ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.146- KAN TRANSFÜZYON MERKEZİ TEMİZLİK ELEMANI GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

KAN TRANSFÜZYON MERKEZİ TEMİZLİK ELEMANI GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Kan Transfüzyon Merkezi / Destek Hizmetleri

GÖREV ADI: Kan Transfüzyon Merkezi Temizlik Elemanı

AMİR ve ÜST AMİRLER: Destek Hizmetleri Müdürü’ne dikey bağlıdır; Hastane Müdürü üst amiridir.Kan Transfüzyon Merkezi Sorumlu Hekimi’ne, enfeksiyon kontrol ve atık uygulamaları yönünden Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi’ne  bağlıdır.

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; Destek Hizmetleri Müdürü tarafından onaylanan ve Kan Transfüzyon Merkezi Sorumlu Hekimi’nin bilgisi dahilinde görevlendirilen, laboratuvar ve kan merkezi alan temizliği uyum eğitimini tamamlamış bir diğer temizlik personeli tarafından yürütülür.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital Kan Transfüzyon Merkezi’nin; kan ve kan bileşenlerinin güvenli şekilde alınması, test edilmesi, saklanması ve dağıtılması için gerekli hijyenik ortamın sürekliliğini sağlamak üzere, yüksek riskli alan temizlik ve dezenfeksiyon kurallarına, renk kodlu malzeme sistemine ve enfeksiyon kontrol ilkelerine uygun olarak temizlenmesi, biyolojik dökülmelere güvenli müdahale edilmesi, atıkların kaynağında ayrıştırılarak uzaklaştırılması ve merkez personelinin talimatı doğrultusunda tıbbi işlem içermeyen destek görevlerinin yerine getirilmesini sağlamak; tüm süreçleri TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları  Kan ve Kan Ürünleri Kanunu ve Yönetmeliği, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 6698 Sayılı KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde yürütmektir.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Kan Transfüzyon Merkezi’nin tüm alanlarının temizliğini kurumun Hastane Temizliği ve Dezenfeksiyonu Talimatı’nda yüksek riskli alanlar için belirlenen sıklık, yöntem ve dezenfektan ile günlük temizlik planına uygun olarak yapar.
• Temizliği temizden kirliye, yukarıdan aşağıya ve ofis alanından laboratuvar ve kan alma alanına doğru sıralamayla yapar; Kan Transfüzyon Merkezi için ayrılmış renk kodlu bez, kova ve paspasları yalnızca bu alanda kullanır ve diğer alanların malzemesiyle karıştırmaz.
• Dezenfektan ve temizlik ürünlerini kurum talimatında belirtilen sulandırma oranlarında ölçek kullanarak hazırlar; hazırlanan solüsyonu etiketler, farklı kimyasalları karıştırmaz ve ürün güvenlik bilgi formlarına uygun saklar.
• Çalışma tezgahları, kan alma koltukları, kapı kolları, musluklar, telefon ve klavye gibi yüksek temas yüzeylerinin dezenfeksiyonunu her temizlikte yapar; laboratuvar cihazlarının dış yüzeylerini yalnızca merkez personelinin talimatıyla ve belirtilen yöntemle siler, cihazların iç kısımlarına, kontrol panellerine ve kan ürünlerine kesinlikle dokunmaz.
• Kan saklama dolabı ve dondurucu alanlarının çevresinin temizliğini dolap kapılarını açmadan ve soğuk zinciri bozmadan yapar; dolap kapılarının açık kaldığını, alarm verdiğini veya ısı göstergesinde anormallik gördüğünü fark ettiğinde derhal merkez personeline bildirir.
• Kan ve vücut sıvısı dökülmelerinde Kan ve Vücut Sıvısı Dökülmesi Talimatı’na uygun olarak eldiven, maske, önlük ve gerektiğinde gözlük takar; dökülme alanını emici malzeme ile temizler, uygun konsantrasyonda klor bazlı dezenfektan ile belirtilen temas süresince dezenfekte eder, kullanılan malzemeyi tıbbi atık olarak bertaraf eder ve olayı merkez personeline bildirir.
• Kırılmış kan tüpü, torba veya cam malzeme bulunduğunda elle toplamaz; maşa, süpürge veya kürek kullanarak kesici-delici atık kutusuna atar ve alanı dezenfekte eder.
• Kullanılmış tekrar kullanılabilir malzemelerin ön temizliğini merkez personelinin belirlediği yöntemle ve kişisel koruyucu ekipman kullanarak yapar; dezenfeksiyon ve sterilizasyon gerektiren malzemelere müdahale etmez.
