ÇİFTLİKKÖY HASTANESİ – KU.YD.111- PERFÜZYONİST GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

PERFÜZYONİST GÖREV YETKİ ve SORUMLULUKLARI

BİRİM: Kalp ve Damar Cerrahisi Ameliyathanesi / Hemşirelik Hizmetleri

GÖREV ADI: Perfüzyonist

AMİR ve ÜST AMİRLER: Kalp ve Damar Cerrahisi Uzman Hekimi’ne mesleki, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü’ne idari olarak dikey; Başhekim ve Hastane Müdürü üst amirleridir. Anestezi ve Reanimasyon Uzmanı ile çalışır; yoğun bakım sorumlu hekimi ile çalışır.

YETKİ DEVRİ: Görevi başında bulunmadığı durumlarda (yıllık izin, mazeret izni, rapor, eğitim, kurum dışı görev vb.) görev ve yetkileri; Kalp ve Damar Cerrahisi Uzman Hekimi tarafından belirlenen ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürü tarafından onaylanan, perfüzyon lisans veya yüksek lisans diplomasına sahip bir diğer Perfüzyonist tarafından yürütülür. Kalp-akciğer makinesini yönetme yetkisi 1219 Sayılı Kanun gereği perfüzyonist olmayan personele devredilemez; ikinci perfüzyonist bulunmadığında elektif açık kalp ameliyatları ertelenir veya anlaşmalı perfüzyonist görevlendirilir.

ARANAN NİTELİKLER;

GÖREV AMACI;

Özel Aktif International Hospital Kalp ve Damar Cerrahisi Ameliyathanesi’nde ekstrakorporeal dolaşım gerektiren kalp ve büyük damar ameliyatlarında; Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı ve Anestezi ve Reanimasyon Uzmanı ile iş birliği içinde kalp-akciğer makinesinin hazırlanması, kardiyopulmoner baypasın güvenli şekilde başlatılması, yönetilmesi ve sonlandırılması, miyokard koruması, antikoagülasyon, kan gazı ve fizyolojik parametrelerin izlenmesi, ECMO ve ventriküler destek cihazlarının yönetilmesi ile tüm perfüzyon kayıtlarının eksiksiz tutulması; cihaz ve devre güvenliğinin kontrol listeleriyle güvence altına alınması ve tüm süreçlerin TÜSKA Sağlıkta Akreditasyon Standartları, 1219 Sayılı Kanun ve Sağlık Meslek Mensupları Yönetmeliği, Kan ve Kan Ürünleri Kanunu, KVKK ve kurumsal kalite politikalarına tam uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır.

KURUMSAL SORUMLULUKLAR;

• Görevini yerine getirirken kurumun çıkarları doğrultusunda hareket eder.
• Kurumun misyon, vizyon, prosedür ve talimatları doğrultusunda hareket eder.
• Kurum içi bölüm veya kişiye özel eğitim programlarına katılır.
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun davranır.
• Hasta bilgilerinin gizliliğine ve mahremiyetine uygun davranır.
• Sağlıkta Akreditasyon Standartları doğrultusunda çalışır.
• Yöneticisinin veya sorumlusunun oluşturduğu çalışma planı doğrultusunda hareket eder.
• Personel ve Disiplin Yönetmeliği kurallarına göre hareket eder.
• Yöneticisinin verdiği görevleri eksiksiz yerine getirir.
• Kurum ve yapılan çalışmalar ile ilgili tüm bilgilerin gizliliğini, önemli bilgilerin güvenliğini sağlar.
• Hasta ve hasta yakınlarının haklarını bilerek bu haklara uygun davranır.
• Hastanenin genel kurallarına uyar ve ekip ruhu içinde hareket eder.

