İŞ YERİ HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI
BİRİM: İş Sağlığı ve Güvenliği Birimi / Hemşirelik Hizmetleri
GÖREV ADI: İş Yeri Hemşiresi
AMİR ve ÜST AMİRLER: Hastane Müdürü’ne dikey ; İş Yeri Hekimi’ne Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne bağlıdır. İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı, Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve Çalışan Temsilcisi ile çalışır.
YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; İş Yeri Hekimi’nin bilgisi ve Hastane Müdürü ile Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’nün onayı ile görevlendirilen, tercihen İSG Diğer Sağlık Personeli Belgesi’ne sahip bir diğer hemşire tarafından yürütülür. Mevzuat gereği yalnızca İş Yeri Hekimi’ne ait görevler devralınamaz.
ARANAN NİTELİKLER;
| Nitelik Kriteri | Asgari Şart | Kurumsal Hedef |
| Eğitim Düzeyi | Üniversitelerin Hemşirelik Lisans Bölümü veya Sağlık Meslek Lisesi Hemşirelik Bölümü mezunu olmak; İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı onaylı İSG Diğer Sağlık Personeli Belgesi’ne sahip olmak | Hemşirelik Lisans mezunu olmak; İş Sağlığı Hemşireliği veya İş Sağlığı ve Güvenliği alanında yüksek lisans, Temel İlk Yardım Eğitici belgesi ve enfeksiyon kontrol eğitimi |
| Mesleki Deneyim | En az 2 yıl yataklı tedavi kurumunda klinik hemşireliği deneyimi; bağışıklama ve kesici-delici alet yaralanması takibi tecrübesi | 3 – 5 yıl klinik deneyim ve en az 1 yıl iş yeri hemşireliği / çalışan sağlığı birimi tecrübesi; İSG Kurulu çalışmalarında deneyim |
| Teknik Bilgi | 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler, işe giriş ve periyodik muayene formları, bağışıklama takvimleri, kesici-delici alet yaralanması ve kan/vücut sıvısı maruziyeti yönetimi, iş kazası bildirimi İSG-KATİP sistemi, SBYS ve KVKK | Risk değerlendirmesi ve sağlık gözetimi planlaması, meslek hastalığı şüphesi yönetimi, ergonomi ve psikososyal risk değerlendirmesi, İSG göstergelerinin analizi, eğitim programı tasarımı |
| Yabancı Dil | Yabancı uyruklu çalışanlarla temel iletişim kurabilecek düzeyde İngilizce | Mesleki İngilizce ve uluslararası iş sağlığı kılavuzlarını takip edebilecek düzeyde İngilizce |
| Kişisel Yetkinlikler | Gizliliğe tavizsiz bağlılık, güven veren iletişim, düzenli kayıt tutma, gözlem yeteneği, takip ve organizasyon becerisi, ekip çalışması | Eğitici ve ikna kabiliyeti, analitik düşünme, çatışma yönetimi, kriz anında soğukkanlılık, kurumsal süreç yönetimi |
GÖREV AMACI;
Özel Aktif International Hospital bünyesinde çalışan tüm personelin (kadrolu, sözleşmeli, dış kaynaklı firma çalışanları, stajyer ve öğrenciler dahil); işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerinin, bağışıklama programlarının, kesici-delici alet yaralanması ve kan/vücut sıvısı maruziyetlerinin, iş kazası ve meslek hastalığı bildirim ve takiplerinin, özel politika gerektiren grupların sağlık gözetiminin ve çalışan sağlığı eğitimlerinin İş Yeri Hekimi ile birlikte planlanmasını, yürütülmesini, kayıt altına alınmasını ve raporlanmasını sağlamak; çalışan sağlık dosyalarının gizliliğini korumak; tüm bu süreçleri 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik, Hemşirelik Yönetmeliği, TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları, KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde gerçekleştirmektir.
KURUMSAL SORUMLULUKLAR;
- Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
- Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
- Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
- Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
- Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
- Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
- Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
- Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
- Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
- Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
- Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.
TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;
- İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin planlanması, değerlendirilmesi, izlenmesi ve yönlendirilmesinde İş Yeri Hekimi ile birlikte çalışır; sağlık gözetimi planını hazırlar, verileri toplar, mevzuatın öngördüğü tüm kayıtları tutar ve İş Yeri Hekimi tarafından verilen iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili diğer görevleri yürütür.
- İşe yeni başlayan her çalışanın işe giriş muayenesini İnsan Kaynakları Müdürlüğü ile koordineli olarak işe başlamadan önce planlar; çalışanın sağlık ve çalışma öyküsünü işe giriş/periyodik muayene formuna kaydeder, İş Yeri Hekimi tarafından yapılan muayene sırasında hekime yardımcı olur ve işe uygunluk raporunun düzenlenmesini takip eder.
- Çalışanların periyodik sağlık muayenelerini risk grubuna ve mevzuatta öngörülen sıklığa göre planlar, randevulandırır ve tamamlanmasını takip eder; muayene için istenen tetkiklerin yapılmasını sağlar ve sonuçları İş Yeri Hekimi’nin değerlendirmesine sunar.
- Çalışanların bağışıklama programını İş Yeri Hekimi ve Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ile birlikte planlar; aşıları hekim istemiyle uygular, soğuk zincirini takip eder, aşı sonrası istenmeyen etkileri izler ve bildirir, Anti-HBs gibi bağışıklık düzeylerini takip ederek eksik dozların tamamlanmasını sağlar.
- Kesici-delici alet yaralanması, kan veya vücut sıvısı ile mukoza/bütünlüğü bozulmuş cilt teması yaşayan çalışanın bildirimini alır; ilk müdahaleyi yönlendirir, Kesici-Delici Alet Yaralanması Bildirim Formu’nu doldurtur, kaynak hastanın ve çalışanın serolojik testlerini ivedilikle çalıştırır ve Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ile koordineli olarak süreci yönetir.
- Maruziyet sonrası profilaksi (hepatit B aşısı, immünglobulin veya antiretroviral tedavi) sürecini İş Yeri Hekimi ve Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı’nın kararıyla başlatır; çalışanın 6. hafta, 3. ay ve 6. ay serolojik takiplerini planlar, sonuçları kaydeder ve takibi tamamlanmayan çalışanları hatırlatma sistemiyle izler.
- Hastanede meydana gelen tüm iş kazalarını kayıt altına alır; iş kazasının Sosyal Güvenlik Kurumu’na kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilmesi için İnsan Kaynakları Müdürlüğü ve İş Yeri Hekimi ile koordinasyonu sağlar, kaza raporlarını ve tanık ifadelerini dosyalar.
- İş kazalarını ve ramak kala olayları İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı ile birlikte analiz eder; kök neden analizine katılır, Düzeltici/İyileştirici Faaliyet önerilerini İSG Kurulu’na sunar ve alınan önlemlerin uygulanmasını sahada takip eder.
- Meslek hastalığı şüphesi taşıyan çalışanları İş Yeri Hekimi’ne yönlendirir; yetkili sağlık kuruluşuna sevk, tanı ve bildirim sürecini mevzuata uygun biçimde takip eder ve kayıtlarını tutar.
- Özel politika gerektiren grupların akibini yapar; gebe çalışanların riskli alanlardan uzaklaştırılması, gece çalışma kısıtı ve süt izni gibi hakların uygulanması için İş Yeri Hekimi ve İnsan Kaynakları Müdürlüğü ile iş birliği yapar.
- Radyasyon kaynaklarıyla çalışan personelin kişisel dozimetre sonuçlarının ve periyodik hemogram takiplerinin Radyasyon Güvenliği Komitesi ile koordineli yapılmasını izler; doz sınırı aşımlarında İş Yeri Hekimi ve Radyasyon Güvenliği Sorumlusu’na bildirimde bulunur.
- İlk yardım hizmetlerinin organizasyonu ve yürütülmesinde İş Yeri Hekimi ile birlikte çalışır; birimlerdeki ilk yardım dolaplarının içeriğini ve son kullanma tarihlerini periyodik olarak kontrol eder, mevzuatın öngördüğü sayıda sertifikalı ilk yardımcının bulunmasını ve sertifika yenileme sürelerini takip eder.
