ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.123- NÜTRİSYON HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

NÜTRİSYON HEMŞİRESİ GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Nütrisyon Destek Birimi / Hemşirelik Hizmetleri

GÖREV ADI: Nütrisyon Hemşiresi

AMİR ve ÜST AMİRLER: Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve İdari Hemşirelere dikey; Sorumlu Hekimi ve Başhekimliğe bağlıdır, Diyetisyen ve Eczacı ile çalışır.

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; Hemşirelik Hizmetleri Müdürü tarafından belirlenen ve onaylanan, enteral ve parenteral beslenme uygulamalarında deneyimli, nütrisyon eğitimi almış kıdemli bir yoğun bakım veya servis hemşiresi tarafından yürütülür; Nütrisyon Destek Ekibi günlük izlemleri bu süreçte ilgili birim hemşireleri ve Diyetisyen ile koordineli sürdürülür.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital bünyesinde yatan ve nütrisyon desteği gereken hastaların; malnütrisyon riskinin yatışta ve izlemde standart tarama araçlarıyla belirlenmesi, Nütrisyon Destek Ekibi tarafından konsülte edilen hastaların oral, enteral ve parenteral nütrisyon destek tedavilerinin hekim ve Diyetisyen ile iş birliği içinde doğru, güvenli ve komplikasyonsuz uygulanması, günlük izlemlerinin yapılması, servis ve yoğun bakım hemşirelerinin, hasta ve yakınlarının nütrisyon uygulamaları konusunda eğitilmesi ve nütrisyon kalite göstergelerinin izlenmesi; tüm bu süreçlerin TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları Hemşirelik Kanunu ve Hemşirelik Yönetmeliği, Nütrisyon Destek Ekibi çalışma usul ve esasları, KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Yatan hastaların nütrisyon risk taramasının yatışı izleyen ilk 24 saat içinde servis ve yoğun bakım hemşireleri tarafından yapılmasını ve  kaydedilmesini sağlar; tarama sonuçlarını günlük olarak izler, riskli hastalarınNütrisyon Destek Ekibi’ne konsülte edilmesini sağlar ve uzun yatan hastalarda haftalık yeniden taramayı takip eder.
• Konsültasyon istenen poliklinik, servis ve yoğun bakım hastalarının nütrisyon destek tedavisi değerlendirmelerini Nütrisyon Destek Ekibi Sorumlu Hekimi ve Diyetisyen ile birlikte yapar; antropometrik ölçümleri beslenme öyküsünü, aldığı-çıkardığı sıvı ve laboratuvar bulgularını değerlendirir ve kaydeder.
• Nütrisyon desteği alan ve Nütrisyon Destek Ekibi tarafından izlenen hastaların günlük izlemlerini yapar; hedeflenen kalori ve protein alımına ulaşılıp ulaşılmadığını, beslenme toleransını, ağırlık değişimini ve metabolik parametreleri takip eder, bulguları ekip vizitinde paylaşır ve nütrisyon izlem formuna kaydeder.
• Nütrisyon destek tedavilerinin hekim istemine uygun, doğru ürün, doğru doz, doğru hız, doğru yol ve doğru zamanda uygulanmasını ve beslenme yeterliliğine ulaşılmasını sağlar; tedavi protokolünde yapılan değişiklikleri hastanın bakımından sorumlu hemşire ve ekip üyelerine yazılı ve sözlü olarak aktarır.
• Her nütrisyon uygulaması ve eğitimi öncesinde hasta kimliğini en az iki tanımlayıcı (ad-soyad, doğum tarihi/protokol numarası) ve kimlik bilekliği ile doğrular; hekim istemlerinin yazılı veya elektronik olarak alınmasını, nütrisyon ürünlerinin ilaç gibi istem ve kayıt kurallarına tabi tutulmasını sağlar.
• Enteral beslenmenin daha seyrek ya da ilk kez uygulandığı bölümlerde hasta başında enteral beslenme sistemini kurar; hasta, hasta yakınları ve servis/yoğun bakım hemşirelerine uygulamayı hasta başında uygulamalı olarak gösterir ve kayıt altına alır.
• Enteral beslenme uygulanan hastalarda kullanılan ürünlerin doğruluğunu, son kullanma tarihlerini, saklama ve kullanma koşullarını, açılmış ürünlerin kullanım süresini, set değişim sıklığını ve ürün etiketlemesini kontrol eder; aksaklıkları giderir ve kaydeder.
• Enteral beslenme komplikasyonlarının önlenmesi için tüpün ve setin yıkanmasını, baş yüksekliğinin 30-45 derece tutulmasını, doğru ürün, veriliş hızı ve saatlerinin uygulanmasını, ilaç-beslenme etkileşimlerinin gözetilmesini kontrol eder veya edilmesini sağlar ve gözlemlerini kaydeder.