TEMEL İŞ ve SORUMLULUKLAR;

• Ameliyat programını bir gün önceden inceler; hastanın dosyasını değerlendirerek hastaya özel perfüzyon planını Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı ile birlikte oluşturur.
• Hastanın kimliğini ameliyathaneye alınışında ve kan ürünü ile ilaç uygulamaları öncesinde en az iki tanımlayıcı (ad-soyad ve doğum tarihi/protokol numarası) ve kimlik bilekliği ile doğrular; Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi’nin perfüzyonla ilgili bölümlerine katılır.
• Kalp-akciğer makinesini, oksijenatörü, devre setini, kardiyopleji sistemini, ısı değiştiriciyi, vakum destekli venöz drenaj ve cell saver sistemlerini ameliyat öncesinde kurar; priming solüsyonunu hazırlar, devreyi hava kabarcığı yönünden kontrol eder ve baypas öncesi kontrol listesini eksiksiz uygulayarak imzalar.
• Kalp-akciğer makinesinin pompa başlıkları, oklüzyon ayarı, basınç ve sıcaklık sensörleri, hava kabarcığı ve seviye dedektörleri, alarm sistemleri ve yedek güç kaynağının çalışır durumda olduğunu her vaka öncesinde kontrol eder; manuel çevirme kolu, yedek oksijenatör, yedek pompa başlığı ve acil durum malzemelerinin hazır bulunmasını sağlar.
• Heparinizasyon sonrasında aktive pıhtılaşma zamanını ölçer; kurum protokolünde belirlenen hedef ACT değerine ) ulaşılmadan baypasa geçmez, baypas süresince ACT ölçümlerini düzenli aralıklarla tekrarlar ve ek heparin gereksinimini anestezi uzmanına bildirir.
• Kardiyopulmoner baypası cerrahın talimatı ile başlatır; pompa akımı, perfüzyon basıncı, venöz drenaj, oksijenatör gaz akımı ve FiO2, hasta sıcaklığı, rezervuar seviyesi ve hat basınçlarını sürekli izleyerek hedef değerlerde tutar, sapmaları derhal cerrah ve anestezi uzmanına bildirir.
• Baypas süresince arter ve venöz kan gazları, hematokrit, elektrolit, glukoz ve laktat değerlerini belirli aralıklarla ölçer ve yorumlar; asit-baz dengesi, oksijenasyon ve karbondioksit yönetimi için gerekli ayarlamaları yapar, kritik değerleri ekibe bildirir ve kaydeder.
• Cerrahın belirlediği kardiyopleji protokolüne göre kardiyopleji solüsyonunu hazırlar ve uygular; miyokard koruması için uygulama zamanlarını, hacimlerini ve basınçlarını kaydeder.
• Hipotermi, normotermi ve yeniden ısıtma süreçlerini cerrahi plana göre yönetir; ısı değiştirici su sıcaklığı ile hasta sıcaklığı arasındaki farkı güvenli sınırlarda tutar ve hasta sıcaklığını sürekli izler.
• Ekstrakorporeal devre üzerinden uzman hekimlerin talimat verdiği ilaç, elektrolit, sıvı ve tıbbi ajanları uygular; ilaç uygulamalarında 8 doğru ilkesine uyar, yüksek riskli ilaçlarda çift kontrol yapar ve her uygulamayı perfüzyon kaydına işler.
• Devre üzerinden uygulanacak kan ve kan bileşenlerinde transfüzyon güvenliği kurallarına uyar; torba üzerindeki hasta kimliği, kan grubu, çapraz eşleştirme sonucu ve son kullanma tarihini anestezi ekibi ile birlikte çift kişi doğrulaması yaparak kontrol eder, transfüzyon kayıtlarını tutar ve reaksiyon şüphesinde ekibi uyarır.
• Hemofiltrasyon/ultrafiltrasyon ve cell saver sistemlerini endikasyon dahilinde kullanır; sıvı dengesi, hemokonsantrasyon ve kan tasarrufu stratejilerini uygular ve kaydeder.
• Baypastan çıkış sürecinde kalbin yüklenmesini kademeli olarak yönetir, hemodinamik stabilitenin sağlanmasını cerrah ve anestezi uzmanı ile birlikte değerlendirir; protamin uygulaması sonrasında ACT kontrolünü yapar, devredeki kanı hekim talimatına göre hastaya geri verir veya cell saver ile işler.
• Ekstrakorporeal membran oksijenasyonu, intraaortik balon pompası ve kısa, orta, uzun dönem ventriküler destek cihazlarının kurulumunu, başlatılmasını ve yönetimini ilgili uzman hekimlerin gözetiminde yapar; yoğun bakımda ECMO izlemi için devre kontrolü, antikoagülasyon takibi ve hemşire eğitimini sağlar.