- Çalışanların sağlık eğitiminde görev alır: İSG temel eğitimleri, kesici-delici alet güvenliği, kişisel koruyucu donanım kullanımı, el hijyeni, bağışıklama, ergonomi ve güvenli hasta taşıma, sağlıklı yaşam, stres ve tükenmişlikle baş etme konularında Eğitim Hemşiresi ve İSG Uzmanı ile birlikte eğitim programları hazırlar, eğitimleri verir, katılım ve etkinlik kayıtlarını tutar.
- Hastane bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarının sürekli izlenip denetlenmesinde İş Yeri Hekimi ile birlikte çalışır; yemek firması çalışanlarının portör muayeneleri ve hijyen eğitimlerinin tamamlandığını Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ile birlikte takip eder.
- Çalışanlara yönelik şiddet olaylarında mağdur çalışanın sağlık değerlendirmesinin yapılmasını, adli rapor ve hukuki destek süreçlerinin Çalışan Güvenliği Komitesi ve Hasta Hakları Birimi ile koordineli yürütülmesini sağlar; psikolojik destek ihtiyacı olan çalışanı Psikolog ve İş Yeri Hekimi’ne yönlendirir.
- Mobbing, tükenmişlik, uzun çalışma saatleri ve vardiyalı çalışma gibi psikososyal riskler ile ergonomik riskleri değerlendirme çalışmalarına katılır ve koruyucu önerileri İSG Kurulu’na sunar.
- İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu’nun doğal üyesidir; kurul toplantılarına katılır, çalışan sağlığı verilerini aylık olarak hazırlar, kurula ve Kalite Yönetim Birimi’ne sunar, kurul kararlarının uygulanmasını takip eder.
- Risk değerlendirmesi çalışmalarına İSG Uzmanı ve İş Yeri Hekimi ile birlikte katılır; biyolojik, kimyasal ve ergonomik tehlikelere ilişkin sağlık gözetimi gerekliliklerini belirler ve KKD kullanımını sahada gözlemler.
- Görevi gereği hastanenin bütün bölümlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme ve araştırma yapar, gerekli bilgi ve belgelere ulaşır, çalışanlarla görüşür ve tespit ile tavsiyelerini İş Yeri Hekimi’ne iletir; görevinin gerektirdiği konularda işveren ve İş Yeri Hekimi’nin bilgisi dahilinde ilgili kurum ve kuruluşlarla kurum iç düzenlemelerine uygun olarak iş birliği yapar.
- Çalışan Temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlar ve bu kişilerle iş birliği yapar; çalışanların İSG ile ilgili öneri ve şikayetlerini kayıt altına alarak İSG Kurulu gündemine taşır.
- Çalışanların kişisel sağlık dosyalarını kilitli ve yetkisiz erişime kapalı ortamda tutar; dosyaları mevzuatın öngördüğü süre boyunca saklar ve işten ayrılan çalışana talebi halinde dosyasının bir örneğini verir.
- Çalışanlara hekim istemi doğrultusunda revir hizmeti kapsamında ilaç uygulama, enjeksiyon, pansuman ve tansiyon-kan şekeri ölçümü gibi hemşirelik girişimlerini 8 doğru ilkesine ve aseptik tekniğe uygun olarak yapar; ani hastalanan veya yaralanan çalışanın ilk değerlendirmesini yaparak gerektiğinde Acil Servis’e yönlendirir, kardiyak veya solunum arrestinde Mavi Kod çağrısı yapar.
- Salgın hastalık dönemlerinde çalışanların semptom taraması, temaslı takibi, izolasyon ve işe dönüş kriterlerinin uygulanmasını Enfeksiyon Kontrol Komitesi ve İş Yeri Hekimi ile koordineli yürütür; bulaşıcı hastalığı olan çalışanların çalışma kısıtlamalarını ve istirahat durumunu takip eder.
- Çalışan güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek her olayı İstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne bildirir ve çalışanların bildirim yapmasını teşvik eder; cezalandırıcı olmayan bildirim kültürünün yerleşmesine katkı sağlar.