• Enteral beslenme uygulanan hastalarda gelişebilecek ishal, kabızlık, bulantı-kusma, aspirasyon, hiperglisemi-hipoglisemi, sıvı-elektrolit dengesizliği gibi komplikasyonları izler; bulguları ilgili hekime ve Nütrisyon Destek Ekibi’ne bildirir, hekim istemi doğrultusunda gerekli hemşirelik girişimlerini uygular.
• Nazogastrik, nazojejunal ve gastrostomi tüplerinin bakımını yapar, yaptırır ve takip eder; nazal beslenme tüplerinin tespit bantlarını değiştirir veya değiştirilmesini sağlar, tüp yerini her beslenme öncesi kontrol eder, gastrik rezidü bakılması ve stoma çevresi cilt bakımı uygulamalarını hasta, hasta yakınları ve birim hemşirelerine hasta başında gösterir ve her gün kontrol eder.
• Total parenteral nütrisyon ürünlerinin Eczane tarafından steril şartlarda, doğru içerikle hazırlanmasını ve servis/yoğun bakım ünitelerine soğuk zincire uygun ulaştırılmasını takip eder; torba etiketi ile hekim istemini ve hasta kimliğini eşleştirerek çift kontrol yapar, ürünün görünümünü ve son kullanma süresini kontrol eder.
• Parenteral nütrisyon uygulanan hastalarda santral venöz kateterin aseptik tekniğe ve kateter bakım paketine uygun bakımını yapar veya yapılmasını denetler; parenteral nütrisyon lümeninin yalnızca bu amaçla kullanılmasını, set değişim sıklığını ve infüzyon pompası ayarlarını kontrol eder, kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu bulgularını izler ve Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ile iş birliği yapar.
• Total parenteral nütrisyon sırasında meydana gelebilecek metabolik komplikasyonları ve sıvı-elektrolit dengesizliklerini laboratuvar sonuçları ve klinik bulgularla izler; ciddi malnütrisyonlu hastalarda yeniden beslenme sendromu riskini değerlendirir ve bulguları gecikmeksizin ilgili hekime bildirir.
• Laboratuvar tarafından bildirilen nütrisyonla ilişkili kritik/panik değerleri kayıt altına alarak derhal hekime iletir; hekimin sözel istemini kurum sözel order prosedürüne uygun olarak alır, tekrar ederek doğrular, kaydeder ve süresi içinde imzalatılmasını sağlar.
• Nütrisyon desteğinde kullanılan tüm araç ve gerecin korunması, bakımı, kalibrasyon takibi ve eksiklerinin tamamlanmasında klinik sorumlu hemşireleri ve Biyomedikal Birimi ile iş birliği yapar; arızalı cihazları kullanımdan çektirir.
• Nütrisyon destek tedavisinde kullanılan ve ihtiyaç duyulan araç-gerecin ve ürünlerin belirlenmesi, en uygun ürün seçiminin yapılması ve satın alınması konusunda Nütrisyon Destek Ekibi, Eczane ve Satın Alma Müdürlüğü’ne önerilerde bulunur; nütrisyon ürünlerinin stok, son kullanma tarihi ve saklama koşullarını Eczane ile birlikte takip eder.
• Nütrisyon ürünlerinin ve uygulamalarının hasta üzerine eksiksiz düşülmesini, nütrisyon tarama, değerlendirme, izlem ve eğitim kayıtlarının tam, zamanında, okunaklı, tarih-saat-imzalı tutulmasını sağlar.
• Multidisipliner Nütrisyon Destek Ekibi’nin üyesi olarak ekip içi ve diğer bölümler arasında iletişim ve koordinasyonu sağlar; ekip vizitlerine ve toplantılarına katılır, gündem ve tutanakları hazırlar, alınan kararların birimlerde uygulanmasını takip eder.
• Ekiple iş birliği içinde hasta ve hasta yakınlarının nütrisyon desteğiyle ilgili sorularını cevaplandırır; öneri, istek ve şikayetlerini dinler, değerlendirir ve çözüme kavuşturur, hastanın beslenme tercihlerine ve kültürel değerlerine saygı gösterir, mahremiyetini korur.
• Evde enteral veya parenteral beslenme ile taburcu edilecek hastalara ve bakım verenlerine uygulama, hijyen, ürün saklama, pompa kullanımı, komplikasyon belirtileri ve başvuru kriterleri konusunda taburculuk eğitimi verir, uygulamalı olarak değerlendirir, yazılı eğitim materyali sağlar ve eğitimi kayıt altına alır.