• Ekstrakorporeal dolaşım desteği altındaki hastanın hastane içi veya hastaneler arası transportuna eşlik eder; transport öncesinde taşınabilir cihaz, batarya, oksijen ve yedek malzeme kontrollerini yapar ve transport koşullarını hazırlar.
• İzole organ ve ekstremite perfüzyonu gibi özel perfüzyon uygulamalarını ilgili cerrahın talimatı ile gerçekleştirir; gerekli malzeme ve tekniği hekimle konsülte ederek belirler.
• Her vakanın perfüzyon kaydını gerçek zamanlı, okunaklı ve imzalı olarak tutar; kaydı hasta dosyasına ekler.
• Perfüzyon sırasında gelişen kritik olaylara kurum acil perfüzyon protokollerine göre müdahale eder; acil durum tatbikatlarına katılır ve protokolleri güncel tutar.
• Kalp-akciğer makinesi, ısı değiştirici, ACT cihazı, kan gazı cihazı ve ECMO konsolunun periyodik bakım, kalibrasyon ve elektriksel güvenlik testlerinin yapılmasını Biyomedikal Birimi ile birlikte takip eder; arızaları bildirir, arızalı veya kalibrasyonu geçersiz cihazı kullanmaz, cihaz kullanım ve bakım kayıtlarını tutar.
• Perfüzyon sarf malzemelerinin stok, lot ve son kullanma tarihi takibini yapar; minimum stok seviyelerini belirler, eksikleri Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı ve Depo Sorumlusu’na bildirir, malzeme alımlarında teknik görüş verir.
• Steril malzemelerin paket bütünlüğü, kimyasal indikatör ve son kullanma tarihi kontrollerini yapar; ameliyathane asepsi kurallarına, el hijyeninin 5 endikasyonuna ve kişisel koruyucu ekipman kullanımına uyar, devre ve cihaz yüzeylerinin vaka sonrası temizlik ve dezenfeksiyonunu sağlar.
• Tıbbi atıkları, kanla kontamine devre setlerini ve kesici-delici atıkları kaynağında doğru ayrıştırır; kesici-delici alet yaralanması veya kan maruziyetinde derhal Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi, Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ve İş Yeri Hekimi’ne bildirimde bulunur.
• Hasta güvenliğini etkileyen veya etkileyebilecek olaylarıİstenmeyen Olay Bildirim Sistemi’ne bildirir; kök neden analizi ve Düzeltici/İyileştirici Faaliyet  çalışmalarına katılır.
• Kalp ve Damar Cerrahisi mortalite-morbidite toplantılarına katılır; perfüzyon kalite göstergelerine (baypas ve kros klemp süreleri, hedef ACT uyumu, baypas sırasında transfüzyon oranı, perfüzyonla ilişkili istenmeyen olay sayısı, cihaz arıza sayısı) veri sağlar, öz değerlendirme ve TÜSKA SAS denetimlerine katılır.
• Hasta mahremiyetini ameliyathanede korur; hastanın bedenini, ameliyat sahasını ve perfüzyon ekranlarını kişisel cihazlarla fotoğraflamaz, video kaydına almaz ve sosyal medya veya mesajlaşma uygulamalarında paylaşmaz.
• KVKK kapsamında hastaların özel nitelikli kişisel sağlık verilerini korur; SBYS ve perfüzyon kayıt sistemi ekranlarını gözetimsiz bırakmaz, şifresini paylaşmaz, perfüzyon kayıtlarını yetkisiz kişilerle paylaşmaz.
• Hastane Afet ve Acil Durum Planı kapsamında kendisine verilen görevleri yerine getirir; renkli kod uygulamalarını bilir, elektrik kesintisi ve tahliye tatbikatlarında ekstrakorporeal destek altındaki hastanın güvenliği için planlanan görevleri uygular.
• Uyum eğitimi ve zorunlu eğitimlere katılır; mesleki gelişimini kongre, kurs ve bilimsel yayınlarla sürdürür, yıllık yetkinlik değerlendirmesine ve simülasyon eğitimlerine katılır.
• İşe yeni başlayan perfüzyonistlere ve stajyerlere cihaz kurulumu, kontrol listeleri, acil protokoller ve kayıt sistemi konusunda oryantasyon ve rehberlik sağlar; ameliyathane ve yoğun bakım hemşirelerine ECMO ve ekstrakorporeal dolaşım konularında eğitim verir.
• Nöbet ve icap listelerine uyar; acil kalp cerrahisi ve ECMO çağrılarına kurum tarafından belirlenen sürede ulaşır, nöbet teslimini cihaz, malzeme ve hasta durumu kontrolü ile yapar ve amirlerinin görev tanımı kapsamında verdiği diğer görevleri yerine getirir.