- Hastane Afet ve Acil Durum Planı kapsamında çalışan sağlığı ve ilk yardım organizasyonunda görev alır; yangın, tahliye ve afet tatbikatlarına katılır, afet durumunda çalışanların sağlık durumunun izlenmesini ve destek ihtiyaçlarının karşılanmasını koordine eder.
- Revirde bulunan ilaç, aşı, sarf malzeme ve acil müdahale ekipmanının stok, son kullanma tarihi ve soğuk zincir takibini yapar; aşı dolabı ısısını günde iki kez kaydeder, arızaları Biyomedikal Birimi’ne bildirir, kalibrasyon ve bakım etiketlerini takip eder ve tıbbi, kesici-delici ve evsel atıkların kaynağında doğru ayrıştırılmasını sağlar.
- KVKK kapsamında çalışanların özel nitelikli kişisel sağlık verilerini en üst düzeyde korur; işverenin ve hastanenin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumu hakkındaki bilgileri gizli tutar, çalışan sağlık bilgilerini yöneticiler dahil üçüncü kişilerle paylaşmaz ve yalnızca İş Yeri Hekimi’nin işe uygunluk kanaatini ilgili birimlere iletir.
- İSG mevzuatı, Sağlık Bakanlığı çalışan güvenliği düzenlemeleri ve bağışıklama rehberlerindeki güncellemeleri takip eder; İSG Diğer Sağlık Personeli Belgesi yenileme eğitimlerini süresinde tamamlar, zorunlu eğitimlere katılır ve yetkinlik değerlendirmelerine girer.
- Çalışan sağlığı ve güvenliği süreçlerine ilişkin öz değerlendirme, iç tetkik ve TÜSKA SAS denetimlerinde Çalışan Sağlığı ve Güvenliği boyutundaki standartların kanıtlarını İş Yeri Hekimi ve İSG Uzmanı ile birlikte hazırlar ve sunar; görevini yerine getirirken işin normal akışını mümkün olduğunca aksatmaz ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunur.
- İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı mevzuat gereği işverene karşı sorumludur; amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.
YETKİLER;
- Karar Verme Yetkisi: İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, Hemşirelik Yönetmeliği, görev tanımı ve SAS standartları sınırları dahilinde; sağlık gözetimi takvimini ve bağışıklama planını İş Yeri Hekimi ile birlikte belirleme, kesici-delici alet yaralanması ve maruziyet bildirimlerinde kurum algoritmasına göre ilk adımları başlatma, hastanenin tüm bölümlerinde çalışan sağlığına ilişkin inceleme yapma ve bilgi-belge talep etme, revirde hekim istemine göre hemşirelik girişimlerini uygulama, çalışan sağlığı verilerine ilişkin gösterge ve raporları hazırlama ve Mavi Kod çağrısı yapma yetkisine sahiptir. İşe uygunluk veya çalışma kısıtı kararı verme, istirahat raporu düzenleme, tanı koyma, hekim istemi olmaksızın ilaç, aşı veya profilaksi başlatma, çalışanı işten uzaklaştırma ve çalışan sağlık bilgilerini yönetime açıklama yetkisi yoktur.
- Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Hastanenin tüm birimlerinde çalışan sağlığı uygulamalarını İSG Kurulu adına izleme, uygunsuzlukları ilgili birim sorumlusuna, İş Yeri Hekimi’ne ve İSG Uzmanı’na bildirme ve DİF açılmasını talep etme yetkisine sahiptir. Herhangi bir personel üzerinde idari yaptırım veya görev verme yetkisi yoktur; bu yetki ilgili birim yöneticileri, Hastane Müdürü ve İSG Kurulu’na aittir.
ETİK İLKELER;
- Öncelik: İnsan hayatının korunması gereken en yüce değer olduğu bilinciyle; çalışanların sağlığını, güvenliğini ve yaşam hakkını her türlü üretim, maliyet ve iş yoğunluğu kaygısının üzerinde tutar.