• Merkezde oluşan tıbbi atıkları kırmızı torbaya, kesici-delici atıkları sarı kutuya, evsel atıkları siyah torbaya, ambalaj ve geri dönüşüm atıklarını mavi torbaya ayrıştırır; dolu torbaları ağzını bağlayarak Tıbbi Atık Personeli’ne teslim eder, evsel ve ambalaj atıklarını geçici evsel atık deposuna iletir ve atık kutularının taşmamasını sağlar.
• Kan ve idrar numunesi tüplerini merkez personelinin talimatıyla, kapaklı ve sızdırmaz taşıma kabı içinde, biyotehlike etiketli olarak ve belirlenen süre içinde laboratuvara veya ilgili birime taşır; teslim kaydını imzalatır, tüpleri elinde veya cebinde taşımaz.
• Merkezde kullanılan kit, sarf malzeme ve temizlik ürünlerini tanır; malzeme teslim alma ve yerleştirme işlemlerinde merkez personeline yardımcı olur, temizlik sarf malzemelerinin stoklarını takip ederek eksikleri bildirir.
• Temizlik işlemleri sırasında uygun kişisel koruyucu ekipmanı kullanır; her işlem sonrasında eldivenlerini değiştirir ve el hijyenini beş endikasyona uygun olarak uygular, merkezde yiyecek ve içecek tüketmez.
• Kesici-delici alet yaralanması, kan ve vücut sıvısı ile temas veya kimyasal madde sıçraması durumunda derhal ilk müdahaleyi yapar; Kan Transfüzyon Merkezi Sorumlu Hekimi, Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve İş Yeri Hekimi’ne bildirir ve kayıt formunu doldurur.
• Hepatit B bağışıklaması ve periyodik sağlık kontrollerini İş Yeri Hekimi’nin planladığı şekilde zamanında yaptırır.
• Yaptığı temizlik işlemlerini Kan Transfüzyon Merkezi Temizlik Kontrol Formu’na tarih, saat ve imza ile kaydeder; formların merkez sorumlusu tarafından onaylanmasını sağlar.
• Merkeze yetkisiz kişilerin girmesini engellemeye yardımcı olur; temizlik sırasında kapıları açık bırakmaz, merkezde bulunan donör ve hasta kayıtlarına, kan ürünlerine ve cihazlara dokunmaz, donör ve hastalara nazik ve saygılı davranır.
• Temizlik makinelerini ve el aletlerini talimatına uygun kullanır; iş bitiminde temizleyip merkez dışındaki belirlenen alana kaldırır, arızalı ekipmanı amirine bildirir, tespit ettiği tesis arızalarını Teknik Servis’e bildirir.
• Islak zemin uyarı levhalarını kullanır, kabloları ve malzemeleri geçiş yollarında bırakmaz; merkez personeli, donör ve hastalar için kayma ve düşme riski oluşturmaz.
• Kan merkezi personelinin kan alma, test ve dağıtım işlemleri sırasında temizliği erteler; işlem alanına girmeden önce merkez personelinden onay alır ve donör mahremiyetine saygı gösterir.
• Hasta, donör ve çalışan güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek durumlara (dökülme, yaralanma, soğuk dolap alarmı, atık ayrıştırma hatası, ramak kala olaylar) şahit olduğunda İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne bildirim yapar; Düzeltici ve İyileştirici Faaliyet  çalışmalarına katılır.
• Kurum uyum eğitimine ve zorunlu eğitimlere katılır; yetkinlik değerlendirmelerine katılır.
• Hastane Afet ve Acil Durum Planı ve yangın talimatı doğrultusunda görev alır; yangın söndürücü ve acil çıkışların önünü kapatmaz, tahliye tatbikatlarına katılır.
• 6698 sayılı KVKK kapsamında merkezde gördüğü veya duyduğu donör ve hasta bilgilerini, test sonuçlarını kimseyle paylaşmaz; kayıtları ve ekranları okumaz, merkez alanlarının görüntüsünü kişisel cihazla kaydetmez ve sosyal medyada paylaşmaz.
• Donör, hasta yakını veya üçüncü kişiler tarafından sözlü veya fiziksel şiddet, tehdit veya saldırıya maruz kaldığında Beyaz Kod çağrısı yapar; temizlik göstergelerine (kontrol formu uygunluğu, alan denetim puanı) veri sağlar ve Enfeksiyon Kontrol Komitesi denetimleri ile TÜSKA SAS denetimlerine katılır.