YETKİLER;

• Karar Verme Yetkisi: Karar verme yetkisi: 1219 Sayılı Kanun ek 13 üncü maddesi, Sağlık Meslek Mensupları Yönetmeliği, kurum perfüzyon protokolleri ve SAS standartları sınırları dahilinde; ilgili uzman hekimlerin gözetiminde kalp-akciğer makinesini yönetme, perfüzyon parametrelerini hedef değerler içinde ayarlama, devre ve malzeme tekniğini hekimle konsülte ederek belirleme, hedef ACT değerine ulaşılmadan baypasa geçmeyi reddetme, cihaz veya devre güvenliğini tehdit eden durumlarda ekibi uyararak baypas başlangıcını geciktirme ve acil perfüzyon protokollerini başlatma yetkisine sahiptir. Cerrahi veya anestezi kararı verme, bağımsız olarak ilaç ve kan ürünü order etme, perfüzyon dışı ilaç uygulama, tanı koyma ve personel üzerinde idari yaptırım uygulama yetkisi yoktur.
• Denetleme ve Görev Verme Yetkisi: Denetleme ve görev verme yetkisi: Ekstrakorporeal dolaşım ve ECMO uygulamalarında ameliyathane ve yoğun bakım hemşireleri ile teknikerlere devre güvenliği, antikoagülasyon izlemi ve kayıt konusunda talimat verme, perfüzyon malzemelerinin ve cihazlarının hazırlık ve bakım kayıtlarını denetleme ve uygunsuzlukları Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı ile Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi’ne bildirme yetkisine sahiptir. Personel üzerinde idari yaptırım yetkisi yoktur; bu yetki Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü ve Başhekimliğe aittir.

ETİK İLKELER;

• Öncelik: İnsan hayatının korunması gereken en yüce değer olduğu bilinciyle, ekstrakorporeal dolaşım altındaki hastanın yaşam hakkını ve güvenliğini daima birinci önceliği sayar; baypas süresince dikkatini hastadan ve cihazdan hiçbir koşulda ayırmaz.
• Zarar Vermeme ve Faydalılık: Hava embolisi, hipoperfüzyon, yetersiz antikoagülasyon, cihaz arızası ve ısı yönetimi hatalarından kaynaklanabilecek zararları önlemek için kontrol listelerini eksiksiz uygular; uygulamalarının oluşturabileceği risklerin farkında olarak bu riskleri en aza indirir ve bilgi, beceri ve imkânlarının tamamını hastanın yararı için kullanır.
• Mesleki Dürüstlük ve Bilimsel Vicdan: Perfüzyon kayıtlarını gerçeğe uygun ve eksiksiz tutar; hata veya komplikasyonu gizlemez, mesleğini meşruiyet ve dürüstlük çerçevesinde uygular, malzeme ve cihaz tedarikçilerinden menfaat kabul etmez ve kanıta dayalı olmayan uygulamalardan kaçınır.
• Hasta Özerkliği ve Mahremiyet: Hastanın bilgilendirilmiş onam sürecine katkı sağlar; ameliyathanede hastanın beden ve bilgi mahremiyetine saygı gösterir, ameliyat ve perfüzyon anlarını kaydetmez ve paylaşmaz.
• Ayrımcılık Yasağı (Eşitlik İlkesi): Hastanın ırkı, etnik kökeni, dili, dini, inancı, politik görüşü, cinsiyeti, yaşı, engel durumu, sosyal veya ekonomik konumu temelinde ayrımcılık yapmaz; mevcut kaynakları hakkaniyet, adalet ve tarafsızlık ilkeleri çerçevesinde kullanır.
• KVKK ve Sır Saklama Yükümlülüğü: Hastanın tanısı, ameliyat ve perfüzyon kayıtları, kan grubu ve transfüzyon bilgileri ile tüm kişisel sağlık verilerini hastanın vefatından sonra dahi kesin bir gizlilikle saklar.

