönmesi
Baş ağrısı
Mide rahatsızlığı, mide bulantısı veya kramplar
Yoğun rüyalar veya uyku bozuklukları (nadiren görülür)

Son olarak bir uyarı daha yapalım. Kediotu başlı başına sakinleştirici etkileri olan bir bitkidir. Bu nedenle kediotunu diğer sakinleştirici ilaçlar veya alkol ile birlikte kullanmak doğru olmaz, çünkü bunlar kedi otunun sakinleştirici etkisini daha da artırarak aşırı uyku haline veya koordinasyon bozukluğuna yol açabilir.