- Zarar Vermeme ve Faydalılık: Çalışanların önlenebilir iş kazalarından, meslek hastalıklarından ve biyolojik maruziyetlerden korunması için sağlık gözetimi, bağışıklama ve maruziyet takibi ilkelerinden ödün vermez; bilgi, beceri ve imkânlarının tamamını çalışanın en üst düzeyde yararı için kullanır.
- Çalışan Özerkliği ve Bilgilendirme: Çalışanın sağlık durumu, maruziyet riskleri ve koruyucu uygulamalar hakkında doğru ve anlaşılır biçimde bilgilendirilme ve karar verme hakkına saygı duyar; aşı ve test uygulamalarında bilgilendirilmiş onam ilkesine uyar.
- Bağımsızlık ve Mesleki Dürüstlük: İş sağlığı hizmetlerini işveren ve çalışan arasında mesleki bağımsızlık ve tarafsızlıkla yürütür; iş kazalarını, maruziyetleri ve sağlık risklerini kurumsal imaj, maliyet veya yönetim baskısı gerekçesiyle örtbas etmez, verileri şeffaflıkla İSG Kurulu’na sunar.
- Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Çalışanın unvanı, statüsü, ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, cinsiyeti, yaşı, engel durumu, gebeliği, sağlık durumu veya sendikal faaliyeti temelinde ayrımcılık yapmaz; sağlık durumu nedeniyle damgalanmaya izin vermez.
- KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Çalışanların kişisel sağlık dosyalarındaki tüm bilgileri ile işverenin meslek sırlarını İSG mevzuatı kapsamında, iş ilişkisi sona erdikten sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar; işverene yalnızca işe uygunluk kanaatini iletir.
GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;
Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; çalışanların periyodik muayene, aşı ve maruziyet takiplerine iş yoğunluğu nedeniyle direnç göstermesi, birim yöneticilerinin personeli muayeneye göndermede isteksizliği, çalışan sağlık bilgilerine erişim talepleri ile gizlilik yükümlülüğü arasındaki gerilim, iş kazası bildirimlerinde sorumluluk ve maliyet kaygıları, İş Yeri Hekimi, İSG Uzmanı, Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve İnsan Kaynakları arasındaki görev sınırlarının zaman zaman belirsizleşmesi ile biyolojik, psikolojik ve sosyal dinamiklerin çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, olası çatışma tepkilerini öngörebilmesi ve yapıcı, empatik, kanıta ve İSG mevzuatına dayalı profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.
Hastanemizde çalışan sağlığı hizmetlerinin görev dağılımında çatışmanın sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. İş Yeri Hemşiresi, İş Yeri Hekimi, İSG Uzmanı, Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve İnsan Kaynakları arasındaki görev sınırlarının yazılı talimatlarla netleştirilmesi, periyodik muayene ve aşı takviminin birim planlamalarına entegre edilmesi, İSG Kurulu kararlarının üst yönetimce desteklenmesi, kişisel iletişim, stres ve öfke yönetimi eğitimleri, hizmet içi eğitimlerin artırılması ve ekip içi sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.
Operasyonel Uygulama Esasları:
- Kesintisiz Hizmet ve Çalışan Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, muayene takvimi veya çalışma planı konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda kesici-delici alet yaralanması takibinin geciktirilmesi, iş kazası bildirim süresinin kaçırılması, bağışıklama programının aksatılması veya revirin boş bırakılması kesinlikle kabul edilemez. Hizmet mevcut plan ve mevzuat süreleri doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
- Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle İş Yeri Hekimi ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü tarafından 6331 Sayılı Kanun ve ilgili yönetmelikler, kurum çalışan sağlığı prosedürleri, iş yükü dengesi ve yasal görev sınırları gözetilerek değerlendirilir; taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur.
- Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen durumlarda konu Hastane Müdürü’ne ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu’na iletilir; çalışan sağlık verilerinin gizliliğine ilişkin uyuşmazlıklarda KVKK Komitesi görüşü alınır. Hastane Müdürü’nün veya İSG Kurulu’nun konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.
| TESLİM EDEN | TESLİM ALAN |
| TARİH: ADI-SOYADI: İMZA: | TARİH: ADI-SOYADI: İMZA: |