GÖREV DAĞILIMINDA ÇATIŞMA YAŞANMASI DURUMUNDA;

Çatışmaya neden olan etmenlerin çok boyutlu olduğu; acil kalp cerrahisi ve ECMO çağrıları ile elektif ameliyat programının çakışması, cerrah ve anestezi uzmanı ile baypas yönetimi, antikoagülasyon ve transfüzyon kararlarında yaşanabilecek klinik görüş ayrılıkları, uzun süren ameliyatlarda dinlenme ve devir imkanının kısıtlılığı, malzeme ve cihaz yetersizliklerinde hasta güvenliği ile program baskısı arasındaki gerilim, tek perfüzyonistle çalışmanın getirdiği sürekli icap yükü ve yüksek sorumluluğun yarattığı zihinsel yorgunluğun çalışanların davranışını şekillendirmede etkin rol üstlendiği kabul edilmektedir. Çatışma yönetimi sürecinde bireyin kendi stres tepkilerini tanıması, olası çatışma tepkilerini öngörebilmesi ve yapıcı, soğukkanlı, kontrol listelerine, perfüzyon protokollerine ve hasta güvenliği kurallarına dayalı profesyonel bir iletişim dili sergilemesi çatışmanın çözüme kavuşturulmasındaki temel bireysel katkıdır.

Hastanemizde kalp ve damar cerrahisi ameliyathanesi görev dağılımında çatışmanın sebepleri sistem yaklaşımı etrafında ele alınır ve çözüm önerileri de bu yönde geliştirilir. Ameliyat programı ve icap nöbetlerinin önceden ve adil biçimde planlanması, perfüzyon protokollerinin ve karar yetkilerinin yazılı olarak belirlenmesi, kalp cerrahisi ekibi ile düzenli vaka ve mortalite-morbidite toplantıları, acil durum simülasyon eğitimleri, yedek perfüzyonist ve anlaşmalı destek düzeninin kurulması ile iletişim ve stres yönetimi eğitimleri çatışmayı önleyici kurumsal yöntemlerdir.

Operasyonel Uygulama Esasları:

• Kesintisiz Hizmet ve Hasta Güvenliği Önceliği: Görev dağılımı, ameliyat programı veya icap çizelgesi konusundaki itiraz ve uyuşmazlıklarda baypas altındaki hastanın başından ayrılma, acil kalp cerrahisi veya ECMO çağrısına gidilmeme, cihaz kontrol listelerinin atlanması, ameliyathanenin veya görevin terk edilmesi kesinlikle kabul edilemez. Perfüzyon hizmetleri mevcut plan ve protokoller doğrultusunda eksiksiz sürdürülür.
• Yerinde Değerlendirme: Uyuşmazlık öncelikle Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı ve Ameliyathane Sorumlu Hemşiresi tarafından perfüzyon protokolleri, hasta güvenliği ilkeleri, yetkinlik ve deneyim düzeyi, vaka yoğunluğu ve mevzuatın perfüzyoniste tanıdığı yetki sınırları gözetilerek değerlendirilir; taraflar dinlenerek çözüme kavuşturulur.
• Üst Yönetici Müdahalesi: Birim içinde çözülemeyen idari durumlarda konu Hemşirelik Hizmetleri Müdürü ve Hastane Müdürü’ne; hekimlerle yaşanan tıbbi uygulama uyuşmazlıklarında ise Başhekimliğe iletilir. Üst yöneticinin konunun özelliğine göre belirleyeceği çözüm yolu nihai ve bağlayıcıdır.