• Kıyafet, yaka kartı ve kişisel hijyen kurallarına uyar; teslim aldığı demirbaş ve malzemelerin kasten veya dikkatsizlik nedeniyle hasar görmesinden ve kaybolmasından sorumludur, Destek Hizmetleri Müdürü’nün ve Kan Transfüzyon Merkezi Sorumlu Hekimi’nin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: Görev tanımı, kurum temizlik ve dezenfeksiyon talimatları ve SAS standartları sınırları dahilinde; temizlik sırasını alan risk düzeyine göre belirleme, hatalı sulandırılmış dezenfektanı veya güvenli olmayan ekipmanı kullanmama, kan ve vücut sıvısı dökülmesinde talimata uygun ilk müdahaleyi başlatma, tehlike oluşturan alanı uyarı levhası ile geçici olarak kapatma ve Beyaz Kod çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Kan ve kan bileşenlerine, kan saklama dolaplarının içine, laboratuvar cihazlarının kontrol panellerine, numune ve kayıtlara müdahale etme, kan veya numune alma, hasta ve donörlere bilgi verme ve tıbbi işlem yapma yetkisi kesinlikle yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Denetleme ve görev verme yetkisi yoktur. Merkezde gördüğü hijyen ve güvenlik uygunsuzlukların Kan Transfüzyon Merkezi Sorumlu Hekimi ve Destek Hizmetleri Müdürü’ne bildirmekle yükümlüdür; personel üzerinde iş dağılımı ve yaptırım yetkisi Destek Hizmetleri Müdürü’ne aittir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: Kan merkezinin hijyeninin transfüzyon güvenliğini ve hasta hayatını doğrudan etkilediği bilinciyle; hastaların, donörlerin ve çalışanların yaşam hakkını ve güvenliğini daima birinci önceliği sayar.
• Zarar Vermeme ve Faydalılık: Hatalı temizlik, yanlış dezenfektan kullanımı, soğuk zincirin bozulması ve atık ayrıştırma hatası gibi risklerin farkında olarak koruyucu önlemleri eksiksiz uygular; kimse görmese dahi temizlik standardından taviz vermez.
• Yetki Sınırına Bağlılık: Kan ürünlerine, cihazlara ve kayıtlara görev tanımı dışında asla müdahale etmez; yapamayacağı veya yetkisini aşan işi istense dahi dürüstçe bildirir.
• Donör ve Hasta Mahremiyeti: Kan alma ve donör kabul alanında donörlerin ve hastaların fiziksel, görsel ve bilgi mahremiyetine saygı gösterir; kayıt ve sonuçları okumaz, gördüklerini paylaşmaz, nazik ve saygılı davranır.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Donörlere, hastalara ve çalışanlara ırk, dil, din, cinsiyet, yaş, engel durumu, politik görüş veya sosyal statü farkı gözetmeksizin eşit, adil ve saygılı davranır; tüm alanlara eşit özenle hizmet verir.
• KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Merkezde gördüğü veya duyduğu donör ve hastaların kimlik, test sonucu ve sağlık bilgilerini 6698 sayılı Kanun kapsamında ve görevinden ayrıldıktan sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar; üçüncü kişilerle ve sosyal medyada paylaşmaz.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; kan merkezi personelinin temizlik zamanlaması ve yöntemi konusundaki beklentileri ile Destek Hizmetleri yönetiminin iş programı arasındaki farklılıklar, acil transfüzyon işlemleri sırasında temizliğin ertelenmesi, biyolojik dökülme ve yaralanma riskinin yarattığı kaygı, merkez dışındaki alanlara da görevlendirilme talepleri ve vardiya düzeninin çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, talimatları amirine açık ve saygılı biçimde iletmesi ve yapıcı, empatik, kurum prosedürlerine dayalı profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde kan merkezi temizlik hizmetlerindeki görev dağılımı ve yetki çatışmaları sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Temizlik saat ve yöntemlerinin merkez sorumlu hekimi ile Destek Hizmetleri Müdürü arasında yazılı planla belirlenmesi, talimat birliğinin sağlanması, yeterli malzeme ve KKD temini, yüksek riskli alan temizliği ve iletişim eğitimleri, stres ve öfke yönetimi eğitimleri ile ekip içi sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, alan görevlendirmesi veya vardiya çizelgesi konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda kan merkezinin temizlenmemesi, dökülmenin müdahalesiz bırakılması, atıkların biriktirilmesi, görevin veya alanın terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Temizlik hizmeti mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle Destek Hizmetleri Müdürü tarafından temizlik planı, alan risk düzeyi, iş yükü dengesi, vardiya adaleti ve yasal görev sınırları gözetilerek değerlendirilir; merkez içi çalışma düzenine ilişkin uyuşmazlıklarda Kan Transfüzyon Merkezi Sorumlu Hekimi’nin görüşü alınır ve taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen durumlarda konu Hastane Müdürü’ne; enfeksiyon kontrolü ve transfüzyon güvenliğine ilişkin uyuşmazlıklarda Enfeksiyon Kontrol Komitesi ve Başhekimliğe iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.