• Eğitim Hemşiresi ile iş birliği yaparak nütrisyon hemşireliği konusundaki eğitim gereksinimlerine yönelik önerilerde bulunur; servis ve yoğun bakım hemşirelerine nütrisyon risk taraması, enteral ve parenteral beslenme uygulamaları, tüp bakımı ve komplikasyon yönetimi konularında hizmet içi eğitimler verir, eğitim etkinliğini değerlendirir ve kayıtlarını tutar.
• Nütrisyon Destek Birimi’nin bölüm oryantasyon eğitiminden sorumludur; birime yeni görevlendirilen hemşirelerin uyum eğitimini planlar, uygular, yetkinlik değerlendirmesini yapar ve kayıt altına alır.
• Nütrisyon kalite göstergelerini (yatışta 24 saat içinde nütrisyon taraması yapılan hasta oranı, riskli hastalarda konsültasyon oranı, hedef kaloriye ulaşma süresi, enteral ve parenteral beslenme komplikasyon oranı, kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu) izler, verileri doğrular, aylık ve yıllık raporları Nütrisyon Destek Ekibi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve Kalite Yönetimi’ne sunar, hedeften sapmalarda iyileştirme planı hazırlar.
• Nütrisyon uygulamalarıyla ilgili hasta güvenliğini olumsuz etkileyen veya etkileyebilecek olayları stenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne bildirir; kök neden analizine katılır, bölümünde yürütülen Düzeltici ve İyileştirici Faaliyetleri ( planlar, takip eder ve süresinde kapatılmasını sağlar.
• Nütrisyon desteği prosedür, talimat ve protokollerinin hazırlanmasına ve güncellenmesine katkı sağlar; yalnızca güncel dokümanların kullanılmasını denetler, öz değerlendirme, iç tetkik ve TÜSKA SAS akreditasyon denetimlerine Nütrisyon Destek Ekibi adına katılır.
• Nütrisyon Destek Ekibi, Hasta Güvenliği Komitesi, Enfeksiyon Kontrol Komitesi, Eğitim Komitesi ve Bası Yarası Önleme Ekibi gibi ilgili komite, kurul ve ekiplerde görev alır; Mavi Kod ve diğer renkli kod uygulamalarında görevlendirildiği şekilde yer alır ve Hastane Afet ve Acil Durum Planı kapsamındaki görevlerini bilir.
• Enfeksiyon kontrol önlemlerine uyar ve uyulmasını sağlar; tıbbi atıkların kaynağında doğru ayrıştırılmasını sağlar, kesici-delici alet yaralanmasında derhal Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve İş Yeri Hekimi’ne bildirimde bulunur.
• KVKK kapsamında hastaların özel nitelikli kişisel sağlık verilerini korur; şifresini paylaşmaz, hasta bilgi ve görüntülerini kişisel cihazlarla kaydetmez ve sosyal medya veya mesajlaşma uygulamalarında paylaşmaz, eğitim materyallerinde hasta verilerini anonimleştirir.
• Kurum içi ve kurum dışı seminer, toplantı, kongre ve benzeri etkinliklere katılır; bilimsel yayınları ve güncel nütrisyon kılavuzlarını takip eder, eğitim materyalleri ve yayın geliştirir, hemşirelik ve nütrisyon hemşireliği alanında araştırmalar yapar ve yapılan araştırmalara katılır.
• Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’nün oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda görev yapar; amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: Hemşirelik Yönetmeliği, görev tanımı, kurum nütrisyon destek prosedürleri ve SAS standartları sınırları dahilinde; nütrisyon riski taşıyan hastayı Nütrisyon Destek Ekibi’ne konsülte etme, nütrisyon hemşirelik tanısı koyarak bakımı planlama ve uygulama, hasta güvenliğini tehdit eden durumlarda uygulamayı durdurarak hekime danışma, uygunsuz ürün ve cihazı kullanımdan çektirme, birim hemşirelerine nütrisyon uygulamalarına ilişkin teknik yönlendirme yapma ve Mavi/Beyaz Kod çağrısı yapma yetkisine sahiptir. Tanı koyma, hekim istemi olmaksızın nütrisyon ürünü, ilaç veya beslenme yolu başlatma, değiştirme veya sonlandırma, parenteral nütrisyon içeriğini belirleme ve çalışanlar üzerinde idari yaptırım uygulama yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Nütrisyon desteği alan hastaların bulunduğu birimlerde servis ve yoğun bakım hemşirelerinin, hemşire yardımcısı ve hasta bakım personelinin nütrisyon uygulamalarını izleme, uygulamalı eğitim verme ve uygunsuzlukları ilgili Sorumlu Hemşire’ye, İdari Hemşirelere ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne bildirme yetkisine sahiptir. Birim personeli üzerinde hiyerarşik amirlik ve idari yaptırım yetkisi yoktur; bu yetki ilgili Sorumlu Hemşire ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü’ne aittir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: İnsan hayatının korunması gereken en yüce değer olduğu bilinciyle; hastanın yaşam hakkını, güvenliğini ve beslenme yoluyla iyileşme sürecini daima birinci önceliği sayar.
• Zarar Vermeme ve Faydalılık: Hizmet verdiği hastaların deneyimsizlik, ilgisizlik veya ihmal nedeniyle zarar görmesini önler; enteral ve parenteral nütrisyon uygulamalarının oluşturabileceği risklerin farkında olarak bu riskleri en aza indirir ve bilgi, beceri ve imkânlarının tamamını hastanın en üst düzeyde yararı için kullanır.
• Hasta Özerkliği ve Bilgilendirme: Hastanın beslenme tedavisi ile ilgili bilgilendirilme ve karar verme hakkına, beslenme tercihlerine ve yapay beslenmeye ilişkin kararlarına saygı duyar; hastanın kültürel, toplumsal ve ruhsal durumuna özen göstererek doğru, anlaşılır ve yeterli bilgilendirme yapar, aydınlatılmış onam süreçlerine katkı sağlar.
• Kişisel Haklar ve Mahremiyet: Hizmet verdiği bireylerin kişilik haklarına, beden ve bilgi mahremiyetine saygı gösterir; antropometrik ölçüm, tüp bakımı ve beslenme uygulamaları sırasında mahremiyet önlemlerini tavizsiz uygular.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastanın ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, cinsiyeti, yaşı, engel durumu, beden yapısı, sosyal veya ekonomik konumu temelinde ayrımcılık yapmaz; nütrisyon destek hizmetini yalnızca tıbbi gereksinim, hakkaniyet ve tarafsızlık ilkeleriyle sunar.
• Mesleki Dürüstlük: Mesleğini meşruiyet ve dürüstlük çerçevesinde uygular; hatasını gizlemez ve bildirir, ürün seçimi ve önerilerinde yalnızca bilimsel kanıtı ve hasta yararını gözetir, hastayı veya kurumu çıkar aracı olarak kullanmaz, nütrisyon ürünü firmalarından hediye veya menfaat kabul etmez.
• KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Hastanın sağlık durumu, tanısı, beslenme durumu, tetkik sonuçları ve tedavisi hakkındaki tüm tanımlanabilir kişisel sağlık verilerini 6698 sayılı Kanun kapsamında ve hastanın vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; nütrisyon hemşiresinin birden fazla birimde ve farklı sorumlu hemşirelerin alanında çalışmasının yarattığı yetki ve koordinasyon belirsizlikleri, birim hemşirelerinin nütrisyon uygulamalarını ek iş yükü olarak algılaması, hekimlerle nütrisyon yolu ve zamanlaması konusunda görüş ayrılıkları, Diyetisyen ve Eczane ile ürün ve hazırlama süreçlerine ilişkin anlaşmazlıklar, hasta ve yakınlarının yapay beslenmeye direnci ile biyolojik, psikolojik ve sosyal dinamiklerin çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, olası çatışma tepkilerini öngörebilmesi, birim hemşireleriyle iş birliğine dayalı bir yaklaşım benimsemesi ve yapıcı, empatik, kanıta dayalı ve mesleki mevzuata uygun profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde nütrisyon destek hizmetlerinde çatışmanın sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Nütrisyon Destek Ekibi çalışma esaslarının ve nütrisyon hemşiresinin birimlerdeki yetki sınırlarının yazılı olarak tanımlanması, nütrisyon protokollerinin hekim, Diyetisyen, Eczacı ve hemşirelerle ortak hazırlanması, düzenli ekip vizit ve toplantıları, birim hemşirelerine yönelik nütrisyon eğitimlerinin artırılması, kişisel iletişim ve çatışma yönetimi eğitimleri ve sosyal faaliyetler çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, birimler arası koordinasyon veya uygulama sorumluluğu konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda nütrisyon desteği alan hastanın izleminin aksatılması, enteral veya parenteral beslenmenin kesintiye uğratılması, görevin veya birimin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Hizmet mevcut plan doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle Nütrisyon Hemşiresi ile ilgili birimin Sorumlu Hemşiresi tarafından nütrisyon protokolleri, yetkinlik matrisi, hasta yoğunluğu ve yasal görev sınırları gözetilerek değerlendirilir; taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur ve karar kayıt altına alınır.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim düzeyinde çözülemeyen durumlarda konu bağlı bulunulan İdari Hemşire ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne; hekimler, Diyetisyen veya Eczane ile yaşanan tıbbi uygulama uyuşmazlıklarında ise Nütrisyon Destek Ekibi Sorumlu Hekimi ve Başhekimliğe iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.